Tibetan
མས་ལ་འཁོར་བ་རིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དགེ་སློང་དག་འཁོར་བ་འདི་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་བས་ན་འཁོར་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཞེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡང་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཐོག་མ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཐ་མ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་འགའ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་མེད་ན་དབུས་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་མེད་པ་དེའི་ཅི་ལྟར་དབུས་ཡོད་པར་འགྱུར། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་མེད་ན་གང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་ཞེ་ན་འཁོར་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འཁོར་བར་གྱུར་ན། དེ་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རྟག་པ་ནི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དང་དེར་འཇིག་པ་རྣམས་ལ་གང་གི་ འཁོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྟག་པའི་འཁོར་བ་མེད་པ་སྟེ། །མི་རྟག་པ་ལ་འཁོར་བ་མེད། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་གསུངས། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རིག་པ་མཆོག །དེ་བས་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་པོ་འདི་ནི་མདོ་འདི་ལས། ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་འོན་ཀྱང་དེར་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བའམ་འགག་པར་འགྱུར་རམ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་པའམ། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་སོགས་པས་གསལ། །སེམས་ཅན་དང་ནི་འཁོར་བ་ལ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་བསྟན། །ཡང་ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འཁོར་བ་མི་འདོར་དོན་དུ་ཡང༌། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་དགེ་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་དག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཆུད་མི་འཛའ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་དོར་བ་ནི་རྣམ་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་གཞན་རྣམས་ལ་དོར་བ་ཡོད་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་འདོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། སླར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སླར་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུད་མི་ཟོས་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོར་བརྗོད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འགོག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་དེ། འོན་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང༌། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཞན་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅུང་ཟོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་འགྱུར་ན་སླར་འདུ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ལ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་བམ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོའི་ས་བོན་མ་ལུས་པར་ཚིག་པའི་ཕྱིར་སླར་མི་སྐྱེད་པའོ། །རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡང་དགེ་བ་མི་འདོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ནི་ཅི་སྐད་དུ
Chinese
长时轮回中。（藏文）名为世尊所说，诸比丘，此轮回是无始无终，因此轮回是存在的。如果说因为它的存在，轮回以及通过它的方式，一切法都存在，那么应该这样确定，名为轮回的，不是某种法存在，而是通过无始无终的词语。如果名为轮回的某种存在，那么它的开始和结束也会存在。无始无终的存在是不可见的。然而，如果开始和结束都不存在，那么中间没有被阻止，因此是存在的，如果开始和结束都不存在，那么怎么会有中间存在呢？依赖于开始和结束，才会有中间的说法。如果轮回不存在，那么众生在哪里轮回呢？轮回本身不是究竟存在的，如果有人轮回，那么它是常恒的还是无常的呢？常恒不是轮回，因为它不变，所以轮回是不合理的。无常也不是轮回，因为刹那刹那坏灭的事物，怎么会有轮回产生呢？如是说：常恒的轮回是不存在的，无常的事物没有轮回，如梦境般宣说了轮回，您对此是最高的智慧。因此，因为无始无终的缘故，名为轮回的并不存在。那是无始无终的空性。这两个空性在这个经中说：乔尸迦，如果如来住于恒河沙数般的劫中，并且说众生众生，然而在那里会有众生死或生吗？帝释天回答说：不是的，通过这些词语显示了。无生无灭，名为众生等阐明了。对于众生和轮回，因此真实地显示了空性。又如是说：不舍弃轮回，为了意义。（藏文）再次这样思考，如果一切善法都是空性，那么那时如何享受财富呢？
English
In the long cycle of existence. (Tibetan) Called what the Blessed One said, monks, this cycle of existence is without beginning or end, therefore the cycle of existence exists. If it is said that because of its existence, the cycle of existence and through its means, all dharmas exist, then it should be determined in this way that what is called the cycle of existence is not that some dharma exists, but through the words of without beginning or end. If something called the cycle of existence exists, then its beginning and end will also exist. The existence of without beginning or end is not visible. However, if the beginning and end do not exist, then the middle is not obstructed, therefore it exists. If the beginning and end do not exist, then how can there be a middle? Depending on the beginning and end, there is the saying of the middle. If the cycle of existence does not exist, then where do sentient beings revolve? The cycle of existence itself is not ultimately existent, if someone revolves, then is it permanent or impermanent? Permanence is not the cycle of existence, because it does not change, so the cycle of existence is unreasonable. Impermanence is also not the cycle of existence, because for things that perish moment by moment, how can a cycle of existence arise? It is said: The permanent cycle of existence does not exist, there is no cycle of existence for impermanent things, the cycle of existence is spoken of like a dream, you have the highest wisdom about this. Therefore, because of being without beginning or end, what is called the cycle of existence does not exist. That is emptiness without beginning or end. These two emptinesses are said in this sutra: Kausika, if the Tathagata dwells for kalpas equal to the sands of the Ganges River, and says sentient beings, sentient beings, but will there be some sentient beings born or die there? Indra replied: No, it is shown through these words. No birth, no cessation, called sentient beings, etc. clarify. For sentient beings and the cycle of existence, therefore emptiness is truly shown. Again it is said: Do not abandon the cycle of existence, for the sake of meaning. (Tibetan) Think again in this way, if all virtuous dharmas are emptiness, then how to enjoy wealth at that time?
