Tibetan
ས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། དྲི་མ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་སྔར་དྲི་མ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཕྱིས་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲིབ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་གྲངས་སུ་བགྱིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་དོན་དམ་པའོ། །དོན་དམ་པ་དེའི་གྲངས་སུ་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའོ། །དེས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན་དོན་དམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་དོན་དམ་པ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པ་མང་པོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་པ་འདི་གང་དང་སྦྱར་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་མ་ཐག་པ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་འགྲེས་བཞི་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་དེ་དག་ལ་འདི་ལྟར་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་མི་འཛིན་ཅིང་མི་ལེན་མི་གནས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ །གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསུམ་པའོ། །གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་གྲངས་སུ་བགྱིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། །འགྲེས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དེ་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཉན་འདོད་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བ་དྲིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་འགྲེས་དང་པོ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འདི་ལྟར་ཉེ་བར་རྟོག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གསུམ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དྲི་བ་གསུ
Chinese
那麼，將“並非如此之如實性”這個詞，也應當以有垢與無垢的區別來加以聯繫。像這樣，先前變成有垢，後來變成無垢，因此是無常的。如此，對於無常之如實性，應當聯繫說，色之如實性、受之如實性等等的衰減，並非是完全成就之如實性。還有，如果這樣說：“世尊，所謂之色，是被算作無二之數的”，那麼，所謂“無二”即是法性，也就是勝義諦。算作勝義諦之數，就像是做了色與受等等。這顯示了什麼呢？顯示了勝義諦唯獨一個，是無二的。以法性之色、法性之受、法性之想、法性之行、法性之識等等詞語，將勝義諦一個，也就是無二，分成了多種相來顯示，這就是總結語。然後，“具壽舍利子對具壽善現如此說”這句話，應當與什麼聯繫呢？在剛剛顯示了不分別作意之果之後，長老善現顯示了四種解釋，即：世尊，菩薩摩訶薩在行般若波羅蜜多時，如此對這些法進行近取，那時不執著、不取、不住於色，也不會現前耽著，這是一個。所謂色之無生，即非色等等，這是第二個。所謂色之衰減，即非色等等，這是第三個。所謂之色，是被算作無二之數的，這是第四個。為了聽聞從這四種解釋中，攝取並廣泛闡述的內容，長老舍利子提出了問題，應當如此聯繫。其中，對於第一種解釋，攝取“菩薩摩訶薩在行般若波羅蜜多時，如此對這些法進行近取”這三個詞，提出了三個問題。
English
Then, the term "not being suchness" should also be connected with the distinction of being with defilements and without defilements. Like this, having previously become with defilements, later becoming without defilements, therefore it is impermanent. Thus, for the suchness of impermanence, it should be connected by saying that the decrease of the suchness of form, the suchness of feeling, etc., is not the suchness of complete accomplishment. Also, if it is said like this: "Bhagavan, what is called form is counted as a non-dual number," then, what is called "non-dual" is the Dharma-nature, which is the ultimate truth. To be counted as the number of the ultimate truth is like doing form and feeling, etc. What does this show? It shows that the ultimate truth is only one, which is non-dual. With the words Dharma-nature of form, Dharma-nature of feeling, Dharma-nature of perception, Dharma-nature of mental formation, Dharma-nature of consciousness, etc., the ultimate truth, which is one, that is, non-dual, is divided into many aspects to show, this is the concluding remark. Then, "The venerable Shariputra said this to the venerable Subhuti," with what should this be connected? After just showing the result of non-discriminating mental activity, the elder Subhuti showed four explanations, namely: Bhagavan, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Prajnaparamita, and thus closely examines these dharmas, at that time he does not grasp, take, or abide in form, nor does he become manifestly attached, this is one. What is called the unborn of form, that is, not form, etc., this is the second. What is called the decrease of form, that is, not form, etc., this is the third. What is called form is counted as a non-dual number, this is the fourth. In order to hear the content that is extracted and widely elaborated from these four explanations, the elder Shariputra asked the question, it should be connected like this. Among them, for the first explanation, taking the three words "When a Bodhisattva-Mahasattva practices the Prajnaparamita, and thus closely examines these dharmas," three questions are raised.
