Tibetan
དོན། །འདི་ལ་འགྲེལ་བ་ནི་གཞན་དུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མཚན་མ་དགག་པའི་དོན་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་བཞིན་གསུམ་ལ་ཡང་གསུངས་པ། །དེ་ཉིད་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག །ཅིག་ཅར་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤང་བ་དང༌། རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ཐོབ་པར་འདོད། །གཉིས་ནི་ཡང་དག་མི་དམིགས་པས། །གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་འགྲོ། །དེ་དང་བྲལ་བས་ཡོངས་གྲུབ་ནི། །གཉིས་མེད་པ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད། །གླང་པོ་ཆེ་ནི་མི་དམིགས་པ། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དང༌། །ཤིང་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྒྱུ་མ་ལ། །སེམས་ཙམ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་ནི། །དོན་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཅེས། །ཤེས་བྱའི་དོན་ནི་མི་དམིགས་པས། །སེམས་ལ་ཡང་ནི་མི་དམིགས་པ། །གཉི་ག་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཉེར་དམིགས་པས། །སེམས་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ འགྱུར། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཁྱབ་བདག་ཉིད། །རང་བཞིན་དོན་ནི་རབ་བསྒྲུབ་པས། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །བློ་ལྡན་སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་ཀྱང༌། དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡིན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི། །དེ་ཚད་མ་སྟེ་གཞན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཁམས། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །དེ་ཡོད་པ་ལས་འགྲོ་བ་ཀུན། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟོགས་པ་ཡང༌། །དང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་འགྲོ་བྱ། །རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་ལ། །མིག་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་འབར་བ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྣ་བ་མ་ཡིན་སྣ་མ་ཡིན། །ལྕེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། །ལུས་
Chinese
义。对此的解释是，以无异之义为如是性，以不颠倒之义为真实之边，以遮遣相之义为无相，以及圣者们的智慧之行境之故为胜义，以及胜义智慧之行境之故名为法界等等。又对三种自性也作了宣说：彼性于义各别悟，刹那三相即，圆满知与断，如次第而得。二者以不真正见，二者之相而转变，离彼则圆成，无二则为分别。不见象，离彼之相与，近取于树，如刹那幻。唯心近取故，于义不见性。所知义不见，于心亦不见，二者不见性，即缘于法界。缘于法界故，于心不见性转变。近取乃是遍主性，自性义极成故，得无上菩提。具慧三身自性者。如是说。释量论中也说：圣者的智慧是超越世间的，其义是胜义。其境非自相，以其非所诠说之总相为境故。复次，对此，何者是量？是世间智，抑或出世间智？唯一是出世间智，出世间之后所得之世间智，彼是量，余者非量。是故说：无始时有界，一切法皆依，由彼之存在，一切有情众，涅槃之证悟，亦由此最初而行。于自生者之胜义谛，无眼之光芒所燃，非见太阳之轮。如是说。如是，此偈颂亦将随顺。眼非量，耳非鼻，舌非量，身
English
Meaning. The explanation for this is that, because of the meaning of non-difference, it is Suchness; because of the meaning of non-reversal, it is the ultimate truth; because of the meaning of negating characteristics, it is without characteristics; and because it is the very object of the wisdom of the noble ones, it is the ultimate meaning; and because it is the very object of the wisdom of the ultimate meaning, it is called the Dharma Realm, and so on. It is also said about the three natures: That nature is understood separately in meaning. In an instant, the three characteristics are completely known and abandoned, and it is desired to obtain them in order. Because the two are not truly seen, the aspects of the two transform. By being separated from that, the perfectly established is discriminated as non-dual. The elephant is not seen, and it is separated from its appearance, and it is closely observed in the tree, like an illusion in an instant. Because only the mind is closely observed, it is said that the meaning is not seen. Because the meaning of what is to be known is not seen, the mind is also not seen. Because both are not seen, there is only the object of the Dharma Realm. Because of the close object of the Dharma Realm, the mind does not change. Close object is the nature of the pervasive lord. Because the meaning of nature is well established, one attains unsurpassed enlightenment. One who possesses wisdom is the nature of the three bodies. Thus it is said. In the Commentary on Reasoning, it is also said: The wisdom of the holy ones is beyond the world, and its meaning is the ultimate meaning. Its object is not its own characteristic, because its object is the general characteristic that is not to be expressed. Furthermore, what is the measure for this? Is it worldly wisdom or transcendental wisdom? It is definitely transcendental wisdom. The worldly wisdom that is obtained after transcendental wisdom is the measure, and the other is not the measure. Therefore, it is said: The realm with beginningless time, all phenomena rely on it. Because of its existence, all sentient beings also realize Nirvana, and thus it is done here from the very beginning. In the ultimate truth of the self-born, the light blazes without eyes, and the circle of the sun is not seen. Thus it is said. In this way, this verse will also be in accordance. The eye is not a measure, nor is the ear, nor the nose. The tongue is not a measure, nor is the body.
