Tibetan
ཞིག་བསྟན་བཅོས་ལས། གཉིས་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཡི། །ཡོད་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣང་བའི་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། གནས་སྐབས་དེ་གང་ཤེས་བྱ་མིན། །བདག་ཅག་གིས་ནི་སྟོང་ཉིད་བརྗོད། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང༌། །མེད་པའི་དོན་ལ་རྗེས་ལྷུང་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་དེ་བཞིན་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཡོད་མོད་ཅེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལྡོག་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྲིད་པ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལས་སོ། །གནས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱིར་ལྡོག་ནས་ཉན་ཐོས་སམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་སོ། །གནས་བརྟན་གང་པོའི་གང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཅིང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་གསུམ་ཡང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ༌། །གང་ཞིག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ནོ། །ཤུགས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ལོག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ནི་ཅིག་ཤོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་ན་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གང་པོའི་ཚིག་ལས་ཡང་རབ་འབྱོར་ལ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་མི་བཟོད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་གཅིག་ཉིད་དེ་དེ་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འོག་ཏུ་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཁྱོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་འདོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ལས་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ནི་དོན་གསལ་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་ལ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཏེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །ཐ་དད་དུ་བྱར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐོས་པ་ལས་གནས་པས་འོངས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་འདོད་པའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་སོ། །བསླབ་པར་བགྱི་བ་ནི་གོམས་པ་ལས་སོ། །འོག་ཏུ་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གནས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་
Chinese
ཞིག་བསྟན་བཅོས་ལས། གཉིས་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཡི། །ཡོད་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །（ཞེས་བྱ་བའོ།）说的是这个。སྣང་བའི་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། གནས་སྐབས་དེ་གང་ཤེས་བྱ་མིན། །བདག་ཅག་གིས་ནི་སྟོང་ཉིད་བརྗོད། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང༌། །མེད་པའི་དོན་ལ་རྗེས་ལྷུང་མིན། །（ཞེས་བྱ་བའོ།）说的是这个。འོ་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་དེ་བཞིན་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། 那么，所说的“以彼之自性而存在的自性会退转”是什么意思呢？是不是说像那样退转也是存在的呢？དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཡོད་མོད་ཅེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལྡོག་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། 像那样，虽然在胜义谛中存在，但所说的“从有和无的实体中解脱出来的、可以退转的自性一点也不存在”，那不是的。ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། 具寿舍利子，像这样等等来显示这个。དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྲིད་པ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། 像这样，这些形态从真实存在的事物中退转出来，也没有任何法是胜义谛中存在的。བདེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལས་སོ། 所谓“真性”，是指胜义谛的两种真理。གནས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་སོ། 所谓“安住性”，是指对胜义谛进行安立的名称。ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་གསུངས་སོ། 所谓“以法的形态如何”等等，是尊者舍利子所说的。གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། 如果菩萨没有退转，那么所有的菩萨都会变成佛。ཕྱིར་ལྡོག་ནས་ཉན་ཐོས་སམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། 退转后不会变成声闻或佛。དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བའོ། 这样一来，所谓的“三种菩萨”，菩萨们的三种性就会消失。ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་སོ། 所谓“以法的形态”，是指对诸法进行安立的形态。གནས་བརྟན་གང་པོའི་གང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཅིང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། 尊者大迦叶的“什么什么”等等，是这样说的，也是这样想的。གལ་ཏེ་རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པར་འདོད་ན། 如果善现认为具有圆满菩提乘的菩萨只有一种。དེའི་ཚེ་གསུམ་ཡང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ༌། 那么，三种也会真实出现。གང་ཞིག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ནོ། 谁不会从圆满菩提中退转，他就是具有圆满菩提乘的人。ཤུགས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ལོག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ནི་ཅིག་ཤོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་པའོ། 顺便说一下，谁退转后堕入声闻菩提或独觉菩提，那就是另一种菩萨，第二种。གང་གི་ཚེ་ཡང་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་ན་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། 任何时候也不希望有一种情况，那就是不可能退转。ཤཱ་རིའི་བུས་གང་པོའི་ཚིག་ལས་ཡང་རབ་འབྱོ 舍利子在大迦叶的言辞中又说善现，
