Tibetan
་བ་ཉིད་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིད་ནི་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་ནང་དུ་འཇུག་པས་ཟད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་རང་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དེ་ནི་གཉིད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་པ་དང༌། ཀློག་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་ལ་བསོད་ནམས་འབྱུང་བ་ཐོས་པ་ལས། དང་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འཁོར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དང་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་ཚིག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསྟོད་པའི་དོན་དུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲུབ་པ་གང་ལས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུའི་ གནས་སྐབས་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་འཐད་པ་ནི། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་བསལ་བའོ། །དེ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བྱེད་པ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཕྱི་མར་རོ། །ཚིག་གཅིག་གིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྤངས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མི་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་གསུངས་པ་ནི། སྣང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་སྟེ་དེ་བྱེད་པའོ། །འདིར་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་བཟློག་པ་ནི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དེ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་མུན་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །འདི་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། བརྟེན་པར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ གོ་འཕང་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཆོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་བགྱིད་པའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་བགྱིད་པའོ། །སེམས་ཅན་ལྟོངས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྡོངས་པའོ། །དེ་རྣམས་ལ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་བགྱིད་པའོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བ་དང་སྣང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་བགྱིད་པའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་གནས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་གཞན་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་སོ། །གཞན་དོན་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས་ཤ་དང་ལྷ་དང་ཤེས་རབ་དང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་མི་ཟད་པའི་སྤྱན་གྱི་འཁོར་དང་ལྡན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིག་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པས་དེ་ཉིད་ནི་མིག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་དང་མུན་པ་དང་རབ་རིབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཏི་མུག་ཉིད་ནི་མུན་པ་དང་རབ་རིབ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པའི་མུན་པ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་མཐོང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རབ་
Chinese
是为了觉悟到那个目标本身。睡眠是心不由自主地进入内部，耗尽眼等感官之门而不进入。而且完全依赖于自己的心的进入就是睡眠。其余的很容易理解。随喜和回向，讲述它们的章节就是那样讲述的，即第六章。 如此，听闻对于般若波罗蜜多供养、读诵、布施等等随喜和回向能产生福德，具寿舍利子为了使其他眷属也增长欢喜，用十六句赞颂这部般若波罗蜜多，是为了成办一切智智，等等。从何处成办一切智智呢？那就是那样讲述的。通过断除烦恼和所知障，通过布施等圆满而成办，这讲述了因位的状态。讲述果位的状态是，称为一切智智。对此的合理性是，称为使之明亮，断除一切障碍的黑暗就是消除。称为做到那一点，这是断除的圆满。或者，对一切法究竟显现就是使之明亮。称为做到那一点，是智慧的圆满。因此，对此顶礼现在。称为值得顶礼是刹那刹那之后。一句颂词显示了两种圆满。现在用两句颂词讲述断除，称为无有逼近，因为一切障碍和污垢都已耗尽。称为不被一切世间逼近，因为三界的污垢都已耗尽。现在用三句颂词讲述智慧，称为使之显现，显现是对一切法究竟显现，即做到那一点。此处用两句颂词讲述两种因，称为使之远离一切三界者的昏暗，昏暗是不知晓。遮止那
English
It is in order to realize that very object itself. Sleep is the involuntary entry of the mind into itself, exhausting the gates of the senses such as the eyes and not entering. Moreover, the entry of the mind that is entirely dependent on oneself is sleep. The rest is easy to understand. The chapter that speaks of rejoicing and dedication is spoken of in that way, that is, the sixth chapter. Thus, having heard that merit arises from rejoicing and dedicating to offerings, recitations, generosity, and so forth in the Perfection of Wisdom, the venerable Śāriputra, in order to increase the joy of the other retinues as well, composed sixteen