Tibetan
དང་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་མར་གྱུར་པ་ནི། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང༌། རྟེན་མེད་དེ་བཞིན་མི་གསལ་བ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྟན་དུ་མེད། །གང་ཞིག་འབྱུང་མིན་འཇིག་པ་མིན། །རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པ་མིན། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ། །ཡིག་མིན་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོན་དམ་ཡང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྫས་སུ་འདོད། །དེ་ནི་བདེན་པ་མི་སླུ་བ། །དེ་རྟོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྐྱེ་བ་མིན། །འགག་པ་མེད་པ་ནམ་དུ་ཡང༌། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་དྲི་མ་བྲལ། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་བཻ་ཌཱུ་ཪྻ། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་འོད་གསལ་བ། །རྡོ་བའི་ དབུས་སུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས། །དེ་ཡི་དོན་ནི་སྣང་བ་མེད། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཀུན་དཀྲིས་པ། །ཤིན་ཏུ་དྲི་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འདི་ནི་འཁོར་བར་སྣང་མིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་དེ་འོད་གསལ་བ། །ཁམས་ཡོད་ན་ནི་བྱ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་པ་གཟུགས་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཁམས་མེད་པ་ལ་བྱ་བ་ནི། །ངལ་བ་འབའ་ཞིག་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ཙམ་ཡང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ནི་བྲི་བར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་དེའི་རིགས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡང་འདིར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་བདེན་པའི་རྟེན་མ་མཐོང་བ་ནི་རྟོག་གེ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཕྱོགས་གཅིག་མ་ངེས་མ་ཁྱབ་པ། །ཀུན་རྫོབ་པ་དང་ངལ་ལྡན་ཡང༌། །གང་ཕྱིར་བྱིས་པའི་རྟེན་རྟོག་གེ །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་དེ་ཡུལ་མིན། །དེ་བས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་གཉིས་དང་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་གང་ཞིག་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དབང་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་དབང་ངོ༌། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ
Chinese
并且心也不是。如果这些根成为量，那么就不是圣道所能做到的。这是这么说的。圣者龙树的尊颜也说：无有依处，如是则不明显，不可思议，不可言说，何者不生不灭，不是常也不是断，那与虚空同等，不是文字，不是意识的行境，那是其本身胜义谛，如是性认为是实有，那是真实不欺骗的，证悟它时称为佛。同样，生即是法界赞中说：法界不是生，无有灭，任何时候都没有，任何时候都没有烦恼，无始无中无末，无垢离，如珍宝琉璃，任何时候都光明，在石头中完全缠绕，它的意义不显现，如烦恼完全缠绕，极其无垢的法界，这不是轮回显现，涅槃是光明的，有界则有作用，为了能见到所生之色，无界则作用，只是想要疲劳。这是这么说的。无论多少，对于共同的体性在胜义中存在，圣者和论师的言辞是能够书写的。对那个分别念的道理进行安立，在这里也是没有意义的，因为没有见到真实的所依是分别念，如所说：不确定不遍及一方，是世俗并且有疲劳，因为是孩童的所依分别念，因此它不是它的境。因此，对于自己的体性等，以远离二取的体性，以遣除的名称，在一切时中，由分别识所取，称为如是性和法性，凡是说这些的，都是极大的颠倒，完全成立的自性，如是名言中存在，就会变成世俗存在。他性是胜义中存在，这是这么说的。如是，不是如是。对于如是性的疑问进行辨别，圣者无著的尊颜说：名言中存在的自性是遍计所执，实有存在是他性，世俗中存在
English
And neither is the mind. If these faculties become valid cognizers, then it is not what the noble path can do. This is what is said. The venerable face of the noble Nagarjuna also said: Without a basis, it is not clear in that way. Inconceivable, inexpressible. What does not arise and does not cease. It is neither permanent nor impermanent. That is equal to space. Not a letter, not an object of consciousness. That itself is the ultimate truth. Suchness is considered a substance. That is true and not deceiving. When that is realized, it is called Buddha. Similarly, birth itself is from the praise of the Dharma realm. The Dharma realm is not birth. There is no cessation at any time. There are no afflictions at all times. Without beginning, middle, or end, without stain. Like a precious beryl. It is always bright. Completely wrapped in stone. Its meaning does not appear. Similarly, all afflictions are wrapped up. The Dharma realm is extremely stainless. This is not the appearance of samsara. Nirvana is luminous. If there is a realm, then there is action. Because the form of the born can be seen. Action in the absence of a realm. It is only a desire for weariness. This is what is said. No matter how much, for the general characteristic that exists ultimately, the words of the noble ones and teachers can be written. To establish the reasoning of that conceptualization is also meaningless here, because not seeing the basis of truth is conceptualization, as it is said: Not certain, not pervasive in one direction. It is conventional and has weariness. Because it is the basis of children's conceptualization. Therefore, it is not its object. Therefore, for their own characteristics, etc., with the characteristic of being separated from duality, with the name of elimination, at all times, what is taken by the discriminating consciousness is called suchness and dharmata. Whoever says these things is a great perversion. The nature of being completely established, as such, exists in name, and will become conventionally existent. Other-powered is said to exist ultimately. Thus, it is not thus. To distinguish the questions about suchness, the venerable Asanga said: The nature that exists in name is completely imputed. What exists substantially is other-powered. What exists conventionally