Tibetan
མ་དྲིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་སེམས་དཔའ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྤྱིར་གླེང་བ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་དཔའ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་ཚོལ་ཞིང་དེའི་དོན་མི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་དཔའ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་དེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་ཏེ་ཆོས་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་ནི་ཤེས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་གང་དག་དང༌། རྟགས་གང་དག་དང༌། མཚན་མ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །རྟགས་དང་མཚན་མ་གཉིས་ནི་དེའི་བཤད་པའོ། །མིང་ དང༌། བརྡ་དང་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་སོ། །མཚན་ཉིད་དང༌། སྤྱོད་པ་ནི་མཚན་མའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་གང་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐབས་དང་རིགས་པས་རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་རྟོགས་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འགྲེས་གཉིས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན
Chinese
没有提问，什么是菩萨？什么是般若波罗蜜多？什么是近取？这些都要按顺序解说。菩提即是勇士，因此称为菩提萨埵。所谓菩提，指的是法身。一切众生也都是法身的自性，因此菩萨也只是菩提的自性。因此，菩提的自性就是勇士，所以称为菩提萨埵。这样说来，难道一切众生不会变成菩萨吗？一般来说，想要特别说明，所以特别将与菩提相关的勇士称为菩提萨埵，这没有过失。其他一切不寻求一切智，也不成办其利益的众生，因为与菩提没有任何关联，所以特别将与菩提相关的勇士称为菩提萨埵。因此，也显示了此处的特殊行为，即菩提也了知一切法的相状，但对这些法也没有执着，这是以世俗谛而知，以胜义谛而言则没有执着。哪些相？哪些标志？哪些特征？所谓哪些相，指的是教法。标志和特征是对它的解释。名称、语言和概念等是标志。体性和行为是特征。具寿舍利子，什么是称为般若波罗蜜多的，那是久远的，对此，超越一切法的智慧，因为远离一切法，所以称为般若波罗蜜多。以方便和道理证悟，是为近取。之后第二个解释是，具寿善现，为什么这样说，凡是色的不生，那不是色，等等来显示。具寿舍罗多之子，色即是色空，指的是分别假立的色，不是色之实有。
English
Without being asked, what is a Bodhisattva? What is the Prajñāpāramitā? What is 'near attainment'? These should be explained in order. Bodhi itself is a hero, therefore it is called Bodhisattva. What is called Bodhi refers to the Dharmakāya. All sentient beings are also of the nature of the Dharmakāya, therefore Bodhisattvas are also solely of the nature of Bodhi. Therefore, the essence of Bodhi is the hero, hence the term Bodhisattva. In that case, wouldn't all sentient beings become Bodhisattvas? Generally speaking, wanting to specify, the hero particularly associated with Bodhi is called a Bodhisattva, and there is no fault in this. All other sentient beings who do not seek omniscience and do not accomplish its benefit, because they have no connection with Bodhi, therefore the hero particularly associated with Bodhi is called a Bodhisattva. Therefore, it also shows the special conduct here, that Bodhi also knows the aspects of all dharmas, but there is no attachment to these dharmas, this is known by conventional truth, but in ultimate truth there is no attachment. What aspects? What signs? What characteristics? What is called 'what aspects' refers to the teachings. Signs and characteristics are explanations of it. Names, language, and concepts, etc., are signs. Nature and behavior are characteristics. Venerable Shariputra, what is called Prajñāpāramitā, that is far gone, the wisdom that has gone beyond all dharmas, because it is far from all those dharmas, is called Prajñāpāramitā. Realization through skillful means and reasoning is 'near attainment'. After that, the second explanation is, Venerable Subhuti, why is it said that whatever is the unarisen of form is not form, etc., to show. Venerable Sharadvatiputra, form is empty of form, refers to the form that is conceptually constructed, not the reality of form.