Tibetan
་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང༌། དེ་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནང་གི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཟ་བ་པོར་འཛིན་པ་བཟློག་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བཟའ་བར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། བཟའ་བར་འཛིན་པ་ཡང་ཕི་རོལ་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གིར་ལྟ་བར་འཛིན་ཏོ། །ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བདག་དང༌། བདག་གིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྒྲ་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང༌། སྒྲ་སྒྲས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བ་དང༌། ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཟ་བ་པོ་དང༌། བཟའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྩལ་ནས། ད་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་དང༌། ལུས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གི་དངོས་པོས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཡང་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ཏེ་བྱེད་པར་སྟོང་པས་འདུ་བ་ཚེགས་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་ནས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མིག་གིས་སྟོང་སྟེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་སྒྲས་སྟོང༌། སྒྲ་རྣ་བས་སྟོང་པས་ན་ཚོགས་པས་བྱེད་པ་མེ་པའི་ཕྱིར་འདུས་པ་ལ་ལུས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ལ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣ
Chinese
彼等之相，非于彼等中可言说。如是，何为法性之眼等，彼等远离内眼之生处等之自性故，名为内空性。如是，遮止于内之事物执为食者，并遮止于外之事物执为所食故，安立外空性。然执为所食者，外道之辈，于色等执为我所。内道之辈，则以境之自性而执。于此，为遮止前者，故说色无我，及无我所，声无我，及无我所等。为遮止二者，故说色以色空，声以声空等，彼亦如前者般配合。如是，外之诸境亦离我及我所，且离遍计所执法之彼等之相，故名外空性。如是，断除内外之食者及所食之分别念后，今为于内外之生处所集之自体之身上，亦断除我及我所之执，及于身之分别念故，二者合一而显示内外空性。为断除彼见，故内外生处之集合，彼等亦以我及我所之事物为空，如是如实随见。断除分别念者，亦彼等一者观待一者而作用为空，故无有集合之艰难而安立。如是，眼以色空，故与彼一同相遇，不行见等之作用，是为胜义谛之语。如是，色以眼空，故与彼一同不行作用之语。如是，耳以声空，声以耳空，故以集合不行作用之故，于集合断除于身之分别念。如是，于说空性之时，内之诸法以外之诸法空，外之诸法亦以内之诸法空。
English
Their aspects are not to be spoken of in them. Thus, whatever is the eye of Dharma-nature, etc., is called inner emptiness because it is devoid of the nature of the inner eye's place of origin, etc. Thus, having averted the grasping of inner objects as eaters and averted the grasping of outer objects as being eaten, outer emptiness is established. However, those who grasp at what is eaten, the outsiders, grasp at form, etc., as belonging to themselves. The insiders grasp at it as the nature of the object itself. Here, in order to avert the former, it is said that form is without self and without what belongs to self, sound is without self and without what belongs to self, and so on. In order to avert both, it is said that form is empty of form, sound is empty of sound, and so on, which should be combined as before. Likewise, external objects are also devoid of self and what belongs to self, and devoid of the aspects of those imputed dharmas, hence it is called outer emptiness. Thus, having eliminated the conceptualizations of eaters and what is eaten, both internal and external, now, in order to abandon the grasping of self and what belongs to self, and the conceptualization of the body, even on the body that is the nature of the collection of internal and external sources, the two are combined into one and the emptiness of inner and outer is shown. In order to abandon that view, the collection of inner and outer sources, those are also truly seen to be empty of self and what belongs to self. The abandonment of conceptualization is also established because they are empty of acting in dependence on each other, so there is no difficulty in assembling. Thus, the eye is empty of form, so meeting with it, it does not perform the function of seeing, etc., which is the word of ultimate truth. Likewise, form is empty of the eye, so it does not perform the function of acting together with it. Likewise, the ear is empty of sound, and sound is empty of the ear, so because the assembly does not perform the function, the conceptualization of the body is abandoned in the assembly. Thus, when emptiness is spoken of, the inner dharmas are empty of the outer dharmas, and the outer dharmas are also empty of the inner dharmas.
