Tibetan
གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པའོ། །མིག་ལྔ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ལུས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པའོ། །གང་ཟག་བསྟན་པའི་འགྲེས་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་གནས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྙམ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཅི་ལས་སེམས་པར་གྱུར་ཅེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་གནས་པར་མི་ནུས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་མི་གནས་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ནི་ཅི་ལ་འང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མི་གནས་པ་ལ་གནས་པའི་བསྒྲུབ་པ་བཤད་པས་གདུལ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཤད་པ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བཤད་པས་འདུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་བརྩམས་ནས་བཤད་པ་གཞན་སྐབས་ཕྱ་སྟེ། ལྷའི་བུ་དག་གང་སྨྲས་པ་ཤེས་པར་མི་རུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་སམ་ཞེས་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་དྲིས་པ་དང༌། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་གྱིས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ན་བཤད་པར་སྣང་བ་དང༌། མཉན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྲུལ་པ་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། བྲག་ཅ་དང༌།
Chinese
从“不住”开始，到“使无量无数不可思议的众生安立于无上正等菩提”为止，以不住为所缘的方式，到“不住”为止，是显示与通达道路之相的自性相符之法性。从“应修五眼”开始，到“应于身上修八十随形好”为止，到“不住”为止，是显示一切种智之方的法性。在显示补特伽罗的解释中，也应以一切智之方等的力量分为三种。安住于四神足，以何等三摩地入定等，也是一切种智之地的方向之法。那么，菩萨摩诃萨应如何安住于般若波罗蜜多呢？尊者善现因何而作此念？ 说“不住一切法”，又说“不能住于空性，也不应住”，那么这怎么合理呢？他这样想。然后，尊者善现以不住来成立，显示安住于般若波罗蜜多。如来之心不住于任何事物，即显示安住于不住之涅槃。如此，通过讲述安住于不住的成立，从调伏开始讲述，以不可言说来讲述，那些调伏者都产生了疑惑。因此，针对他们而讲述其他场合。诸天子所说之语不可知吗？等等，为何不了解所说之语呢？这样询问诸天子。因此，他们说：圣者善现不可知。然后说，因为般若波罗蜜多是不可言说的，所以尊者没有说一个字。如此，在那里显现的讲述和显现的听闻，都是遍计所执，如幻化、梦境、回声等。
English
From "not abiding" onwards, up to "establishing immeasurable, countless, inconceivable beings in unsurpassed, perfect, complete enlightenment," by way of focusing on not abiding, up to "not abiding," it shows the nature of the Dharma that accords with the aspect of understanding the path itself. From "one should cultivate the five eyes" onwards, up to "one should cultivate the eighty minor marks of excellence on the body," up to "not abiding," it shows the nature of the Dharma of the aspect of all-knowingness itself. In the explanation showing the individual, it should also be divided into three aspects by the power of the aspect of all-knowingness, etc. Abiding in the four legs of miraculous power, entering into whichever samadhi, etc., are also the Dharma of the direction of the ground of all-knowingness itself. How then should a Bodhisattva Mahasattva abide in the Perfection of Wisdom? From what did the Venerable Subhuti conceive this thought? Having said, "Do not abide in any Dharma," and also saying, "One cannot abide in emptiness, nor should one abide," how can that be reasonable? He thought in this way. Then, the Venerable Subhuti, by establishing non-abiding, showed that it is abiding in the Perfection of Wisdom. The Tathagata's mind does not abide in anything, which shows that he abides in the Nirvana of non-abiding. Thus, by explaining the establishment of abiding in non-abiding, starting from taming, by explaining the inexpressible, those who are being tamed became doubtful. Therefore, focusing on them, another occasion is explained. Is it not possible to understand what the sons of the gods said? Etc., why do you not understand what is said? Thus, he asked the sons of the gods. Therefore, they said: The Noble Subhuti is unknowable. Then it was said that because the Perfection of Wisdom is inexpressible, the Venerable One did not utter a single word. Thus, what appears to be spoken there, and what appears to be heard, are all conceptual constructs, like illusion, dreams, echoes, etc.
