Tibetan
་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྒྲས་ནི་དོན་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཐོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེར་བསྟན་པའི་སྣང་བ་དང་ཐོས་པའི་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་རྨི་ལམ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལྟན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་བསྒྲུབ་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བརྫུན་པའི་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ད་བླས་བླས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། འདི་ནི་གཞན་དབང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་མ་རིག་པས་བླངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་གཞན་དབང་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་ཀུན་བརྟགས་ལ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལོག་པའོ། །དེ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལོག་པ་ལ་ཡང་བརྫུན་པའི་སྣང་བའི་ངོ་བོ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང་པོ་ཟབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཀུན་བརྟགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་འདིས་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསལ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བཟུང་བར་རུང་བའི་མི་གནས་བའི་སྒྲུབ་པའོ། །དགའ་བས་ལན་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གོ །འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བས་སོ། །སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བ་ལས་སོ། །འཛིན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་ལས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ཆེས་རིང་བ་དང༌། ཆེས་རིང་དུ་འཇུག་པ། ཆེས་ཟབ་པ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་སེམས་ཀྱིས་སོ། །སྟོན་ཅིང་ནི་ཡུལ་གྱིས་སོ། །འཆད་པ་ནི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་གཞན་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟོད་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ཐོས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉན་ཐོས་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་སྤང་བར་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་བཟོད་པ་འདིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བཟོད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་འདི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་ཉིད་དང་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་གལ་ཏེ་དེ་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམས་པར་འགྱུར་བ་གལ་ཏེ་འདིའི་རྐྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་འདི་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཙམ་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དོན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉན་པ་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ་འདིའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དོན་དམ་ཆོས་ཉན་པ
Chinese
仅仅是表达就不能听到。然而，像这样，声音不表达意义，也不是以不应表达的自性来否定其外在的意义。他者的自性与识的自性相距甚远。因此，先前所说的所有法都变成了损害自性空性。然而，如果连一个字也没有说，也没有听到，那么在那里显示的显现和听到的显现，就是所谓的遍计所执，如梦、化现、影像和幻术般的意趣。那时，即使那样，因为一切法都无自性，从安住的成立上来说，与不可言说的成立有什么区别呢？这里要说的是，无始以来的虚妄言说的习气所完全染污的就是遍计所执。这不像他者自在那样，不是由因和缘所生。它自己的自性也没有显现。然而，由于无明所取的分别念的力量，他者自在自身才各自显现。因此，对于遍计所执，对于言说等等的分别念是颠倒的。由于没有它，外境的显现本身就是颠倒的。不是以不可言说的自性而安住。然而，对于颠倒，仅仅是像梦等等一样的虚妄显现的自性，就更加殊胜。那也是因为以义空性而确定是虚妄，就像了知一样，因为是虚妄，所以仅仅是颠倒。像那样，为了诸法以不可得的相而不住的成立之义，天子们首先以甚深的自性，通过这个无遍计所执的修习之门，应当趣入。也说了趣入者们以欢喜如何分别。从那以后，就是从“彼等”等开始。清楚的是，对于我们来说，是可以把握的不住的成立。欢喜是两次回答的词语。因为远离世间和微细以及佛的行境的缘故。因为没有行，所以比微细更微细。因为难以执持，所以比甚深更甚深。以不可言说的相
English
Merely expressing does not allow one to hear. However, like this, the sound does not express meaning, nor is it negated by the nature of what should not be expressed as its external meaning. The nature of other-powered is far from the nature of consciousness. Therefore, all the dharmas previously spoken become harmful to the very nature of emptiness. However, if not even a single letter is spoken, nor is it heard, then the appearance shown there and the appearance heard are the intent of what is called the completely imputed, like dreams, emanations, reflections, and illusions. At that time, even so, since all dharmas are without inherent existence, what difference is there between the establishment of non-abiding and the establishment of what cannot be expressed? Here it is to be said that what is completely defiled by the habits of beginningless false speech is the completely imputed. This, unlike the other-powered, is not produced by causes and conditions. Its own nature does not appear either. However, due to the power of discrimination taken by ignorance, the other-powered itself appears separately. Therefore, for the completely imputed, the discrimination of speech and so forth is inverted. Because it is absent, the appearance of external objects itself is inverted. It does not abide by the nature of what cannot be expressed. However, for the inverted, merely the nature of false appearances, like dreams and so forth, becomes even more superior. That is also because it is determined to be false by the emptiness of meaning, just as knowing, because it is false, it is merely inverted. Likewise, for the sake of the meaning of the establishment that all dharmas do not abide by the characteristic of non-apprehension, the sons of the gods should first enter into it with a profound nature, through this door of meditating on the non-completely imputed. It is also said how those who enter discriminate with joy. From then on, it starts from "those" and so on. It is clear that for us, it is the establishment of non-abiding that can be grasped. Joy is a word of two answers. Because it is far from the realm of worldly, subtle, and Buddha's activity. Because there is no activity, it is more subtle than subtle. Because it is difficult to grasp, it is more profound than profound. By the characteristic of what cannot be expressed.
