Tibetan
ས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང༌། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་འདད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་མཐོང་བ་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་དེས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདི་གནས་པར་གྱུར་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཡང་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་སུ་དག་གིས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་མཐོང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་བཙལ་ནས་མཐོང་ཞིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་ཉམས་པ་སྟེ། སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེར་སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བཏགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་མཐོང་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བས་ཆོས་ཀྱི་བློ་ཉམས་པ་སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཀུན་བརྟགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་བསྟན་པ་ནི། །གང་གི་དེ་ལ་ཡང་འཛིན་པ། །ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ནི་ཆུང་ཟོས་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱད་པར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྟོང་པ་ ཉིད་ནི་འདིར་མདོ་འདི་ལ་ཤེས་པ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་སྟོང་པ་ཞེས་ཤེས་པ་དེས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །འདིར་ནི་དོན་འདི་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ལྷག་མཐོང་གིས་མང་བར་བྱས་པའི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སླར་ཞི་གནས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་བསམ་པས་སེམས་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམས་ཀུན། །ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་བསྐྲུན་པ་ནི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ས་བོན་ལྟར། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེད་པའོ། །དེ་བས་ན། རྒྱལ་སྲས་འདི་ནི་ཡང་དག་མཐའ། །མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ བ་སྟེ། །སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་འགེགས་བྱེད་པར། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་མི་འགྱུར་ནའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དུས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་བཅིང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ཤེ
Chinese
因此被称作无自性。因为无自性，所以是空性。因此，无自性的意义是缘起，空性的意义是缘起。如是说：何为缘起，你称其为空性。当如实之见生起时，无明之咒得以平息，那时，如大象等法，以及执持它们的识之法，以及缘起，都将自行消逝。因此，安住于此的器世间等的空性，被称为大空性。再次，菩萨应如是思：空性，以法的形式，是有还是无？思虑时，将如是转变：如同有人见到乾闼婆城，生起城市的念头，后来寻找却无法见到，城市的念头消失，生起空性的念头，因此，从空性的念头生起后，说城市是空性的，还能说有其他事物存在吗？同样，在此，从见到假立的色等自性，生起法的念头，后来如实地完全寻求，以如实之智见到，法的念头消失，生起空性的念头，如此，空性，还能说有其他法存在吗？如是说：为了断除一切遍计，宣说了空性甘露，谁若执着于此，你已损减。因此，空性不是指不存在，因为诸法皆空，所以也不能说空性存在。如果说修习的空性，没有其他少许法存在，这就是空性空性。空性是...
English
Therefore, it is said to be without inherent existence. Because it is without inherent existence, it is emptiness. Therefore, the meaning of being without inherent existence is dependent origination, and the meaning of emptiness is said to be dependent origination. As it is said: Whatever is dependent origination, you call that emptiness. When the correct view arises, the mantra of ignorance is completely pacified. At that time, those phenomena like elephants, the phenomena of consciousness that grasp them, and dependent origination will all disappear by themselves. Therefore, the emptiness of the container world and so on, which abide here, is called the great emptiness. Again, the Bodhisattva should think like this: Emptiness, in the form of a dharma, is it existent or non-existent? While contemplating, it will transform like this: Just as someone sees a city of Gandharvas, and the thought of a city arises, but later, when searching, it cannot be found, and the thought of the city disappears, and the thought of emptiness arises. Therefore, after the thought of emptiness arises, can one say that there is some other thing existing, saying that the city is empty? Similarly, here too, from seeing the nature of imputed forms and so on, the thought of dharma arises, but later, when thoroughly searching as it is, seeing with the wisdom of as it is, the thought of dharma disappears, and the thought of emptiness arises. Thus, can one say that there is another dharma existing, saying emptiness? As it is said: Because all conceptualizations are abandoned, the nectar of emptiness is taught. Whoever clings to that as well, you have diminished it. Therefore, emptiness does not mean non-existence, because all phenomena are empty, so it cannot be said that emptiness exists either. If it is said that the emptiness that is practiced, there is no other slight dharma existing, this is emptiness emptiness. Emptiness is...
