English
To make aspirations for transformation is meaningless. Because it is very difficult, it is highly improbable that so many beings could perfect their accumulation of merit. Since the three thousand worlds are also without limit, making aspirations for those Buddha-fields themselves offers an opportunity for those who perfect their accumulation of merit. Even so, since one realm is non-dual, it is unreasonable to enter in sequence at the same time for the sake of immeasurable accumulations, so many Buddhas are fully established. Even so, in order to definitely liberate all obscurations, the activity is also not completed, the Buddhas pass into complete nirvana, hoping for nirvana is also not nirvana. Because all are familiar, having activity, the victorious ones are like the water of the ocean, having done, are doing, will do, they have no consideration for the benefit of others. Because beings are not seen due to their faults, like the moon in a vessel of desire, they seize all the worlds, like the sun with the light of Dharma. Some show enlightenment, some pass into nirvana as if non-existent, at no time is it non-existent, the Thus-Gone Ones have a body of investigation. This is what is called. Seeing the body of complete nirvana and seeing relics are also emanations manifested for the purpose of subduing those to be tamed. In any case, how should this abide? If one wonders why the Venerable Shariputra would have such a thought, it is because (the Buddha) said that all phenomena should not abide. The Prajnaparamita cannot abide in the nature of emptiness, and if it is also said that it should abide, then how should it be said? Thus one should think. After that, the Venerable Subhuti shows and abides by establishing non-abiding itself as abiding in the Prajnaparamita. The mind is very non-abiding, because it goes to completely non-abiding nirvana. 'Conditioned' refers to the three realms. 'Unconditioned' refers to nirvana, because in both, it cannot be observed by its own nature. It is also not rising from that, meaning that for existing things, there will be abiding and rising.
Tibetan
་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞེངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་གནས་པའི་ལྷག་པར་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལྷག་པར་མོས་པ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། །བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དེ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལེགས་པར་གནས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པས་སོ། །འདི་ནི་སྔར་དམ་བཅས་པའི་ཉེ་བར་སྡུད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་འདིས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་གནས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་གང་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་སྐབས་འབྱེད་དེ། དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མི་གནས་པའི་གནས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཟབ་མོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འཕགས་པའི་སྐད་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ནི་གསང་བའི་དོན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །སྐད་ནི་རང་གི་རིགས་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚིག་རྣམས་ཏེ་གནོད་
Chinese
如是，随行如来之法的菩萨，应学般若波罗蜜多，如是宣说。从“彼时”等开始，如是，菩萨忆念佛陀是为了菩提之义。其亦是极不居之相，因此安住于般若波罗蜜多，应如是学习。此即是所说，如是如来。不住，即非建立。非不住，即非安住。不相违不住，亦有人如是念诵。如是安住，乃是获得真实菩提之意。又说“从随顺之因”，即如来之住如何。如是，菩萨于如来等，于道之阶段安住之一切法的不住之殊胜信解之相，应如是安住，即以彼殊胜信解而显现趋向。应学，即由遍舍不相违之方，而随行于彼。如是，亦善安住，以安住于随顺菩提之道故。是故说“以不住之方式”，即如所说不住之修持。此乃先前誓言之概括，所说即以此如是等。如是，不住之安住修持显示，于彼等不可言说之教示所调伏者，彼等疑虑生起。彼时，从彼等开始，开显其他教示之机缘，即从“彼时，于彼眷属中”等开始。某些，即何者不住之安住修持显示，甚深自性之天神等，以圣者之语而作言说。夜叉等，乃是秘密义之语连结者。语，乃是于自种姓极著名之名言自性之词，即夜叉
English
Thus, a Bodhisattva who follows the Dharma of the Tathāgata should train in the Perfection of Wisdom, as it is taught. Starting with "Then," etc., thus, a Bodhisattva's recollection of the Buddha is for the sake of Bodhi. It is also the characteristic of extreme non-abiding, therefore, abiding in the Perfection of Wisdom, one should train in this way. This is what is said, "Thus, the Tathāgata." Not abiding means not establishing. Not not-abiding means not dwelling. "Not abiding in contradiction" is also recited by some. To abide thus is the intention of having attained true Bodhi. It is also said, "From the cause of conformity," that is, how is the abiding of the Tathāgata? Thus, Bodhisattvas, in the stage of the path for the Tathāgatas, should abide in the characteristic of the extraordinary faith in the non-abiding of all Dharmas in which they abide, that is, by manifesting an inclination towards that extraordinary faith. "Should train" means that by completely abandoning the contradictory side, one follows after that. Thus, one also abides well, because one abides on the path that conforms to Bodhi. Therefore, it is said, "In the manner of non-abiding," that is, by the practice of non-abiding as it is said. This is a summary of the previous vow, and what is said is with this, such as this. Thus, the practice of abiding in non-abiding is shown, and for those who are to be tamed by the unspeakable teachings, doubts will arise. Then, starting from them, the opportunity to reveal other teachings is opened up, that is, starting from "Then, from within that assembly," etc. Some, that is, those who show the practice of abiding in non-abiding, the gods of profound nature, etc., speak in the language of the noble ones. Yakshas, etc., are those who connect the words of secret meaning. Speech is the word of the nature of the term that is very famous in its own lineage, that is, Yaksha.