Tibetan
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པས་ལྷའི་བུ་དེ་རྣམས་དགའ་བར་བྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ཡང་ལྷའི་བུ་དག་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ནི་འགྲེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འགྲེས་དང་རང་བཞིན་གྱི་འགྲེས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཟུགས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་བརྟགས་སམ། མ་བཤད་དམ་ཞེས་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པ་དང༌། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བརྟགས་པ་མེད་པ་དང༌། བཤད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །བཟོད་པ་འདི་ལ་མི་བརྟེན་དུ་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བཤད་པ་འདི་ལའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་འདོད་པར་བྱ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་མེད་པས། ཆོས་ཉན་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དག་བདག་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་དམ་པར་འཆད་པ་པོ་དང༌། ཉན་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟར་ཟབ་པ། འདི་ལྟར་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་ན་ཟབ་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་དཀའ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བའོ། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །བསམ་པའི་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་
Chinese
以如幻的方式开示，使那些天子们感到高兴。所谓的佛陀的化身，就是如来佛的化身。天子们，色不是深奥的，不是微细的，这是因为遍计所执的色不是真实存在的，所以不是深奥的，不是微细的。还有，天子们，像这样，色的自性不是深奥的，不是微细的等等，因为法性的色本质上是不动摇的，所以不是深奥的，不是微细的，这样开示了。 因此，这里有两种解释：法的解释和自性的解释。那么，对于这个法的开示，也没有对色进行观察吗？等等， 如果一切法都不可言说，那么难道没有对色等进行观察或讲述吗？天子们这样问道。然后，具寿善现对天子们说，是的，是的，就是这样，开示了没有观察和没有讲述。对于这种忍耐是不可依赖的，这是对于这种不可言说的讲述而言的。具寿善现认为应该如何听法呢？ 如果从胜义谛上来说是不可言说的，因为没有说法者和听法者，所以听法也就不可能了，这样开示了。那么，具寿善现对天子们说，我认为听法就像幻术一样等等，以此开示了胜义谛上没有说法者和听法者。尊者善现，像这样甚深的，像这样难以见到的般若波罗蜜多，因为难以衡量其深度，所以是甚深的。因为不是五种识聚的对境，所以难以见到。因为不是意的识的对境，所以难以证悟。因为所有的烦恼和近烦恼都已平息，所以是寂静的。因为所有痛苦的间隙都已平息，所以是富饶的。因为所有分别的戏论都已平息，所以是微细的。因为是各自自己才能证知的，所以不是其他的。因为超越了思虑的道路，所以不是寻伺的行境。为了如实证悟一切法。
English
By showing it as an illusion, those gods were delighted. What is called the emanation of the Buddha is the emanation of the Tathagata. Gods, form is not profound, not subtle, because the imputed form is not truly existent, therefore it is not profound, not subtle. Also, gods, like this, the nature of form is not profound, not subtle, etc., because the form of Dharma-nature is essentially unshakeable, therefore it is not profound, not subtle, thus it was shown. Therefore, here are two kinds of explanations: the explanation of Dharma and the explanation of self-nature. Then, for this teaching of Dharma, is there no examination of form? etc., If all dharmas are inexpressible, then have you not examined or spoken about form, etc.? The gods asked. Then, the venerable Subhuti said to the gods, yes, yes, it is so, he showed that there is no examination and no speaking. This patience is not to be relied upon, this is for this inexpressible speaking. The venerable Subhuti, how does he think one should listen to the Dharma? If it is inexpressible from the ultimate truth, because there is no speaker and no listener, then listening to the Dharma is also impossible, thus it is shown. Then, the venerable Subhuti said to the gods, I think listening to the Dharma is like an illusion, etc., thus he showed that there is no speaker and no listener in the ultimate truth. Venerable Subhuti, this profound, this difficult to see Prajnaparamita, because it is difficult to measure its depth, therefore it is profound. Because it is not the object of the five aggregates of consciousness, it is difficult to see. Because it is not the object of the consciousness of mind, it is difficult to realize. Because all afflictions and near afflictions have been pacified, therefore it is peaceful. Because all intervals of suffering have been pacified, therefore it is rich. Because all elaborations of discrimination have been pacified, therefore it is subtle. Because it is to be known individually by oneself, therefore it is not other. Because it transcends the path of thought, therefore it is not the realm of investigation. In order to realize all dharmas as they truly are.