Tibetan
མས་ཀྱིས་སྟོང་གང་ཞེས་ན། མིག་དང་རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དེ། ནང་གི་ཆོས་དེ་རྣམས་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་འདུས་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་དང༌། ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་ བ་དང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འདུས་པ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གཞག་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པས། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་གཉེན་པོ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཡང་འདི་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་ཏེ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གིས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་མཐོང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་སྐྱེས་ལ། དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་བལྟས་ན་ཕྱིས་མ་མཐོང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན། དེ་ལ་སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྔར་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་ནས་ཆོས་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བས་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བློ་ནི་མེད་ཀྱི། སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པར་ཟད་དེ། དེ་ལ་སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པས་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པས་མི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །མི་སྟོང་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །འདིར་འདི་སྐད་དུ་བྱང་
Chinese
何谓以……而空？即眼、耳、鼻、舌、身、意，这些内在的法，说是以色、声、香、味、触、法而空。如是内外诸法聚合，则无我与我所之说；内法与外法相离，外法与内法相离，因无聚合，故就胜义而言，因其为空，故名内外空性。如是如理安立空性三种相之后，如是思惟：所谓空性，是以法的形式存在呢？抑或不存在？若说空性存在，则因空性存在，非空性亦必存在，因无相违之品，则不应有对治之故。若说非空性存在，则一切法亦将成非空。如是思惟之后，又如是决断：所谓空，即一无所有。若说空之法另有存在，则亦应有非空之法。然空之法别无所有。譬如，某人见乾闼婆城，生起城市之想，其后若善加观察彼城，则终不可见，城市之想亦随之消失，而生起空想。然彼因生起空想之故，而谓有城市之想之异体存在，则不可也。如是，此处亦然，先前于所遍计之色等，见为色，而生起法想。其后如实如是地寻觅，然寻觅亦不可见如实如是之故，法想亦不复存在，唯生起空想而已。然彼因生起空想之故，而谓彼有空性之异体存在，则不可也。是故，因空性不存在，故非空性亦不存在。因非空性不存在，故空性亦不存在。于此，当如是
English
What is meant by being empty of...? It is said that the eye, ear, nose, tongue, body, and mind, these inner dharmas, are empty of form, sound, smell, taste, tactile objects, and dharmas. Thus, when inner and outer dharmas are combined, there is no such thing as "self" or "belonging to self." Inner dharmas are separate from outer dharmas, and outer dharmas are separate from inner dharmas. Because there is no combination, and because it is empty in the ultimate sense, it is called the emptiness of inner and outer. Having thus correctly established the three aspects of emptiness, one thinks: Does this so-called emptiness exist in the form of a dharma? Or does it not exist? If this so-called emptiness exists, then because emptiness exists, non-emptiness must also exist, because without an opposing side, it is not appropriate to have an antidote. If non-emptiness exists, then all dharmas will become non-empty. Having thought thus, one again makes this determination: The so-called empty is nothing at all. If there were some other dharma called empty, then there would also be a dharma that is not empty. But there is no other dharma that is called empty. For example, someone sees a city of gandharvas and has the thought of a city. Then, if he examines that city well, he will not see it later, and the thought of the city will disappear, and the thought of emptiness will arise. But because the thought of emptiness has arisen, it is not permissible to say that there is some other entity called the thought of the city. Similarly, here too, one previously sees forms, etc., that are completely imputed as forms, and the thought of dharmas arises. After that, one searches completely as it is in reality, but because one does not see it as it is in reality even when searching completely, the thought of dharmas does not exist, but only the thought of emptiness arises. But because the thought of emptiness has arisen, it is not permissible to say that there is some other dharma called emptiness. Therefore, because emptiness does not exist, non-emptiness also does not exist. Because non-emptiness does not exist, emptiness also does not exist. Here, one should...