Tibetan
ང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་ཟ་བ་དང་མ་རུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཉིད་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུགས་ཡོད་པའམ་དམིགས་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང༌། དམིགས་པར་བྱེད་པས་མཉམ་པས་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་སྣང་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་བསྡུས་པ་དང༌། སྤྲོས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཟུགས་པས། སེམས་བསྡུས་པ་དང༌། སྤྲོས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ལ་སེམས་བསྡུས་པ་དང༌། སྤྲོས་པ་ མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་སེམས་བསྡུས་པ་དང་སྤྲོས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་ཞེས་གསོལ་པ་དང༌། ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་སྤོང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པར་མཁྱེན་པ་ལ་སེམས་དེ་དག་མཁྱེན་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རབ་འབྱོར་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང༌། སེམས་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སེམས་སམ། འདོད་ཆགས་སམ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སམ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བཟུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ཚིག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་བཅས་པའི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་སྤངས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བས་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་སྟོན་ཏེ། རབ་འབྱོར་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན་ སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སེམས་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པ་དང༌། སེམས་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། ཀུན་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་བས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང༌། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིའི་སེམས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ནི་ཞུམ་པའོ། །འདིའི་སེམས་ནི་འཕེལ་བའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ནི་འགྲིབ་པའོ། །འདིའི་སེམས་ནི་ཁྱབ་པར་འགྲོ་བའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ནི་ཁྱབ་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་གཟིགས་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བར་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ནས། དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སེམས་འོང་བ་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་གནས་པ་མེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྟོན་ཏེ། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཆེན་པོ་ནི་སྐྱེ
Chinese
我不是。所谓“坏灭”和“极坏灭”是指耗尽和变得不合适。甚至般若波罗蜜多本身，如果般若波罗蜜多甚深，在此处不存在且不可见，那么般若波罗蜜多怎么会是有形或可见的呢？这是指当所缘和能缘平等时，在不分别的般若波罗蜜多中，如果般若波罗蜜多本身都不显现，更何况是色等呢？这是最后的总结。善现，如来以法性如实了知彼等有情之心之摄略与开展，这是因为心的法性是无形的，了知心之摄略与开展并非如实存在，而是不存在，这称为了知心之摄略与开展。然后，又问如何了知彼等心之摄略与开展，以“尽、离贪、灭”等来开示，即了知有情尽之法性、离贪之法性、灭之法性、舍之法性，以及自性空，这称为了知彼等心。在其后，善现，所谓具有贪欲之心，那不是心的如实性，这是为了开示了知具有贪欲之心等。在此，对于“以具有贪欲之心如实了知具有贪欲之心”，如果了知贪欲、心以及具有贪欲本身，那么所谓具有贪欲之心的法，并非如实存在，而是所谓如实性之法，自性空，这称为心的法如实性。如来智慧极清净，不执著于心、贪欲、心所生法，或具有贪欲等，因为对于贪欲等状态的遍计所执是完全不存在的。因此，此
English
I am not. The terms "destruction" and "utter destruction" refer to exhaustion and becoming unsuitable. Even the Perfection of Wisdom itself, if the profound Perfection of Wisdom is not present and not visible here, then how could the Perfection of Wisdom be considered to have form or be visible? This refers to when the object of focus and the focus are equal, in the non-discriminating Perfection of Wisdom, if even the Perfection of Wisdom itself does not appear, what need is there to mention form and so on? This is the final summary. Subhuti, the Tathagata knows the contraction and expansion of the minds of those sentient beings as they truly are by the nature of phenomena, because the nature of mind is formless. Knowing the contraction and expansion of mind as not truly existing, but as non-existent, is called knowing the contraction and expansion of mind. Then, when asked how those contractions and expansions of mind are known, it is shown by "exhaustion, freedom from attachment, cessation," etc., that is, knowing the nature of sentient beings' exhaustion, the nature of freedom from attachment, the nature of cessation, the nature of abandonment, and emptiness of inherent existence, this is called knowing those minds. After that, Subhuti, that which is a mind with attachment is not the true nature of mind, this is to show the knowledge of minds with attachment and so on. Here, regarding "knowing a mind with attachment as it truly is as a mind with attachment," if attachment, mind, and being with attachment itself are known in that way, then the dharma of mind called being with attachment does not truly exist, but the dharma called true nature, emptiness of inherent existence, is called the true nature of the dharma of mind. The Tathagata's wisdom is extremely pure, not grasping at mind, attachment, mental phenomena, or being with attachment, etc., because the conceptual constructs of the states of attachment, etc., are completely non-existent. Therefore, this
Chinese
要知道，这里所说的词语的意义是：有贪欲的心不是真正的如实，因为它不是真实的，所以要舍弃它，要完全了解真正的如实之相，这是它的含义。因此，进一步阐明了远离贪欲的心是真正的如实。须菩提，如果说心远离贪欲，那就不是有贪欲的心，这是什么意思呢？ 心远离贪欲和有贪欲，不仅仅是在胜义谛中不存在，而且在遍计所执的自性中，在远离贪欲的状态下，也不能说是有贪欲，因为有贪欲和远离贪欲不可能存在于同一个心中，而且两个心不可能同时产生。因此，不仅仅是不真实的，而且在遍计所执的相上，也不能说远离贪欲是有贪欲的，所以才说是远离贪欲。同样，远离嗔恨和远离愚痴也应该类推。心广大称为广大，以及须菩提，如来完全了解那些众生的心不是广大的，不是怯懦的等等，这表明：这个心是广大的，其他的心是怯懦的，这个心是增长的，其他的心是衰减的，这个心是普遍存在的，其他的心不是普遍存在的，不是这样看待的。而是依靠这部般若波罗蜜多，完全了解心广大，那是无实有而非有，无自性，这就是对心广大完全了解为心广大，并阐明了如实地完全了解那是无实有的。同样，这里所说的成为伟大，也是须菩提，如来看到其他众生和其他补特伽罗的心没有来处，没有去处，没有住处，没有生处，没有灭处等等，这表明：所谓伟大，伟大就是生
English
It should be understood that the meaning of the words here is: a mind with attachment is not truly as it is, because it is not real, so it should be abandoned, and the true nature of reality should be fully understood, that is its meaning. Therefore, it further clarifies that a mind free from attachment is truly as it is. Subhuti, if it is said that the mind is free from attachment, then it is not a mind with attachment, what does this mean? The mind being free from attachment and having attachment, not only does not exist in the ultimate truth, but also in the nature of the completely imputed, in the state of being free from attachment, it cannot be said to have attachment, because having attachment and being free from attachment cannot exist in the same mind, and two minds cannot arise simultaneously. Therefore, not only is it not real, but also in the aspect of the completely imputed, it cannot be said that being free from attachment is having attachment, so it is said to be free from attachment. Similarly, being free from hatred and being free from delusion should also be inferred. The mind being vast is called vast, and Subhuti, the Tathagata fully understands that the minds of those beings are not vast, not timid, etc., which indicates: this mind is vast, other minds are timid, this mind is increasing, other minds are decreasing, this mind is universally present, other minds are not universally present, it is not viewed in this way. Rather, relying on this Prajnaparamita, fully understanding the vastness of the mind, that it is neither substantial nor existent, without self-nature, this is fully understanding the vastness of the mind as the vastness of the mind, and it is clarified that truly fully understanding that it is without substance. Similarly, here it is said to become great, also Subhuti, the Tathagata sees that the minds of other beings and other individuals have no coming, no going, no dwelling, no birth, no cessation, etc., which indicates: what is called great, great is birth