Tibetan
་ནི་མ་ཡིན་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སེམས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་མ་ཡིན་བ་དང་གཉི་ག་དག་ལ་ཡང་མི་འབྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སེམས་དེའི་བྲལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་མཐོང་ཞིང་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མེད་པའི་སེམས་བསྟན་པ་སྟེ། རྟེན་མེད་པའི་ཚད་མེད་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་རམ་དབྱིབས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཚད་མེད་པའི་སེམས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སེམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟིགས་ཤིང་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེས་འདི་ནི་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་བསྣན་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ནི་འདིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་གང་གིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་མཚོན་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་ཡོད་པའོ། །མཉམ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་སེམས་དེ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མཉམ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཚིག་བར་མ་མི་སྣང་བའི་བསྡུ་བའོ། །བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དེ་ རྣམས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་སྒོམ་བ་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རང་གི་ངང་གིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པས་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་མཚན་
Chinese
不是，也不是广大的心识的生起，也不是与二者相离，这就是坏灭。然而，依靠般若波罗蜜多，那个广大心识的不离性，因为是空性的自性，所以见到并且知道心是广大的，这样说。名为离别的词语，因为远离一切证悟，所以离别就是法界本身。善现，又说“其他”等等，是为了显示无量的心，即无所依的无量。这样说，是因为无量本身是周遍而住，或者因为形状的缘故而存在。如来不是这样见到无量的心，而是见到一切心识的无所依性就是不住。这样见到并且如实了知无量的心，这样说。这个注释以前的书中没有，因此说是增补的。名为“可显示”是指显示，这里指无常等等的相，因为与听到等等的情况中心识所象征的那个相连结，所以是可显示的。名为“平等显示”是指当以出世间的智慧，对如实性的自性平等的心识进行证悟的时候，就说是平等显示。因此，心识的自性，心识的自性就是心识的法性。那个本身就是自性，这些具有那个，因此是心识的自性，这是词语之间不明显的集合。名为“不可显示”是指所说的具有相等等的那些，以无常等等的相，在修习极盛的时候，自然而然地反复观想，那个时候就说是不可显示的。这也就是因为观想自己的体性，如来是如何以胜义谛了知心识的世俗体性的呢？所说的“无相”等等，心识的相就是执著，就是自己的相。
English
It is not, nor is it the arising of vast minds, nor is it separate from both, this is destruction. However, relying on the Prajnaparamita, the non-separation of that vast mind, because it is the nature of emptiness, is seen and it is known that the mind is vast, so it is said. The term called separation, because it is separated from all realizations, separation is the Dharmadhatu itself. Subhuti, again, saying "other" and so on, is to show the immeasurable mind, that is, the immeasurable without support. It is said that this is because the immeasurable itself dwells pervadingly, or exists because of the shape. The Tathagata does not see the immeasurable mind in this way, but sees that the non-support of all minds is non-abiding. Thus seeing and truly knowing the immeasurable mind, so it is said. This commentary was not in the previous books, therefore it is said to be supplementary. The term "demonstrable" means demonstration, here referring to the characteristics of impermanence, etc., because it is connected with the characteristic symbolized by the mind in the situation of hearing, etc., therefore it is demonstrable. The term "equal demonstration" refers to when the mind, which is equal to the nature of suchness, is realized by the transcendental wisdom, then it is said to be equal demonstration. Therefore, the self-nature of the mind, the self-nature of the mind is the Dharma-nature of the mind. That itself is the self-nature, these have that, therefore it is the self-nature of the mind, this is the collection of words that are not obvious in between. The term "undemonstrable" refers to those that are said to have characteristics, etc., with the characteristics of impermanence, etc., in the state of intense cultivation, naturally and repeatedly contemplating, at that time it is said to be undemonstrable. This is also because of contemplating one's own nature, how does the Tathagata know the conventional nature of minds in the ultimate truth? What is said as "without characteristics" etc., the characteristic of the mind is attachment, which is one's own characteristic.
