Tibetan
་བའོ། །རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཟབ་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་འདི་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །འོག་ཏུ་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྲལ་བ་སྟེ། ཅི་ཞིག་དེ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གལ་ཏེ་ཡང་ངོ༌། །སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །འདི་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གང་ཞིག་ཡང་འདོད་རྒྱལ་བ་ནམ་ཞིག་ན་འབྱུང་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། འདི་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་མཚན་མའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་འདི་རྣམས་མཚན་མའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་འདི་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཉིད་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཏད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་ལ་བྱ་བའི་དཔེའོ། །འདབ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ་བསྟན་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། བྱ་ཞིག་ གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་ལ་ནི་ཏ་སེའི་རྐྱེན་ནོ། །ནམ་མཁའི་བར་སྣང་ལ་གནས་པའི་བར་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཀྱིས་ཏེ་ཡིད་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་སྔ་མ་སེམས་ལ་བཤད་པར་གྱུར་པའི་གཞན་པ་ཉིད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་མཁྱེན་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཏམ་དོན་ལ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །གཏམ་འདི་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཐ་མར་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉི་ག་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་བྱང་ཆུབ་དང་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །ཐབས་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཐབས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ད་ནི་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ས་གཞན་ལ་ལྷུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པའི་ཟབ་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྤྱོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཉིད་ནི་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་
Chinese
是也。随生者即是随生者。此为甚深行，名为如是性，如何行持？安住于此，亦依世俗，入于如幻之布施等，故如何甚深？于诸遍计所执及分别所执之法，凡是能完全转变者，若能证悟此与彼之体性相离、不可言说之法，彼虽恒时安住，然非世间人与论师所能证悟，故甚深。下文之现观易解。所谓“无取而心从诸漏解脱”，何以故？彼等乃是完全衰败之法性。何以故？彼等善巧般若波罗蜜多之方便，且是远离的。何者于彼等，空性、无相、无愿之禅定亦不生起耶？世尊所说“谁如是说”者，乃舍利子所说“如是亦”之意。以“如是亦”等言，纵然是也。以悲心入于布施等，以及智慧之极清净，于一切时处不舍弃一切智智之心，是为简略之方便善巧。此等大抵是具有耽著之见者，方能行持六度。复有随欲自在者，何时生起此等之空性等禅修？彼亦以“此是空性，此是无相，此是无愿”之相执而修。如是，一切智智之心亦以相执而修，故堕于声闻菩提。然则，此空性、无相、无愿之禅修，如何令离方便善巧者成声闻，不离方便善巧者则趣入圆满菩提耶？此乃为断除疑惑而作譬喻。所谓“翼”，乃是种类。此乃种类之语，而非教法之语，是为阐明。如鸟之
English
It is so. What is subsequently born is indeed what is subsequently born. This is the profound conduct, called suchness, how to practice it? Abiding in this, also relying on the conventional, entering into giving and so on like illusion, hence how profound? Among all the phenomena of complete imputation and complete discrimination, whoever can completely transform, if one can realize the dharma that is separate from the nature of this and that, which cannot be expressed, although it always abides, it is not realized by worldly people and logicians, hence it is profound. The subsequent Abhisamayalankara is easy to understand. The so-called "without taking, the mind is liberated from all defilements," why is that? Those are the nature of completely decaying dharmas. Why is that? Those are skilled in the means of Prajnaparamita, and are separated. What among those, emptiness, signlessness, and wishlessness, does not arise in meditation? The World Honored One said, "Who speaks like this?" It is what Shariputra said, "Thus also." With "Thus also" and so on, even if it is so. With compassion entering into giving and so on, and the utmost purity of wisdom, not abandoning the mind of omniscience at all times and places, is the skillful means of brevity. These are mostly those with views of attachment, who can practice the six perfections. Furthermore, there are those who are independent, when will the meditation on emptiness and so on arise? They also cultivate with the attachment to signs, saying, "This is emptiness, this is signlessness, this is wishlessness." Thus, the mind of omniscience is also cultivated with the attachment to signs, therefore falling into the Bodhi of the Hearers. However, how does this meditation on emptiness, signlessness, and wishlessness make those who are separated from skillful means become Hearers, and those who are not separated from skillful means enter into perfect Bodhi? This is an analogy made to dispel doubts. The so-called "wing" is a kind. This is a word for kind, not a word for teaching, it is to clarify. Like a bird's
Chinese
是为，三十三者，名为取者，乃是因缘。于虚空之中，安住其间者，名为入于中央，乃至非赡部洲，如是心意，谓如是转变，如前于心所说之异体也。舍利子，彼如是。彼如是者，谓薄伽梵了知舍利子之语后，以不离方便之语，谓何者等而宣说。此语亦将分离，终将易懂。是故，圣者舍利子，如何我等之语，谓与二者相离之诸者，谓无有真实之菩提，与种姓之差别不离之诸者，谓有，如是显示者，谓般若波罗蜜多当修习者，是为一切法之胜义自性，空性之智慧，谓近行之布施波罗蜜多，为无相之义故。方便善巧者，是为彼之方便，乃是一切智性之心，恒常弃舍等，是无有也。薄伽梵为教示之义，随念于心者，谓彼如是等也。今为未成熟之有情，现证真实摄集，以二种相，堕于异地之相状之圆满衰损，其因乃是般若波罗蜜多之道，圆满获得之甚深性，及于正等菩提现证真实生起之艰难性，诸天所宣说者，如是宣说者，谓彼时诸天之自在百千等也。生起艰难者，是为于一切法不缘之行持所成办之体性之故也。极难生起者，是为生起彼之行持者，亦为显示之事物，极难行之体性之故也。此乃诸天无差别而说。薄伽梵以补特伽罗之差别而宣说者，谓慧之邪谬等也。慧之邪谬者，即于此法之见。
English
It is said that the thirty-third is the cause of taking. To dwell in the space of the sky is to enter the center, and as long as it is not Jambudvipa, the mind changes in this way, which is different from what was said to the mind before. Shariputra, it is so. That is so, because the Blessed One knew the words of Shariputra, and spoke with words that are not separated from skillful means, such as what is said. This speech will also be separated, and will eventually be easy to understand. Therefore, the venerable Shariputra, how do I say, those who are separated from the two, that is, those who do not have true Bodhi, and those who are not separated from the difference of lineage, that is, those who have, as shown, that is, those who should practice Prajnaparamita, is the ultimate nature of all dharmas, the wisdom of emptiness, that is, the practice of generosity Paramita, for the sake of the meaning of no characteristics. Skillful means are the means for him, which is the mind of all-knowingness, constantly abandoning, etc., is non-existent. The Blessed One, for the sake of teaching, remembers in his heart, that is, he is like that, etc. Now, for the immature sentient beings, the actual proof is truly gathered, and the complete decline of the two kinds of phases falling on different lands, the cause is the path of Prajnaparamita, the profoundness of complete attainment, and the difficulty of the actual proof of the arising of the true and equal Bodhi, which is said by the gods, as it is said, that is, the freedom of the gods at that time, hundreds of thousands, etc. It is difficult to arise because it is the nature of accomplishing by the practice of not relying on all dharmas. It is extremely difficult to arise because the practitioner who gives rise to his practice is also the object of display, and the nature of extremely difficult practice. This is what the gods said without distinction. The Blessed One spoke with the distinction of the person, that is, the fallacy of wisdom, etc. The fallacy of wisdom is the view of this dharma.