English
From the Zhi Treatise: "Non-duality is the nature of emptiness of existence." This is what it says. Also, from the Garland of Appearances: "That state is not knowable. We speak of emptiness. Even in worldly fame, there is no falling into the meaning of non-existence." This is what it says. So, what is the meaning of "the nature that exists by its own nature will be reversed"? Is it that there is also such a reversal? Like that, although it exists in the ultimate sense, it is not that there is any slightly reversible nature that is completely liberated from the entity and non-entity, it is not. The venerable Shariputra, like this, etc., shows this. Like that, these forms, which are reversed from the truly existent things, are also not any Dharma that exists in the ultimate sense. The so-called "truth itself" is from the two ultimate truths. The so-called "abiding itself" is from the terms that establish the ultimate truth. The venerable Shariputra said this, such as "what is the form of the Dharma's nature". If there is no reversal for the Bodhisattva, then all Bodhisattvas will become Buddhas. After reversing, they will not become Shravakas or Buddhas. Thus, the so-called "three Bodhisattvas" will cause the non-existence of the three natures of the Bodhisattvas. The so-called "by the form of the Dharma's nature" is by the form that establishes the Dharmas. The venerable Kashyapa's "what is what" etc. is said and intended. If Subhuti thinks that there is only one Bodhisattva who has the vehicle of perfect enlightenment, then the three will also truly appear. Whoever does not reverse from perfect enlightenment is the one who has the vehicle of perfect enlightenment. Incidentally, whoever turns away and falls into the enlightenment of the Shravakas or the enlightenment of the Pratyekabuddhas is the other Bodhisattva, the second one. At any time, if one does not want even one, then it is said that it is impossible to reverse. Shariputra said again to Subhuti in the words of Mahakashyapa,
Chinese
询问“什么，你……”等。之后，具寿善现不能忍受“菩萨有三种”这句话，于是说：“舍利子，什么，你……”等。一切也都是幼儿百姓，一切也都是圣者、独觉、菩萨们和佛的如是性所致的唯一，对他们来说，多样性是不存在的”，这在下面已经说过。一切都是唯一的，而你却想要三种菩萨，在任何情况下，对于无差别的如是性，怎么能说一、二、三的差别呢？这是他的想法。“什么是如是性”是指从有垢的如是性到无垢的如是性。“如是性，在那……”的念诵，意义是很明显的。“如果没有三种对境”是因为如是性无差别且不间断，是唯一的自性。“又，如是性是否也是以一种形式作为对境存在？”是指以所取和能取的自性，即事物的自性。“没有差别”是因为从自己的自性中也没有差别。“没有区别”是从差别来说的。“不能成为不同”是因为不能见到三种菩萨不同的原因。“从无上菩提中，这位菩萨摩诃萨必定会出现”听到这句话，想要了解通过安住而产生的必定出现的成就的相，眷属们询问意义，即“无上……”等。“安住”是从产生欲望来说的。“学习”是从习惯来说的。下面是通过意乐圆满和加行圆满来显示安住。从“应当对一切有情生起平等心”开始，到“乃至成为一切有情的怙主”为止，是意乐圆满。自己应当安住在从一切罪恶中解脱出来
English
The inquiry is, "What, you..." and so on. Then, the Venerable Subhuti could not bear the words, "Bodhisattvas are of three kinds," and said, "Sariputra, what, you..." and so on. Everything is also due to the suchness of children, ordinary people, and all noble beings, solitary Buddhas, Bodhisattvas, and Buddhas, which is one. For them, there is no such thing as variety," which is stated below. Everything is one, and you want three kinds of Bodhisattvas. In any case, how can there be a difference of one, two, and three for the undifferentiated suchness? This is his thought. "What is suchness" refers to the suchness that is free from defilements from the suchness that is with defilements. The recitation of "Suchness, in that..." is self-explanatory. "If there are no three objects" is because suchness is undifferentiated and uninterrupted, and is of one nature. "Also, is suchness also an object in one form?" refers to the nature of the apprehended and the apprehender, that is, the nature of things themselves. "Without distinction" is because there is no distinction even from one's own nature. "Without difference" is from the point of view of difference. "Cannot be made different" is because the cause of the difference of the three kinds of Bodhisattvas is not seen. "From the unsurpassed Bodhi, this Bodhisattva Mahasattva will surely arise" Having heard these words, the retinue, wishing to understand the characteristics of the accomplishment of the arising that comes from abiding, inquired about the meaning, that is, "Unsurpassed..." and so on. "Abiding" is from the arising of desire. "Learning" is from habit. Below, abiding is shown through the perfection of intention and the perfection of action. Starting from "One should generate equanimity towards all sentient beings," up to "Until one becomes the protector of all sentient beings," is the perfection of intention. One should abide in turning away from all evils oneself.