Tibetan
སྦྱིན་གྱི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་ནི་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱ་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ནི་གསང་བའི་ཡི་གེའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །གཏམ་དུ་བྱེས་པ་ནི་རང་གི་འཁོར་ལ་ཡང་གསང་བའི་བརྗོད་པ་རྣམས་བསམ་པ་ཐ་དད་པས་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་རྐན་ལ་སོགས་པའི་འབད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་པར་རུང་གི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་དག་གིས་ཏེ། གོམས་བའི་རིམ་པས་དེའི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་དོན་འཇིག་རྟེན་ལ་མ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པ་ནི་གང་ཞིག་ངག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ངག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་གདམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ། ཤེས་པར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པ་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྒྲས་ནི་དོན་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཐོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེར་བསྟན་པའི་སྣང་བ་དང་ཐོས་པའི་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་རྨི་ལམ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལྟན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་བསྒྲུབ་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་
Chinese
是名为布施之语之义。声音是声音韵律差别的自性，因为它们也能使意义的差别被理解。词语是成为秘密文字的集合。作为谈论而散布的是，对于自己的眷属也秘密的言说，以不同的想法而具有意义。彻底言说是，以口齿等努力的差别而进行分别安立的那些。所谓“可以知道”是指通过名称和术语，因为通过习惯的次第，对于它的意义与世间是共同的。所谓“也许也不能知道”是指，对于不住于色等之义，因为世间不著名，所以先前没有知晓。讲述是，通过哪些语言。彻底言说是，通过语言的集合。显示是，作为教诲。令其靠近显示是，随之显示。在此，是由于善现（Subhūti）没有领悟，所以对于一切不是应该言说的缘故，而靠近显示并宣说，所谓“不能知道”等等。二次言说是对于决定的。因为言说的缘故，所以不是应该知道的。对于此，也丝毫没有说及，是因为般若波罗蜜多不是应该言说的缘故。所谓“没有听闻”是指，即使一个字也是般若波罗蜜多，由于是言说的缘故，所以没有听闻。然而像这样，声音不言说意义，也不是以应该言说那之外的意义的自性来否定的。他者的自在的体性是以遍计所执的自性而远离，因此先前所说的所有法都将成为损害无自性的体性。然而即使一个字也不是言说，也不是听闻，在那里所显示的显现和听闻的显现，那是遍计所执，如同梦境、化现、回声和幻术一般的意趣。在那时，即使那样，对于一切法，因为无自性的缘故，从安住的成立中，对于不是应该言说的成立有什么差别呢？在此，应该言说
English
It is the meaning of what is called the voice of giving. Sound is characterized by the distinction of sound rhythm, because they also make the difference of meaning understandable. Words are what become a collection of secret letters. What is scattered as talk is that even for one's own retinue, secret expressions are meaningful with different thoughts. Thoroughly speaking is what makes distinctions by means of the differences in the efforts of the palate and so on. What is called "knowable" is through names and terms, because through the order of habituation, its meaning is common with the world. What is called "perhaps unknowable" is that for the meaning that does not abide in form and so on, because it is not famous in the world, it was not known before. Explaining is through which languages. Thoroughly speaking is through the collection of languages. Showing is as instruction. Causing it to show closely is to show accordingly. Here, it is because Subhūti did not realize it, so because it is not to be spoken to everything, it is shown closely and declared, such as "unknowable" and so on. Speaking twice is for certainty. Because of the reason for speaking, it is not to be known. For this, there is not even a slight mention, because the Prajñāpāramitā is not to be spoken. What is called "not heard" means that even a single letter is Prajñāpāramitā, because it is spoken, it is not heard. However, like this, the sound does not speak the meaning, nor is it denied by the nature of the meaning other than what should be spoken. The nature of other's independence is far from the nature of complete dependence, therefore all the dharmas previously spoken will become harmful to the nature of no self-nature. However, even if a single letter is neither spoken nor heard, the appearance of appearance and the appearance of hearing shown there, that is the intention of complete dependence, like dreams, transformations, echoes and illusions. At that time, even so, for all dharmas, because of no self-nature, what is the difference from the establishment of not being spoken from the establishment of abiding? Here, it should be spoken