Chinese
此经中，以何种智慧了知色等为空性，即是说以了知内心自性之识蕴所摄之空性。因此，是其自身所宣说的。在此，应领悟此义。空性也有遍计所执、依他起性和圆成实性三种。其中，遍计所执如同兔角，并非在任何地方都存在。不是所取之自性，也不是能取之识之显现。圆成实性则是以平等性作为平等性的对境，以对境和能对境的自性而存在的智慧之识，是所有佛陀的行境。以此，十六空性的形态是菩萨们所熟悉的智慧之行境。对于现证的智慧而言，一切法不可得的自性，唯有一个空性，不是一个、两个或三个等。为了增长修习一切法不可得，菩萨以胜观增多空性的形态，以非等持的智慧分别了知。因此，不是以寂止之因的分别念而现证。如果反问，那么寂止又不会产生什么呢？答：因为以慈悲不舍弃轮回的意念而使心生厌离。那是因为没有圆满资粮而现证真实之边，会像声闻一样完全从痛苦中解脱。因此，这些度，都是以世俗谛而造作的，如同在虚空中播种，不会产生空性。因此，这位佛子会现证真实之边，以慈悲完全遮止，如果不是这样的话。如是说。此经中说：现在是完全熟悉的时候，不是现证的时候。因此，应当将心系于等持之对境。如是熟悉。
English
In this sutra, by what wisdom does one know that form, etc., are emptiness? It is precisely the emptiness of that which is contained within the aggregate of consciousness, which is the nature of inner self, that is being spoken of. Therefore, it is taught by itself. Here, this meaning should be understood. Emptiness also has three aspects: the completely imputed, the dependent, and the thoroughly established. Among these, the completely imputed is like a rabbit's horn, not found anywhere at all. It is not the nature of what is grasped, nor is it the appearance of the consciousness that grasps. The thoroughly established is the wisdom consciousness that abides in the nature of being an object of equality by equality, and an object and subject of observation, and is the domain of all Buddhas in every way. With this, the sixteen aspects of emptiness are the domain of the wisdom with which Bodhisattvas are familiar. For the wisdom that directly realizes, the nature of non-apprehension of all phenomena is only one emptiness; it is not one, two, or three, etc. In order to increase the cultivation of non-apprehension of all phenomena, Bodhisattvas discern the aspects of emptiness, which have been increased by insight, with the wisdom of non-meditative equipoise. Therefore, it is not directly realized by the conceptualization of the cause called calm abiding. If one asks, what then does calm abiding not give rise to? The answer is: because compassion does not abandon samsara completely, the mind becomes weary. That is because, not having perfected the accumulations, one directly realizes the extreme of reality and, like the Hearers, will completely pass beyond sorrow. Therefore, all these perfections are created as conventional truths, like sowing seeds in the sky, they do not produce emptiness. Therefore, this son of the Victorious One will directly realize the extreme of reality, completely obstructed by compassion, if this does not happen. Thus it is said. In this very text it is said: This is the time to become completely familiar, not the time to directly realize. Therefore, one should bind the mind closely to the object of meditative equipoise. Thus, familiarity...
Tibetan
ས་པའི་དུས་ལ་ལྷག་མས་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྐད་དུ། གང་གིས་དེ་མཐོང་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ནང་གི་ཞེས་བྱར་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སླར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་ཅི་ཞིག་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་དམ། གལ་ཏེ་དེ་སྟོང་པར་འགྱུར་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་དམིགས། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཞེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སླར་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་དང་འདྲ་བའོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཅུང་ཟད་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལ་སྔར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་པ་དེའི་ཚེ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་གཟུང་བ་མེད་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་འཛིན་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེ་མཉམ་པས་མ
Chinese
在地的时刻，余留的他自在的自性，空性也存在，那也是被称为识的自性。没有识，那就不存在。没有识，具寿舍利子，识是与识的自性分离的，如是说。如所说：谁见彼，谁说彼，那不在内中。这是空性的空性。再次思考，难道胜义谛的法也不存在吗？如果它是空性的，那如何是它的胜义谛呢？诸佛的金刚喻定如何缘于它？如果它是存在的，那同样一切法都存在，这样能成立吗？再次这样确定，胜义谛，没有法是存在的，任何这个如来藏的成就的境地，那不是法的自性，那不能说是存在。因为它是遍计所执的能取和所取二者皆无的相状所安立的。因为没有的相状，不能说是存在。那也不能说是没有，因为以离二的自性是不存在的。如果说它是存在，因为以实物的自性是存在的，所以会堕入增益边。如果说是没有呢？如同兔角一样，因为会成立极度不存在，所以会堕入谤无边。因此，任何一种都不能说，因此和没有相似。金刚喻定缘于它，任何所说的，那也是诸佛的无分别的超世间智慧，不是稍微缘取的。然而，无始轮回中，先前以执着的自性串习，在那时，即使没有从知者的自性的自性中取，也近似地认为是在执着自己的自性而行。这是它平等性。
English
At the time of the ground, the remaining nature of other-dependence, emptiness also exists, and that is also called the nature of consciousness. Without consciousness, it does not exist. Without consciousness, the venerable Shariputra, consciousness is separate from the nature of consciousness, so it is said. As it is said: Whoever sees it, whoever speaks of it, that is not within. This is the emptiness of emptiness. Think again, does even the ultimate truth of Dharma not exist? If it is emptiness, how is it its ultimate truth? How does the Vajra-like Samadhi of the Buddhas focus on it? If it exists, then similarly all dharmas exist, can this be established? Again, ascertain in this way: Ultimate truth, no dharma exists, any state of accomplishment of the Tathagatagarbha, that is not the nature of Dharma, it cannot be said to exist. Because it is established as the characteristic of the absence of both the apprehended and the apprehender of the completely imputed. Because of the characteristic of non-existence, it cannot be said to exist. It also cannot be said to be non-existent, because it does not exist by the nature of being free from duality. If it is said to exist, because it exists by the nature of a real thing, it will fall into the extreme of addition. If it is said to be non-existent? Like a rabbit's horn, because it will be established as extremely non-existent, it will fall into the extreme of denial. Therefore, neither can be said, therefore it is similar to non-existence. The Vajra-like Samadhi focuses on it, whatever is said, that is also the non-conceptual transcendental wisdom of the Buddhas, not even slightly focused on. However, in beginningless samsara, previously accustomed to the nature of grasping, at that time, even if there is no taking from the nature of the self of the knower, it is approximated that one is acting while grasping one's own self. This is its equality.