Tibetan
ས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཟུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བར་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །སྔར་སྨོས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འགྲིབ་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་པ་སྟེ། འདས་པ་འང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དོ། །ཚོར་བ་མེད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བདག་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་ལ་བརྩོན་པ་དང༌། མི་བརྩོན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་དང༌། མི་བརྩོན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་མཐའ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། མཐའ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་དུས་གསུམ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དང༌། འཇིག་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་འདྲེས་པར་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པའི་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་པ་དང༌། འདུ་བ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། ངར་འཛིན་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ན། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དང་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་མ་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྟོང་ པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། གཟུགས་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མ་མཐོང་བས་མི་སྦྱོར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མི་འབྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་དང་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་བ
Chinese
地的聲音等是指法性的色等。因此，空性和色等沒有差別，色也沒有自性，空性也不是他者。空性也不是他者，色也不是他者，這樣顯示了。因此，一切時，色的聲音等是指空性，空性的聲音也是指法性的色等，色即是空性，空性即是色，這樣顯示了。先前所說的空性顯示了一切相。舍利子，空性是不生不滅等，因為是生和滅的緣故，沒有減少也沒有增長，過去也不是，未來也不是，現在發生的也不是。因為沒有色等的體性，所以一切法也沒有對它的執著。因此，一切法沒有執著，在那裡就沒有色，沒有受，沒有想，這樣乃至沒有佛，沒有菩提之間顯示了。這樣以十一種相顯示了精勤的體性後，在那之後，對於我精勤和不精勤的遍計分別完全捨棄，以及對於解脫之門精勤和不精勤的遍計分別完全捨棄，以及對於諸法自性精勤和不精勤的遍計分別完全捨棄，以及諸法與邊的結合完全捨棄，以及諸邊一個與一個的結合完全捨棄，以及諸法與三時的結合完全捨棄，以及諸法與一切相智，結合完全捨棄，以及一切法生起和壞滅的結合完全捨棄，以及一切法常等和結合完全捨棄，以及那些與解脫之門的結合完全捨棄，以及諸法混雜的結合完全捨棄，以及與神通的結合完全捨棄，以及與神通之事的結合完全捨棄，以及聚集和分離的遍計分別完全捨棄，以及
English
The sound of earth and so on refers to the form of suchness and so on. Therefore, emptiness and form and so on are not different, and form is not self-existent, and emptiness is not other. Emptiness is not other, and form is not other, this is shown. Therefore, at all times, the sound of form and so on refers to emptiness, and the sound of emptiness also refers to the form of suchness and so on, form itself is emptiness, and emptiness is form, this is shown. The emptiness mentioned earlier shows all aspects. Shariputra, emptiness is not born and does not cease, and so on, because it is the cause of birth and cessation, it does not decrease and does not increase, it is not past, it is not future, and it is not present. Because there is no characteristic of form and so on, all phenomena are not focused on it. Therefore, all phenomena are not focused on, and there is no form, no feeling, no perception, and so on, up to no Buddha, no enlightenment. In this way, after showing the nature of diligence with eleven aspects, after that, completely abandoning the conceptual distinctions of diligence and non-diligence towards the self, and completely abandoning the conceptual distinctions of diligence and non-diligence towards the doors of liberation, and completely abandoning the conceptual distinctions of diligence and non-diligence towards the self-nature of all phenomena, and completely abandoning the combination of all phenomena with extremes, and completely abandoning the combination of extremes with each other, and completely abandoning the combination of all phenomena with the three times, and completely abandoning the combination of all phenomena with omniscience, and completely abandoning the combination of all phenomena with arising and destruction, and completely abandoning the combination of all phenomena with permanence and so on, and completely abandoning the combination of those with the doors of liberation, and completely abandoning the combination of the mixing of all phenomena, and completely abandoning the combination with clairvoyance, and completely abandoning the combination with the activities of clairvoyance, and completely abandoning the conceptual distinctions of gathering and separation, and
Chinese
为了现证圆满菩提而完全断除分别念，以及完全断除与空性结合的分別念。如是，以十六种行相行于空性，则显示为精勤于般若波罗蜜多。其中，所谓“不以色为精勤，或非精勤而如实随观”，是指对补特伽罗的作者等没有分别念，并且不容许我执的缘故。所谓“不与空性及空性结合”，是指修习空性三摩地时，如果心想存在名为“空性”的其他法，那么，彼时就会与空性的自性，以及空性相结合。因此，一切法皆是无所缘，即于空性的行相中，也以无行相而修习。因此说不与空性及空性相结合。所谓“也非空性的瑜伽”，空性的瑜伽即是空性的三摩地，空性的瑜伽，也不与空性的瑜伽的自性他者相结合，这是它的同义语。同样，也应与“由于没有于无相之法中作其他分别念，以及没有于无愿之法中作其他分别念”等结合。因此说“空性既非瑜伽，亦非非瑜伽”，如此空性是与色等一切分别念的瑜伽之行相相分离的，因此说非瑜伽。如此，其自性是不可言说且无相的三摩地的自性，因此也非非瑜伽。所谓“色不结合，不分离”，是指对于法的色等，由于未如实见到其自相为空性的色等之相，故不结合。由于应修习为法性的自性，故不分离。因此宣说了“诸法的自相融入空性中”等。所谓“色不与前际结合”等。
English
In order to fully realize perfect enlightenment, completely abandon the conceptualizations, and completely abandon the conceptualizations that combine with emptiness. Thus, if one practices emptiness with sixteen aspects, it is shown to be diligent in the Prajñāpāramitā. Among them, the so-called "not diligently observing form, or not diligently observing as it is," refers to the absence of conceptualizations about the agent, etc., of the person, and because it does not allow self-grasping. The so-called "not combining with emptiness and emptiness" means that when practicing the samādhi of emptiness, if one thinks that there is another dharma called "emptiness," then at that time, one will combine with the nature of emptiness and emptiness. Therefore, all dharmas are without objects, that is, in the aspect of emptiness, one should also practice without aspects. Therefore, it is said not to combine with emptiness and emptiness. The so-called "also not the yoga of emptiness," the yoga of emptiness is the samādhi of emptiness, and the yoga of emptiness does not combine with the nature of the yoga of emptiness, which is its synonym. Similarly, it should also be combined with "because there is no other conceptualization in the dharma without characteristics, and because there is no other conceptualization in the dharma without wishes," etc. Therefore, it is said that "emptiness is neither yoga nor non-yoga." Thus, emptiness is separated from the aspect of yoga of all other conceptualizations such as form, etc., therefore it is said to be non-yoga. Thus, its nature is the nature of the inexpressible and characterless samādhi, therefore it is also non-non-yoga. The so-called "form does not combine, does not separate" means that for the form, etc., of dharmas, because one does not truly see its own characteristics as the form of emptiness, etc., it does not combine. Because one should practice as the nature of dharmatā, it does not separate. Therefore, it is said that "the own characteristics of all dharmas merge into emptiness," etc. The so-called "form does not combine with the past extreme," etc.