Tibetan
ཉིད་དེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ནི་མི་སྣང་བའོ། །མི་སྣང་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་བརྟགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་དེ་ཡང་མིག་རྣམས་ལ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྣང་བར་མ་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་མམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་དང་ལྷ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དག་ལ་ཡང་ངོ༌། །མདོར་བསྡུས་པས་སྤྱན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའོ། །གཟུགས་འཛིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཤའི་སྤྱན་ནོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷའི་སྤྱན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཆོས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འབད་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བདག་ཉིད་དེས་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་ གྱི་པོ་ཏ་རྣམས་ལ་གསུམ་མམ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཉིད་ལ་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བའོ། །གང་ཞིག་ཡང་བཤད་པ་ཤེས་རབ་དང་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་སྣང་བར་མ་གྱུར་བའི་སེམས་ཤ་དང་ལྷའི་སྤྱན་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་འདི
Chinese
因为那个不存在的缘故。意思是，因为事物（རྫས）的自性是空性的，所以心是不显现的。说不显现，是指对于一切眼都不显现，这被称为心，是遍计所说，但它并非以其自性而存在，而是因为不存在的缘故。所见之物也不会显现在眼中，因此，这就是所谓“不显现”的意义。所谓“三者”是指肉眼、天眼和慧眼。所谓“一切”也包括法眼和佛眼。简而言之，眼有四种：执持色法，执持胜义谛，执持世俗谛，以及执持一切所知。执持色法也有两种：业的果报和修习的果报。其中，业的果报是肉眼，修习的果报是天眼。执持胜义谛的是慧眼，为了通过胜义智慧获得圣者。执持颠倒的世俗法，即执持痛苦等谛的智慧是法眼。在一切中毫不费力地了知，是佛眼。如果世俗眼显现世俗的色法，那么如来也了知那自性是不存在的。因为其自性不存在，所以说对于一切眼都不显现。以前的书中读作“三者”，而不是“一切”。其中，对于法眼和佛眼，以世俗的清净智慧，包含在慧眼中。还有，所说的慧眼、法眼和佛眼执持存在的意义是正确的，因此不显现的心，对于肉眼和天眼，因为不是颠倒的缘故，所以不执持，这是合理的。诸佛的世俗智慧不是颠倒的，这是导师们的…
English
Because that does not exist. The meaning is that because the nature of things (rdzas) is empty, the mind is not manifest. Saying 'not manifest' means that it is not manifest to all eyes, and this is called mind, which is a conceptually constructed expression, but it does not exist by its own nature, but because it does not exist. What is seen also does not appear to the eyes, therefore, this is the meaning of 'not manifest'. The so-called 'three' refers to the eyes of flesh, the eyes of the gods, and the eyes of wisdom. The so-called 'all' also includes the Dharma eye and the Buddha eye. In short, there are four types of eyes: those that grasp form, those that grasp the ultimate truth, those that grasp the conventional truth, and those that grasp all knowable things in all ways. Grasping form also has two aspects: the result of karma and the result of cultivation. Among them, the result of karma is the eye of flesh, and the result of cultivation is the eye of the gods. That which grasps the ultimate truth is the eye of wisdom, for the purpose of attaining the noble person through the power of ultimate wisdom. The wisdom that grasps the inverted conventional dharmas, that is, grasps the truths of suffering and so on, is the Dharma eye. Knowing everything effortlessly is the Buddha eye. If the conventional eye manifests conventional form, then the Tathagata also knows that that nature does not exist. Because its nature does not exist, it is said that it does not appear to all eyes. In previous books, it was read as 'three' instead of 'all'. Among them, for the Dharma eye and the Buddha eye, with the pure wisdom of the conventional, it is included in the eye of wisdom itself. Furthermore, what is said is that the meaning of the existence held by the eyes of wisdom, Dharma, and Buddha is correct, therefore the mind that does not appear, for the eyes of flesh and the eyes of the gods, because it is not inverted, therefore it does not hold, this is reasonable. The conventional wisdom of the Buddhas is not inverted, this is the…