Tibetan
གས་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་མི་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང༌། དམིགས་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་བསྡུས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དགེ་བའོ། །དམིགས་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཤེ་ན་གསུངས་པ་ནི་དེ་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དང༌། ཟད་པ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟད་པ་ནི་དམིགས་པ་བསྡུ་བ་སྟེ་སེམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ནི་ཟད་པའོ། །དོན་དམ་པར་མི་ཟད་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དེ་ཤེས་པ་ན་བསྡུས་པའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བསྡུས་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དང་ཟད་པ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེར་དམིགས་པ་ལ་བསྡུ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་མ་ཟད་པའོ། །དེ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དེ་མ་ཟད་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཟད་པ་དང་ཟད་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མི་ཟད་པ་ནི་མི་ཟད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཟད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་གཡེངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རྨུགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྡུ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པ་ཞེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སོ། །དེ་འདི་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་གུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟར་ན་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྨུགས་པས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བའམ་ཟད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཡེང་བ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཉིད་ལ་སེམས་གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སེམས་དེ་དག་ནི་མི་ཟད་པ་རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་མ་གཡེངས་པར་སེམས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་མི་ཟད་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་དོར་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་ནི་རྒྱུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དངོས་སུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་ནི་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡར་འདོགས་པ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྟག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ་ལེ་ལོ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་མེད་པའི་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞི་མེད་པ་ནི་རྟེན་མེད་པ་སྟེ། གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུམ་པའོ། །སེམས་ནི་ཞུམ་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ལ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ལེ་ལོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གསུངས་པ་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །བག་ལ་ཉལ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཞོལ་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་གཞལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི
Chinese
由于断绝的结合而无处可住，故为无住。由于一切法的相状都无所缘，故为无依。因此是不可测量的，因为一切所缘的进入都没有尺度。此心不尽，是说在正确的心上，如所说的般若波罗蜜多的所依，以胜义中无自性之故而不尽。以何者之故，是指具有加持等功德。如是如实之意，是指以所知的心，通达胜义中空性之自性、不可测量、不尽等，称为以平等而缘平等，以及以能缘之体性而住的智慧。宣说其理是：如虚空般不可测量且不尽，此意是说，稍微了知不可测量和尽者，如来之心即以般若波罗蜜多的力量，以无相之故，如虚空般不可测量且不尽。其事物有何？是指不能完全了知者。此外，总摄诸法，即是善。总摄所缘，即是法蕴。如何是总摄之心？所说是，彼总摄及俱为尽性，以及尽亦不尽性。尽是指总摄所缘，即是心于世俗中知为尽性，彼即是尽。胜义中不尽，因为心的自性是不尽的。如是，于总摄之心的自性，以如实之无性之体性故，胜义中知彼时，即说为总摄之心。彼即是总摄为尽性，以及尽亦为不尽性，于某处是如此宣说的。于彼所缘之总摄，即是心的不尽。彼亦是不尽性，因为于不尽之心的自性是尽性之故。因此，如来亦以正确的总摄为尽，以及尽亦为不尽性而宣说。于某处则是宣说不尽即是不尽。
English
Because there is no dwelling due to the union of severance, therefore it is non-dwelling. Because all dharmas have no characteristics to focus on, therefore it is without support. Therefore, it is immeasurable, because there is no measure for the entry of all objects of focus. That the mind is inexhaustible means that, with respect to the correct mind, the support of the Prajñāpāramitā as explained, is inexhaustible because of the lack of intrinsic nature in the ultimate sense. "By what" means endowed with qualities such as blessings. "Thus, as it is" means that with the minds of knowable objects, realizing the nature of emptiness, immeasurability, inexhaustibility, etc., in the ultimate sense, is called focusing on equality with equality, and the wisdom that abides in the nature of the object of focus. The reason is stated: "Immeasurable and inexhaustible like the sky," the meaning of which is this: whoever knows a little about the immeasurable and the exhausted, the mind of the Tathāgata, by the power of the Prajñāpāramitā, is immeasurable and inexhaustible like the sky because of its lack of characteristics. What is its entity? It refers to what cannot be fully known. Furthermore, the collected ones refer to virtue. The collected objects of focus refer to the Abhidharma. How is the mind collected? It is said that it is collected and together with it, it is of the nature of exhaustion, and exhaustion is also of the nature of non-exhaustion. Exhaustion is the collection of objects of focus, that is, knowing the mind to be exhausted in the conventional sense, that itself is exhaustion. In the ultimate sense, it is inexhaustible, because the nature of the mind is inexhaustible. Thus, with respect to the nature of the collected mind, because of the nature of non-existence as it is, when it is known in the ultimate sense, it is said to be the collected mind. That is, the collected is of the nature of exhaustion, and exhaustion is also of the nature of non-exhaustion, which is stated in some places. The collection of objects of focus there is the non-exhaustion of the mind. That is also of the nature of non-exhaustion, because the nature of the non-exhausted mind is of the nature of exhaustion. Therefore, the Tathāgata also declares that the correct collection is exhaustion, and exhaustion is also of the nature of non-exhaustion. In some places, it is stated that non-exhaustion is non-exhaustion.
