Tibetan
་འགྲེས་ལས། གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། བདག་གིར་འཛིན་པར་ལྷུང་བའི་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང༌། གཟུགས་སུ་གཟུང་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ན་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་གཟུགས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་བརྗོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་སྔར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཕྱིས་གཉེན་པོ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་སྟོང་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། དེའི་རང་བཞིན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བགྱི་བ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་ཕུལ་དུ་བགྱི་བ། ཚད་མ་མཆིས་པ། ངེས་པ། མི་འཕྲོགས་པ། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང༌། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས། དངོས་པོ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་མར་བརྗོད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བྲལ
Chinese
释文中说，色是完全不可执取的，这是因为，对于自我的法性之色，没有任何导致执著为我或执著为我所有的原因，因此色是不可执取的。所以，如果在显现的造作上运作，那就不是在胜义智慧的彼岸的行持上运作，这是要说明的。为什么说色是完全不可执取的呢？像这样，色的完全不可执取之处，也是为了自性空性，色不是这样的，这是所说的。这里所说的完全不可执取，是指完全成就的体性。这样说，法性之色不可完全执取，完全成就的自性，不是遍计所执之色的自性，因此，法性的法是完全不可执取的，应该这样结合。所谓为了自性空性，是指色的所有法相，没有任何是先前完全执取，之后又被其他对治法所空掉的，它的自性就是空性，这是它的定义。同样，对于感受等以及真如的边际等，也应该这样结合。这是菩萨摩诃萨的等持轮，被称为一切法完全不执取，是广大的、殊胜的、无量的、决定的、不可夺的、不与声闻和独觉一切共通的，这是在说明它的法。安住于等持轮等，是在说明它的利益。一切相智也是，从内空性开始，到无事物自性空性的缘故，是完全不可执取的，这是因为一切空性的智慧完全修习，一切法无所缘的究竟就是一切相智，因此，那也是完全不执取的，这是要说明的。因此说，那不是以相来表达的，一切相智也远离了一切相智的相。
English
In the commentary, it says, 'Form is completely ungraspable,' which means that for the Dharma-nature of form itself, there is no cause that leads to grasping it as self or as belonging to self. Therefore, form is ungraspable. So, if one operates on the basis of manifest fabrication, then one is not operating on the practice of the perfection of ultimate wisdom, this is what it shows. Why is it said that form is completely ungraspable? Like this, that which is the complete ungraspability of form is also said to be not form for the sake of its own nature being emptiness. Here, 'completely ungraspable' refers to the characteristic of being completely established. Saying that, the Dharma-nature of form is not completely graspable, and whatever is the nature of complete accomplishment is not the nature of the imputational form, therefore, the Dharma of Dharma-nature is completely ungraspable, this should be connected in this way. 'For the sake of its own nature being emptiness' means that none of the aspects of form and other phenomena are first completely grasped and then later emptied by some other antidote; its own nature is emptiness, this is its definition. Similarly, this should also be applied to feelings and so forth, and to the limits of reality. This is the samadhi-mandala of the Bodhisattva-Mahasattva, called the complete non-grasping of all phenomena, which is vast, excellent, immeasurable, definite, unseizable, and not shared by all Shravakas and Pratyekabuddhas, this is to explain its Dharma. Abiding in that samadhi-mandala and so forth is to explain its benefits. The Omniscient One is also, from inner emptiness onwards, because of the emptiness of the nature of non-things, it is completely ungraspable, because the wisdom of all emptinesses is completely cultivated, and the ultimate of all phenomena being without object is called the Omniscient One, therefore, that too is shown to be completely ungraspable. Therefore, it is said that it is not expressed as a sign, the Omniscient One is also separated from the sign of the Omniscient One.
Tibetan
་བ་སྟེ། མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཡོང་ཡེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ལྟར་མཚན་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་འགྲེས་བསྟན་ཏེ། མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་མཚན་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ མཚན་མར་བཟུང་བ་ཞིག་ལགས་ན་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བཟོ་སྦྱངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བཟོ་སྦྱངས་ཀྱང་མོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་སྔོན་མཚན་མ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་དེ། དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་ཐོབ་པར་གྱུར་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉི་ཚེ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་ནས། གཟུགས་བཟུང་སྟེ་སོ་སོར་བརྟགས་ན་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མ་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་དེ་ལྟར་ཞུགས་ནས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཤད་དེ། དེའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་དེ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེས་རེ་རེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གམ། ཤེས་པ་མ་དམིགས་སོ། །ཡང་དེའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་དེས་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་དེ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། ཐོས་པ་དང་མངོན་པ
Chinese
即是说，名为“相之体性全无”之语。如此，说“相非烦恼之故”，乃因菩萨之分别相，即心之相续转为烦恼，故说为烦恼。彼等亦以不执著相而作解释。何为相？如“色是相”等。所有彼等，就胜义而言，是菩萨之烦恼，故应断除，并非如贪欲等。若以般若波罗蜜多执著于相，则“纵使遍行苦行”等，即是阐明无相之理。所谓“纵使遍行苦行，亦生信乐”，即是说，遍行者先前未曾证得无相，而于此生起信心，以彼信心生起并获得无相之智慧。以诸法未成为对境之故，非以无相之智慧。所谓“少分之智慧”，即是各别进入诸法，执著于色而各别观察时，则不现见色之相。如是，执著于受等，各别观察时，亦不现见受等法之相。因此，如是进入后，未曾执著色，如是受与想与行蕴与识蕴，乃至未曾执著真如之边际，如是宣说。为显示其理由，故说“彼不现见以自性空之诸法而作执著”，即是说，以彼无相之智慧，进入于一一无相之体性，则知晓诸法皆以自性而空，因此不现见能执著之补特伽罗或智慧。又，于彼之理由，如此，彼以获得智慧与现证之方式，未曾如实见其智慧于内，未曾如实见于外，听闻与现证
English
That is to say, it is called the word "the nature of the appearance is completely absent." Thus, saying "the appearance is not the cause of affliction" means that the distinguishing appearance of the Bodhisattvas, that is, the continuum of the mind, turns into affliction, so it is called affliction. They also explain it by not clinging to appearances. What is an appearance? Such as "form is an appearance," and so on. All of these, in terms of ultimate truth, are the afflictions of the Bodhisattvas, so they should be abandoned, not like desire and so on. If one clings to appearance with the Perfection of Wisdom, then "even if one practices asceticism by wandering everywhere," etc., clearly explains the principle of non-appearance. The so-called "even if one practices asceticism by wandering everywhere, one will also generate faith" means that the wanderer previously had not attained non-appearance, but generates faith in this, and with that faith, the wisdom of non-appearance arises and is attained. Because all phenomena have not become objects, it is not by the wisdom of non-appearance. The so-called "small amount of wisdom" means entering into each of the phenomena separately, and when clinging to form and examining it separately, the appearance of form is not seen. Likewise, when clinging to feelings, etc., and examining them separately, the appearance of the phenomena of feelings, etc., is also not seen. Therefore, having entered in this way, one has not clung to form, likewise, feelings, perceptions, volitions, and consciousness, up to the point of not clinging to the limit of suchness, as has been explained. To show the reason for this, it is said, "He does not see clinging to all phenomena that are empty of their own nature," that is to say, with that wisdom of non-appearance, entering into the nature of each and every non-appearance, one knows that all phenomena are empty of their own nature, therefore, one does not see the person or wisdom that can cling. Also, for the reason for that, in this way, by obtaining wisdom and the manner of realization, one has not truly seen that wisdom within, one has not truly seen it outside, hearing and realization.