Tibetan
ལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དག་ཉིད་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བར་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་གསུངས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐབས་ཐོབ་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་གང་ལ་སློབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལན་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དང་འགག་པ་ཡིན་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བསླབ་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སློབ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱིས་པ་ནི་ངན་པ་བསམ་པ་རྣམ་པར་སེམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཤེས་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འདིའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དགག་པའི་ཚིག་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དགག་པའི་ཚིག་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཐོས་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། འོ་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད
Chinese
为了使趋近于获得的清净得以复述，如“如果这样学”等等。仅此就已显示了等持的学处。现在，为了趋近于显示无相的学处，为了让舍利子提问，实际上复述了先前所说的教言，如“如果这样学”等等。适逢其时，舍利子为了趋近于显示无相的学处，向薄伽梵请教说：“那么，应当学什么法呢？”回答是：“什么法也不学。”意思是说，在如来藏具有垢染的状态下，由于遍计所执，诸法是生、是灭、是遍染、是净治。对此，学习是有道理的。在无垢染的状态下，如来藏的那些生等等，对于一切诸法，在一切方式的一切中，是不存在的。因此，在那样的状态下，因为没有见到一切诸法，所以说“什么法也不学”。为了阐明这一点，就说“那为什么呢？”为什么完全不学诸法呢？回答是“不是存在”等等。“那些法”是指色等等。“孩童”是因为以恶劣的思虑分别思念而不了知，以及以疑惑了知，以及具有邪见的缘故。“异生”是指非圣者，是从一些不具听闻者中产生的。因此，因为没有以听闻、思惟、修习自性的智慧进行分别，所以阐明了孩童。那些如何显现执著呢？是以真实存在的缘故。同样，不是以这自性的方式存在的。这说了以遍计所执和依他起的体性而没有的自性。这样，在否定的词语中说了不确定性。这样，听了否定词语中的不确定性后，舍利子禀告说：“那么，那些是如何存在的呢？”就像不存在那样，也是真实存在的。
English
In order to reiterate the purity of approaching attainment, such as "If you learn in this way," and so on. This alone has shown the training of samadhi. Now, in order to closely show the training of non-objectification, in order to have Shariputra ask, in essence, the previously spoken words are reiterated, such as "If you learn in this way," and so on. When the time is right, Shariputra, in order to closely show the training of non-objectification, asks the Blessed One, "Then, what Dharma should be learned?" The answer is, "No Dharma should be learned." The meaning is that in the state of Suchness with defilements, due to conceptualization, phenomena are born, cease, are completely defiled, and are completely purified. In relation to this, learning is reasonable. In the state without defilements, those births and so on of Suchness are not present in all ways in all of all phenomena. Therefore, in that state, because all phenomena are not seen, it is said, "No Dharma should be learned." To clarify this, it is said, "Why is that?" Why is it that all phenomena are not learned? The answer is "They do not exist," and so on. "Those phenomena" refers to form and so on. "Children" are those who do not know because of thinking and discriminating with evil thoughts, and who know with doubt, and who possess wrong views. "Ordinary beings" are those who are not noble, and who arise from some who do not possess hearing. Therefore, because there is no discrimination with the wisdom of the nature of hearing, thinking, and meditation, the nature of children is clarified. How do they manifest attachment? It is because of what is truly existent. Similarly, it does not exist in this nature. This speaks of the non-existence by way of the characteristics of the imputed and the dependent. Thus, in the words of negation, uncertainty is spoken. Thus, having heard the uncertainty in the words of negation, Shariputra said, "Then, how do they exist?" Just as they do not exist, they also truly exist.
Tibetan
་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་གཞན་དབང་མེད་པའི་རྒྱུས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་སྤྱིའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་གསུངས་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོད་པ་ནི་ཤེས་པར་གྱུར་པ། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ཡོད་པ་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་ བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་འདི་ཉིད་ལ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའོ། །འགའ་ཞིག་ལས་དེ་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མེད་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་རྣམ་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་སྟེ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དག་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་ཤེས་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་མངོན་སུམ་དང་རང་གི་སྟོབས་དང་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དད་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དུས་དང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུའོ། །དེའི་གཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྩ་བའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པའོ། །གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་ནས་སོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དུས་གསུམ་ལ་ཡང་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་བདག་གནས་པས་
Chinese
所謂“彼”是指，並非以遍計所執和依他起為因所能詮說的，以自性總相空性之相而存在的狀態。為了闡明彼總相也具有無二的自性，所以說“如何沒有”。所謂“如是”，是指由於剛才所說的次第而沒有，所以稱之為“無明”。就像夢中的識一樣，因為自身不是真實的，所以執著於沒有的意義。所謂“沒有”，就是因為不是真實的。所謂“有”，就是已經被認識。因此，稱之為“無明”。其意是指，色等諸法的沒有，即非有，以如有的方式執著，因此，以彼沒有之性而認知，以沒有之性而成為所知，這就被稱為“無明”。為了闡明這個道理，所以說了“彼等”等。所謂“彼”，是指所說的具有相的無明。有些地方出現“彼等”，是指由於各種無明的影響，將沒有的事物執著為有的現象，也就是執著於常斷等一切邊見的意思。所謂“不知不見”，是指通過比量、現量、自力和他力等方式都無法知見。如是，總的指出了執著的過患，然後以三種方式來具體闡述。即從“因此，彼等”開始，到“執著”為止，說明了無明為根本。從“彼等”開始，到“行”為止，說明了分別為根本。從“彼等不相信真實的法”開始，也說明了以不信為根本。其中，所謂最初的“執著”，是指處於兩種邊見的狀態。所謂“其基”，是指其根本。所謂“所緣”，是指邪見。所謂“從住處”，是指依靠。所謂“過去等”，是指在三時中，以同一自性的我存在。
English
That which is called "that" refers to the state of being existent by the characteristic of emptiness, the general nature of self, which cannot be expressed by causes that are neither completely conceptualized nor dependent on others. In order to clarify that the general characteristic of that also has a non-dual nature, it is said, "How is it non-existent?" "Thus" means that because of the order just mentioned, it is non-existent, and therefore it is called "ignorance." Just like the consciousness in a dream, because it is not true by itself, it grasps the meaning of non-existence. "Non-existence" is precisely because it is not true. "Existence" is what has become known. Therefore, it is called "ignorance." The intention is that the non-existence of forms and so on, that is, non-existence, is grasped as if it exists, so it is recognized by its non-existent nature, and what has become known by its non-existent nature is called "ignorance." To clarify this point, it is said, "Those," and so on. "That" refers to ignorance with the characteristic of what has been said. In some places, "those" appear, referring to the phenomenon of grasping non-existent things as existent due to the influence of various ignorances, which means clinging to all extreme views such as permanence and annihilation. "Not knowing, not seeing" means not being able to know or see through inference, direct perception, one's own power, or the power of others. Thus, the fault of clinging is generally pointed out, and then it is specifically explained in three ways. That is, starting from "Therefore, those" and ending with "clinging," it explains that ignorance is the root. Starting from "Those" and ending with "go," it explains that discrimination is the root. Starting from "Those who do not believe in the true Dharma," it also explains that disbelief is the root. Among them, the initial "clinging" refers to being in a state of two extreme views. "Its base" refers to its root. "Object" refers to wrong views. "From the dwelling place" refers to relying on. "Past, etc." refers to the self existing with the same nature in the three times.