Chinese
那是世俗的灭尽，在胜义谛中是不灭尽的。那是如此了解的。另外，“散乱者”是指与散乱完全相应。完全摄集是昏沉，与昏沉完全摄集的心是完全摄集，因为能引发现识的五蕴进入对境。那是散乱，与其他的烦恼完全相同，这是指后面的那些。那些克什米尔人不恭敬，如果那样，就会导致同一个事物既是完全摄集又是散乱。因为烦恼性的昏沉完全结合的缘故。完全摄集是指与此不同的烦恼完全相应的缘故，被称为散乱。 “从法性中”是指以心的自性本质的空性。从那之中，因为与一切法的空性味道相同，所以无论说是散乱还是灭尽，所说的是没有散乱和不灭尽。在某些地方，善现，那些心散乱于法性的心，因为没有自性，所以那些心是不灭尽的，完全不灭尽，不散乱，那些心如实地完全了知，这是所引用的。其中，“从法性中”是从空性中。“散乱”是在世俗中。“胜义谛中是怎样的”是不灭尽，因为舍弃了刹那而存在。“完全不灭尽”是因为相续没有寂灭。“不散乱”是指向外行走的完全生起是不存在的缘故。“为什么说是这样的相”是指“无自性”，意思是说因为以自己的自性是空性的缘故。以其他的方式也能增长心的不可得性，善现，另外“遍一切烦恼”是指与烦恼完全结合，真实地完全生起的缘故，遍一切烦恼是不善的。“以遍一切烦恼不会变成遍一切烦恼”，那些是变成没有的遍一切烦恼，因为遍一切烦恼的事物在胜义谛中是不存在的缘
English
That is the exhaustion of the conventional, which is not exhausted in the ultimate truth. That is how it is understood. Furthermore, "those who are distracted" means that they are fully in accordance with distraction. Complete gathering is lethargy, and the mind that is completely gathered with lethargy is complete gathering, because it can lead the five aggregates of consciousness to enter the object. That is distraction, completely the same as other afflictions, which refers to those that follow. Those Kashmiris are not respectful, and if that were the case, it would lead to the same thing being both completely gathered and distracted. Because of the complete combination of afflictive lethargy. Complete gathering means that it becomes distracted because it is fully in accordance with afflictions different from that. "From the nature of reality" means by the emptiness of the essence of the nature of mind. From that, because it has the same taste as the emptiness of all phenomena, whether it is said to be distracted or exhausted, what is said is that there is no distraction and no exhaustion. In some places, Subhuti, those minds that are distracted in the nature of reality, because they have no self-nature, those minds are not exhausted, completely unexhausted, not distracted, those minds are truly and completely known as they are, this is what is quoted. Among them, "from the nature of reality" is from emptiness. "Distraction" is in the conventional. "How is it in the ultimate truth" is unexhausted, because it exists after abandoning the moments. "Completely unexhausted" is because the continuum has no cessation. "Not distracted" means that the complete arising of going outward does not exist. "Why is it said to be like this" means "without self-nature," which means that it is empty by its own self-nature. In other ways, the unobtainability of the mind can also be increased, Subhuti, and also "pervading all afflictions" means that because it is completely combined with afflictions and truly and completely arises, pervading all afflictions is unwholesome. "By pervading all afflictions, it will not become pervading all afflictions," those are the pervading all afflictions that have become non-existent, because the things of pervading all afflictions do not exist in the ultimate truth.