Tibetan
རྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ངེས་ པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བརྗོད་པ་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་བརྩམས་ཏེ། མཐའ་གཉིས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་བདག་གི་བློ་ལ་གཅགས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྱོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ངན་པ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློ་བ་ལ་གཅགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པས་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དངོས་པོ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་དོ། །མིང་ཙམ་བཟུང་ནས་འདུ་བ་དང་འགོད་པར་ཇི་ལྟར་བགྱི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འདུ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ནི་འགོད་པར་བགྱིད་དོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་བའི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྟུང་བའོ། །ཡང་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡང་ཆ་གང་གྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་བསྙོད་འདེབས་པ་ན་སྐུར་པའི་མཐའོ། །གང་གིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བ། །གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དེས། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་སྟེ། །སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དེས་ནི། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་ བའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་གི་གཉིས་མེད་ཚུལ་གྱིས་ཡོད། །གཉིས་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེས་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱའོ། །སླར་ཡང་མིང་ཙམ་དེ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་ཤིང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། བཤད་པ་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས་ཏེ་ནི་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོས་སོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ལགས་ཤིང་ནི་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུའོ། །མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལའོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པར་དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། །བཤད་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཞུང་གིས་སོ། །བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་ལས་སོ། །བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀློག་པར་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་མི་འགོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་བསལ་བས་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །བསམ་པ་ལྷག་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ་དེས་སོ། །མཐའ་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིར་
Chinese
具寿善现为了宣说决择的差别，为了宣说先前所说的所有法皆是无相之性的决择之教授，暂时开始了，具有二边寂灭之相的决择之修法，如是宣说，我心中有所疑惑等。悔恨不是言说，因为没有做过坏事。心中疑惑，是认为是不知所犯的过失。未见事物，是指以理相符的一切法。仅仅执持名相，如何聚集和安立呢？菩萨只是略微表示而已。般若波罗蜜多也应当观察，因为如此是主要的。对于不存在的事物妄加增益，称之为聚集。对于存在的事物加以诽谤，称之为安立。对此，如果将不存在的遍计和依他的胜义谛，说成是存在的自性，那么就会出现增益的边。圆成实性法性，也因为胜义谛不存在，而堕入诽谤的边。或者，三种自性，无论哪一部分具有争讼之相，以此进行诽谤，就是诽谤的边。以不存在之相，将某事物执着为存在，就是增益的边。如是所说：因为，以有之相执着，唯一不存在，以遍计的自性，认为有和无的相。如是说。依他起自性也不是如此存在，因为如何以二相显现而得知。在任何情况下也不是不存在，因为仅仅是错乱而存在。如是所说：在错乱的自性中存在，显现如何不存在？因为依他之故，认为有和无的相。如是说。圆成实性也不能说是存在，因为遍计所执的能取和所取二者，具有不存在之相。不能说不存在之相是存在
English
Subhuti, in order to explain the distinctions of ascertainment, and to teach the instructions for ascertainment, which state that all the dharmas previously spoken of are characterized by non-apprehension, he has temporarily begun, and has spoken of the practice of ascertainment, which is characterized by the pacification of the two extremes, and so forth, saying, "I have doubts in my mind." Remorse is not a statement, because no evil has been done. To have doubts in one's heart is to think that it is a fault committed out of ignorance. "Not seeing the object" means all the dharmas that are consistent with reason. How can one gather and establish by merely holding the name? "Bodhisattva" is only a slight indication. The Perfection of Wisdom should also be observed, because it is the main thing. To impute something to what does not exist is called gathering. To slander what exists is called establishing. In this regard, if the conventionally imputed and the dependent are said to be the nature of the truly existent, then the extreme of imputation will occur. The perfectly established nature of reality also falls into the extreme of slander because it does not truly exist. Or, if the three natures, whichever part has the characteristic of contention, are slandered, then it is the extreme of slander. To conceive of something as existing with the characteristic of non-existence is the extreme of imputation. As it is said: Because, grasping with the characteristic of existence, it is only non-existent, with the nature of imputation, it is considered to be the characteristic of existence and non-existence. So it is said. The dependent nature is also not so existent, because how can it be known by appearing as two? In no way is it non-existent, because it exists merely as delusion. As it is said: It exists in the nature of delusion, how does appearance not exist? Because of dependence, it is considered to be the characteristic of existence and non-existence. So it is said. The perfectly established nature cannot be said to exist, because the grasped and the grasper, which are conventionally imputed, have the characteristic of non-existence. It cannot be said that the characteristic of non-existence is existence.
Chinese
也不能说“没有”。因为以离于某物的自性而存在，像这样如果也说“有”，则因为获得以事物自性而有的缘故，就变成增益边。如果说“没有”，则如兔角般也不存在，因此就变成谤无边。因此，无论如何都不能说。如是所说：以何无二之方式有，二者唯是无有故，因此自性即圆成，欲有与无之体性。如是说。再次，所说仅仅是名言而无有，即世尊“然而”等。所谓“不住”者，即不像有为法一样安住。所谓“非不住”者，即不像无为的虚空等一样安住之义。有些地方出现“非住亦非离住，非非离住”。解释为：不住，以常之自性故。因为没有常等，故亦非不住。是住与离住，以与常不相同之自性故。非离住亦如是。总结不承认二边的论证，即世尊“如果那样”等。“如是”者，即不承认二边的论证之体性。所谓“甚深”者，即对极难信解的般若波罗蜜多。所谓“说”者，即经文。所谓“显示”者，即从意义上。所谓“近显示”者，即从以思择意义的自性生起智慧上。所谓“令显示”者，即通过读诵。所谓“心不惊恐”等如前。所谓“信解”者，即通过遣除二边而确定。殊胜的意乐，即增上意乐，即由此。即所谓“以一边”。不离般若波罗蜜多，即应以遣除二边的体性来认知。所谓“安住”等，即所谓不退转，即退
English
It is also not possible to say "non-existence." Because it exists with the nature of being separate from something, if it is said to be "existent" in that way, it becomes an extreme of superimposition because it is obtained as existing by the nature of things. However, if it is said to be "non-existent," then it is also non-existent like a rabbit's horn, and therefore it becomes an extreme of denial. Therefore, it is not possible to say it in either way. As it is said: "By what non-dual way it exists, the two are only non-existent, therefore the self-nature is completely accomplished, desiring the characteristics of existence and non-existence." So it is said. Again, what is said to be merely a name is the Blessed One's "However," and so on. "Does not abide" means that it does not abide like conditioned phenomena. "Also does not not abide" means that it does not abide like unconditioned space and so on. In some places, it appears as "neither abides nor is separate from abiding, nor is not separate from abiding." The explanation is: it does not abide, because of the nature of permanence. Because there is no permanence, etc., it also does not not abide. It is abiding and separate from abiding, because of the nature of being different from permanence. Not separate from abiding is also the same. Concluding the proof of not accepting the two extremes, that is, the Blessed One "If that," and so on. "Thus" is the nature of the proof of not accepting the two extremes. "Profound" means the Prajnaparamita that is particularly difficult to believe in. "Saying" means the scripture. "Showing" means from the meaning. "Near showing" means from the arising of wisdom by the nature of thinking about the meaning. "Causing to show" means through reading. "The mind is not frightened," etc., is as before. "Faith" means to ascertain by eliminating the two extremes. Superior intention is the increased intention, that is, by this. That is, "by one side." Not separate from Prajnaparamita means that it should be recognized by the nature of eliminating the two extremes. "Abiding," etc., means non-retrogression, that is, retro-