verses in praise of this Perfection of Wisdom, in order to accomplish the omniscient wisdom, and so forth. From where does the accomplishment of omniscient wisdom come? That is what is spoken of in that way. By abandoning afflictions and the obscurations to knowledge, and by perfecting through generosity and so forth, this accomplishment speaks of the state of the cause. The state of the result is spoken of as, it is called omniscient wisdom. The reason for this is, it is called making it clear, eliminating all the darkness of obscurations is elimination. Called doing that, this is the perfection of elimination. Or, the ultimate appearance to all dharmas is making it clear. Called doing that, it is the perfection of wisdom. Therefore, I prostrate to this now. Called worthy of prostration is moment by moment thereafter. One verse shows two perfections. Now, with two verses, the abandonment is spoken of, called without approaching, because all obscurations and defilements have been exhausted. Called not being approached by all the worlds, because the defilements of the three realms have been exhausted. Now, with three verses, wisdom is spoken of, called making it appear, appearance is the ultimate appearance to all dharmas, that is, doing that. Here, with two verses, two causes are spoken of, called making it separate from the dimness of all those of the three realms, dimness is not knowing. Reversing that
Chinese
是远离昏暗的智慧。一切是无余的。三界是三界的真谛。其中，远离昏暗，是指周遍于所缘。所谓遣除一切烦恼和见解的黑暗，烦恼和见解即是烦恼和见解。它们本身就是黑暗，既是一切，也是它们。所谓遣除它们，是指一切不顺之物都已穷尽。仅此一切就宣说了自利圆满。为了他利圆满，宣说的是：所谓“依靠”，是指一切希求果位者。所谓“殊胜”，殊胜是指有余涅槃。因为是菩提之道的果实，所以是它们的殊胜。无余涅槃是安乐，即成办它。或者，出世间是安乐，即成办它。所谓“照亮盲者”，是指只要没有出世间的智慧，就一直是盲的。为了让他们生起智慧，所以照亮他们。所谓“彻底断除一切怖畏和损害并照亮”，是指断除一切怖畏和损害的光明，即是出世间的修道，即成办它。仅此就为安住于小乘者宣说了意义。为了菩萨们的利益，宣说了五眼等等。它们是利他的主要因素。为了利他，这也是成就之因，以所缘的差别而具有肉眼、天眼、慧眼、佛眼和法无尽之眼的眷属。所谓“薄伽梵般若波罗蜜多是眼睛”，是指无有差别，它本身就是眼睛，因为能见到一切法的真谛。所谓“使远离愚痴、黑暗和昏暗”，愚痴本身就是黑暗和昏暗，是究竟的黑暗，因为会障碍如实见到实相。其中，
English
It is the wisdom free from dimness. All is without remainder. The three realms are the ultimate meaning of the three realms. Among them, being free from dimness means pervading the object of focus. The so-called dispelling all the darkness of afflictions and views, afflictions and views are afflictions and views. They themselves are darkness, being both everything and those themselves. The so-called dispelling them means that all unfavorable things are exhausted. All this alone proclaims the perfection of one's own benefit. Speaking with the intention of perfecting the benefit of others, the so-called "relying" refers to all those who desire attainment. The so-called "supreme," supreme is the nirvana with remainder. Because it is the fruit of the paths to enlightenment, it is the supreme of those. Nirvana without remainder is bliss, which accomplishes it. Or, transcendence of the world is bliss, which accomplishes it. The so-called "illuminating the blind" means that as long as there is no wisdom that transcends the world, they are blind. In order to generate that in them, they are illuminated. The so-called "completely abandoning and illuminating all fears and harms" means that the light that abandons all fears and harms is the path of meditation that transcends the world, which accomplishes it. This much has explained the meaning for those who abide in the lesser vehicle. Speaking with the intention of the benefit of the Bodhisattvas, it is the five eyes and so on. They are the main factors for benefiting others. For the benefit of others, this is also the cause of accomplishment, possessing the retinue of the flesh eye, the divine eye, the wisdom eye, the Buddha eye, and the inexhaustible Dharma eye, by the distinction of the object of focus. The so-called "Bhagavan Prajnaparamita is the eye" means that without difference, it itself is the eye, because it sees the ultimate meaning of all dharmas. The so-called "causing to be free from delusion, darkness, and dimness," delusion itself is darkness and dimness, it is the ultimate darkness, because it obstructs seeing reality as it is. Among them,