Tibetan
ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་གསུངས་པ་ནི། གང་དག་གིས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་གི་སེམས་དེ་དག་དེའི་སེམས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །སེམས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མེད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གང་གི་ཚེ་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སེམས་མཁྱེན་པ་ཞེས་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་དེ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སེམས་ཅན་རེ་རེར་བགྲང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་རྣམས་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་མེད་པར་གྱུར་བའི་ཤེས་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པས་བསྟན་ཡང༌། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ཀྱང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེས་ཕྱིས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་གཞན་ལ་ཡང་ལེའུ་འདི་ལ་འགྲེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འདོན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་འགྲེལ་པ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གུས་པས་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར
Chinese
所说的正确开示是：凡是“又”这个词，意思是说，因为众生没有实体。如果任何众生的心，那些心被认为是他们的心，那么就不能如实地了解真实。心和众生不是如实之法。那么，什么是如实之法呢？是那些已经不存在的众生。如来甚至不看那些极其清净的心和众生。因为心的状态是完全不存在的，而且在普遍概念化的众生的状态中也是完全不存在的。因此，被称为完全了解心和众生。当知道什么是不如实的时候，那时就完全了解了如实的形态。所谓的心之了解，是通过祈愿等行为。了解他人的心是世俗的观点。不可衡量是因为众生没有边际。不可计数是因为由于贪欲等差别，无法计数每一个众生。与心相关的诸心，以及对不可衡量和不可计数的了解的开示，也是因为在胜义中是不存在的。因此，这也不是因为没有对众生不存在的了解。因为众生没有实体。虽然简要地开示了，但通过“其他”等词语详细地阐述了。其他，也是通过“其他”等词语开示了众生不可衡量，然后用“凡是那些”的注释来补充。在其他地方，也对这一章的注释进行了颠倒。这样的补充是以前的注释者们不恭敬所为。所谓众生不可衡量，是指由于界、趣和生处的差别，有各种各样的颜色和形状的活动。所谓不可计数，是指即使在一个生命中也无法计数他们。这里，所谓“因为众生没有实体”，是指为了什么而说了先前所说的理由。
English
The correctly explained teaching is: Whatever is called "also," means that because sentient beings have no substance. If the mind of any sentient being, those minds are known as their minds, then one cannot know reality as it is. Minds and sentient beings are not things as they are. Then, what is the thing as it is? It is those sentient beings who have ceased to exist. The Tathagata does not even see those extremely pure minds and sentient beings. Because the state of mind is completely non-existent, and also in the state of universally conceptualized sentient beings, it is completely non-existent. Therefore, it is called completely understanding minds and sentient beings. When one knows what is not as it is, then one completely understands the form of as it is. What is called knowing the mind is through prayers and other actions. Knowing the minds of others is the conventional view. Immeasurable is because sentient beings are without limit. Innumerable is because due to the distinctions of desire and so on, it is impossible to count each sentient being. The minds related to the mind, and the teaching of knowledge of immeasurability and innumerability, is also because in ultimate truth it is non-existent. Therefore, this is not because there is no knowledge of sentient beings who have ceased to exist. Because sentient beings have no substance. Although it was briefly taught, it was explained in detail through words such as "other." Others, also through words such as "other," showed that sentient beings are immeasurable, and then supplemented with the commentary of "whoever those are." In other places, the commentary on this chapter is also reversed. Such additions were done disrespectfully by previous commentators. What is called sentient beings being immeasurable refers to the activities of various colors and shapes due to the distinctions of realms, destinies, and birthplaces. What is called innumerable means that even in one lifetime it is impossible to count them. Here, what is called "because sentient beings have no substance" refers to the reason for which the previously stated reason was given.
Tibetan
་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚད་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པའོ། །འདི་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་སླར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པ་དག་གི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པས་བསྟན་ཏོ། །ད་ལྟར་ནི་སླར་སེམས་གཅིག་ཡིན་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་རོ། །འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དག་ཀྱང་སྲིད་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །འདི་ཡང་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་མི་ཟད་པའི་སེམས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་དོར་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཟད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དེ་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའོ། །འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་རྣམས་རྣམ་པར་ཆད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པའོ།
Chinese
因为众生无自性，所以是无量和无数的，因此众生是无量和无数的。这也是以缘于空性，不分别胜义的无分别智的自在而说的。如是现证圆满成佛之后，也再次为了利益众生，世尊开示了世俗的无量和无数等等，应当如是理解。所谓众生无量的心，是指以前的无量由众生无量所表示。现在即使仍然是一个心，也因为缘于无量的色等等，所以特别称为无量。这就像通过颜色和形状的区别，可以了知无量的众生那样，那些众生的心也如存在一样是无量的。这也要在世尊以神通完全断除具有特殊功德的瑜伽士们的心的时候观察。所谓无量和无尽，是指在某些地方出现。其中，无尽的心是指菩萨们以慈悲摄持众生，因为没有舍弃众生而应当了知。为了完全了解所说之义而宣说的原因是“如来彼”等等，所谓加持，不是刹那无常所作。如来法性的心，对于任何法来说，都不是自己的体性真实显现，什么会穷尽呢？所谓彼心，是指安住于以平等和等同的所缘和能缘的自性，不缘一切法的自性，不分别的般若波罗蜜多。所谓不灭，是因为相续没有断绝的缘故。正因为如此，安住于一切法无生之相的胜义谛是无生的。因为没有所缘的结合而安住，所以是无住的。因为一切法的相没有所缘，所以是无依的。
English
Because sentient beings lack inherent existence, they are immeasurable and countless; therefore, sentient beings are immeasurable and countless. This is also spoken from the perspective of the non-conceptual wisdom that focuses on emptiness, the ultimate reality. Having attained complete enlightenment in this way, the Blessed One taught the conventional immeasurable and countless aspects for the benefit of sentient beings, and this should be understood accordingly. The term "immeasurable minds of sentient beings" refers to the previous immeasurability indicated by the immeasurable sentient beings. Now, even if it is still one mind, it is specifically called immeasurable because it focuses on immeasurable forms and so on. Just as immeasurable sentient beings can be understood through the distinctions of color and shape, so too are the minds of those sentient beings immeasurable, just as existence is. This should also be observed when the Blessed One, with his supernormal knowledge, completely cuts off the minds of yogis who possess special qualities. The terms "immeasurable" and "inexhaustible" are sometimes used. Among them, inexhaustible minds should be understood as referring to the compassion of Bodhisattvas who embrace sentient beings, because they have not abandoned sentient beings. The reason for explaining the meaning of what was said is "the Tathagata's" and so on. "Blessing" is not done by momentary impermanence. In the mind of the Tathagata's Dharma-nature, the true nature of any Dharma does not truly appear; what would be exhausted? The term "that mind" refers to abiding in the Prajnaparamita that does not conceptualize, with the nature of equality and sameness as the object and subject of focus, the nature of not focusing on all Dharmas. "Unceasing" is because the continuums are not interrupted. Precisely because of this, abiding in the ultimate truth of the unborn nature of all Dharmas is unborn. Because there is no abiding with the union of objects, it is non-abiding. Because the characteristics of all Dharmas lack objects, it is without support.