Chinese
比意义更为深远，进入更为深远的境界，进入最深奥、无所住的修行之特征的意义，这是用心来领会的。宣讲是用处所来领会的。解释是用意义来领会的。对于这不可言说的教法，宣说了其他的果，如“因此”等等。所谓“对于这个忍”，是指色等可听与不可听的特征。意义是这样的：对于不是声音的行境，也不是一切法分别的行境，因为声音和分别互为因。同样，任何想要舍弃烦恼障的声闻，也只能通过这个忍来生起。因为烦恼不是从烦恼的处所产生的，即使它们存在，对于离欲者来说，烦恼也是不存在的。然而，从具有欲和非欲的分别之特征的分别本身，会产生烦恼等等。因此，对于那样的烦恼障，这个忍也是有原因的。正因为如此，在菩萨的地上，一切法的认识、突如其来的认识，通过与一切清净之法相顺应，而被近似地显示出来。正如所说：“一切法的认识和突如其来的认识，如果发起对不净的作意，如果这本身就是缘起。”这种差别是，声闻只是在法上证悟不是分别的行境，但并不是脱离自己的自性。菩萨则通过不是分别的行境，证悟在遍计所执的意义上完全不存在，仅仅因为那是自性。所谓“听法是怎样的自性”是指，如果胜义谛是不可言说的，宣说者和听者也不存在，那么听法者也不会存在，这表明了这一点。因此，善现（Subhūti）听闻胜义谛之法。
English
It is far more profound than meaning, entering into a more profound realm, entering into the meaning of the characteristic of the most profound, non-abiding practice, which is comprehended by the mind. Explaining is comprehended by the place. Explaining is comprehended by meaning. For this unspeakable teaching, other fruits are spoken of, such as "therefore" and so on. The so-called "for this patience" refers to the characteristics of sound, etc., that can be heard and cannot be heard. The meaning is this: for that which is not the object of sound, nor the object of the discrimination of all dharmas, because sound and discrimination are mutually causal. Likewise, any Śrāvaka who wishes to abandon only the obscuration of afflictions can only generate it through this patience. Because afflictions do not arise from the place of afflictions, even if they exist, afflictions do not exist for those who are free from desire. However, from the discriminations themselves, which have the characteristic of discriminations of desire and non-desire, afflictions and so on arise. Therefore, for that obscuration of afflictions, this patience also has a cause. Precisely because of this, on the bodhisattva ground, the perception of all dharmas, the sudden perception, is shown to be approximated by being in accordance with all pure dharmas. As it is said, "The perception of all dharmas and the sudden perception, if the mind is directed towards the impure, if this itself is dependent origination." The difference is that the Śrāvaka only realizes that it is not the object of discrimination on the dharmas, but it is not separated from its own nature. The Bodhisattva, through not being the object of discrimination, realizes that it does not exist at all in the meaning of the imputed, simply because that is the nature. The so-called "what is the nature of listening to the Dharma" means that if the ultimate truth is unspeakable, and the speaker and listener do not exist, then the listeners of the Dharma will not exist either, which indicates this. Therefore, Subhūti listens to the Dharma of the ultimate truth.