Chinese
以何等之身，世尊将住世轮回多久？因此，世尊获得涅槃也有善。如是说，如来是福德之因，善根不会耗尽。因此，舍弃是为了鞭策，所以对其他有为法有舍弃，但善法具有不舍弃的自性，是这样吗？再次确定，涅槃本身暂时不存在，那么依赖于它的那些不耗尽又为何存在？因为涅槃是完全不存在的自性，无论如何也无法将其他法安立为它。 因此，用事物来表达的涅槃，以及灭尽和一切有为法的寂灭等等因缘来表达。然而，如果存在，那么在没有涅槃的情况下，为何有为法的生起不会发生？因此，如果说存在着阻止它们生起的法，即涅槃，那么这样说是不合理的，因为所谓的有为法的涅槃是不存在的，因为对于常法来说，在任何时候都不会改变。对于无常法来说，即使是少许耗尽，也不会有生起。因此，对于自性上没有生起的法来说，涅槃不会有任何作用。然而，如果再次改变，那么它会阻碍其他有为法在其相续中生起吗？那也是不存在的，因为通过超越世间的道，烦恼和蕴的种子已经完全烧毁，所以不会再次生起。对于自性上没有生起的法，就用涅槃这个词来称呼它。因此，即使按照声闻乘的观点，所谓的涅槃也不是其他任何存在的法，那么对于空性宗来说，还用说什么呢？涅槃的不存在本身，以及依赖于它的那些不舍弃的善的自性的不存在，这被称为无舍弃的空性。世尊母从此中如是说
English
With what kind of body will the Bhagavan remain in samsara for as long as it lasts? Therefore, the Bhagavan's attainment of nirvana also has merit. As it is said, the Tathagata is the cause of merit, and the roots of virtue will not be exhausted. Therefore, abandonment is for the sake of urging, so there is abandonment for other conditioned phenomena, but the Dharma of virtue has the nature of non-abandonment, is that so? To ascertain again, nirvana itself does not exist even for a moment, then why would the non-exhaustion of those that depend on it exist? Because nirvana is the nature of complete non-existence, it is impossible to establish any other dharma as it in any way. Therefore, nirvana, which is expressed as a thing, and the causes such as cessation and the pacification of all conditioned phenomena, are expressed. However, if it exists, then why would the arising of conditioned phenomena not occur in the absence of nirvana? Therefore, if it is said that there exists a dharma that prevents their arising, namely nirvana, then it is not reasonable to say so, because the so-called nirvana of conditioned phenomena does not exist, because for permanent phenomena, it will not change at any time. For impermanent phenomena, even if there is a slight exhaustion, there will be no arising. Therefore, for phenomena that do not arise by their own nature, nirvana does not do anything. However, if it changes again, will it hinder the arising of other conditioned phenomena in its continuum? That is also non-existent, because through the path that transcends the world, the afflictions and the seeds of the aggregates have been completely burned, so they will not arise again. For the phenomena that do not arise by their own nature, the word nirvana is used to refer to it. Therefore, even according to the view of the Shravakas, the so-called nirvana is not any other existing dharma, then what need is there to say for the Madhyamaka school? The non-existence of nirvana itself, and the non-existence of the nature of the virtues that do not abandon those that depend on it, this is called non-abandonment, emptiness. The Bhagavan Mother says thus from this