Tibetan
ག་མེད་དེ་རིང་དུ་སོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཏེ་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་བྱ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བདག་དང་བདག་གིར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པ་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་མི་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དེ་རིང་དུ་སོང་བའང་མི་ཤེས། ཕ་རོལ་ཀྱང་མི་ཤེས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དེ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རིང་དུ་སོང་ཞིང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ཐབས་མི་མཁས་པས་མཚན་མར་བཟུང་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཐབས་མི་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཤེས་རབ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད། བདག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། ཐབས་མི་མཁས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་བ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དོན་དམ་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དངོས་པོར་བཟུང་ཞིང་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པས་ཐབས་མི
Chinese
如果不知道已经远离，那么以“般若波罗蜜多”等语，是指波罗蜜多的意义是没有我和我所执，并且超越一切分别念而远离。如果在行持六波罗蜜多时，以我和我所的三轮不清净而行持，由于不具足方便和智慧，将会堕入声闻和独觉的果位。这是所要阐述的。即使如此，补特伽罗菩萨乘的行者也不知道已经远离，也不知道彼岸。从“布施波罗蜜多没有完全摄持”到“没有被一切相智所摄持，将会堕入声闻或独觉的果位，不会生起一切相智”之间，是指对于波罗蜜多，没有我和我所执的分别念，远离一切分别念，并且已经到达一切相的边际。如果不善巧方便，执著于相，那么从六波罗蜜多等直到一切相智之间，由于不具备清净之法的意义，将会堕入声闻和独觉的果位，并且不会生起一切相智。这是所要阐述的。 善现，如果补特伽罗菩萨乘的行者不善巧方便，会怎么样呢？从“他会以智慧自诩，以智慧而骄慢，自认为具有智慧”之间，是指不善巧方便，在行持六波罗蜜多时，以三轮不清净而行持，并且以此而骄慢，将会堕入声闻和独觉的果位，并且不会生起一切相智。这是所要阐述的。 为什么呢？因为那些分别念的分别念在布施波罗蜜多中是没有的。为什么呢？因为这是这样的，般若波罗蜜多是没有波罗蜜多的。这是指在胜义谛中，对于名为波罗蜜多的事物，执著为实有，并且以此而骄慢，所以不善巧方便。
English
If one does not know that one has gone far away, then by the words "Perfection of Wisdom" and so on, it means that the meaning of Paramita is without self and without grasping, and transcends all conceptualizations and goes far away. If, when practicing the six Paramitas, one practices with the three wheels of self and self-possession not being completely pure, one will fall into the state of Shravakas and Pratyekabuddhas because one does not possess skillful means and wisdom. This is what is to be explained. Even so, the person who is a Bodhisattva vehicle practitioner does not know that he has gone far away, and does not know the other shore. From "The Perfection of Giving has not completely grasped" to "Not being grasped by all-knowingness, one will fall into the state of Shravakas or Pratyekabuddhas, and all-knowingness will not arise," it means that for Paramita, there is no conceptualization of self and self-possession, it is far away from all conceptualizations, and it has reached the end of all characteristics. If one is not skilled in skillful means and clings to characteristics, then from the six Paramitas and so on until all-knowingness, because one does not possess the meaning of the Dharma that is completely purified, one will fall into the state of Shravakas and Pratyekabuddhas, and all-knowingness will not arise. This is what is to be explained. Subhuti, if a person who is a Bodhisattva vehicle practitioner is not skilled in skillful means, what will happen? From "He will boast of wisdom, be arrogant with wisdom, and think of himself as having wisdom," it means that if one is not skilled in skillful means, and when practicing the six Paramitas, one practices with the three wheels not being completely pure, and is arrogant with this, one will fall into the state of Shravakas and Pratyekabuddhas, and all-knowingness will not arise. This is what is to be explained. Why is that? Because those conceptualizations of conceptualizations are not in the Perfection of Giving. Why is that? Because it is like this, the Perfection of Wisdom is without Perfection. This refers to the fact that in the ultimate truth, for the thing called Paramita, one clings to it as being real, and is arrogant with this, so one is not skilled in skillful means.
Tibetan
་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བའང་མི་ཤེས། ཕ་རོལ་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་ཐབས་དང་མི་ལྡན་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་ལ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་ཞིང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་མཁས་པར་ལྡན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་དང་བདག་གིར་མི་འཛིན་ཅིང༌། དོན་དམ་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་མཁས་པས་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་རློམ་སེམས་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་ཞིང་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་བར་མ་དོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར
Chinese
是故显示是智者。如是，然菩萨乘者，不知久远，亦不知彼岸，从“不为布施波罗蜜多所摄持”至“不为一切种智所摄持，则堕于声闻地或独觉地，不能生起一切种智”之间，是说如是不具方便而行于六波罗蜜多，且于三轮未清净而起慢心，则不具六波罗蜜多等清净之法，故堕于声闻及独觉地，不能生起一切种智。善现，云何菩萨乘之补特伽罗为般若波罗蜜多及方便善巧所摄持，不堕于声闻地或独觉地，且能成就无上正等菩提耶？从“为一切种智所摄持，故不堕于声闻地或独觉地，亦能成就一切种智”之间，是说菩萨具足般若波罗蜜多及方便善巧，行于六波罗蜜多等，不执著我及我所，于胜义中亦了知诸波罗蜜多无实事，于世俗中以方便善巧不执著彼等之相，且无慢心而行于六波罗蜜多等，则具足六波罗蜜多等清净之法之义，且为彼等义所摄持，故于中阴不堕于声闻地或独觉地，亦能成就一切种智。善现，如是菩萨乘之补特伽罗为般若波罗蜜多所摄持，所谓为方便善巧所摄持者，即为一切种智所摄持，故不堕于声闻地或独觉地之间，是总结宣说前文所说之义，如是。
English
Therefore, it is shown to be wise. Thus, although the Bodhisattva Vehicle practitioner does not know the distant past, nor does he know the other shore, from "not being fully grasped by the perfection of generosity" to "not being fully grasped by omniscience, he falls into the Hearer's ground or the Solitary Realizer's ground, and does not arise as omniscience," it is said that if one practices the six perfections without such skillful means and takes pride in the three impure spheres, then one does not possess the pure dharmas such as the six perfections, and therefore falls into the Hearer's and Solitary Realizer's grounds and does not arise as omniscience. Subhuti, how does a person of the Bodhisattva Vehicle, being fully grasped by the perfection of wisdom and skillful means, not fall into the Hearer's ground or the Solitary Realizer's ground, and attain unsurpassed, perfect, and complete enlightenment? From "being fully grasped by omniscience, he does not fall into the Hearer's ground or the Solitary Realizer's ground, and also attains omniscience," it is said that a Bodhisattva who possesses the perfection of wisdom and skillful means, practicing the six perfections, does not grasp at self and what belongs to self, and in ultimate truth also realizes that the perfections are without substance, and in conventional truth, with skillful means, does not grasp at their characteristics and practices the six perfections without pride, then he possesses the meaning of the pure dharmas such as the six perfections, and being fully grasped by those meanings, he does not fall into the Hearer's ground or the Solitary Realizer's ground in the intermediate state, and also attains omniscience. Subhuti, thus a person of the Bodhisattva Vehicle is fully grasped by the perfection of wisdom, and what is called being fully grasped by skillful means is being fully grasped by omniscience, and therefore he does not fall into the Hearer's ground or the Solitary Realizer's ground, which is a summary and explanation of the meaning previously stated. Thus.