Tibetan
་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། ཅིས་ཀྱང་མ་གོས་མ་ཆགས་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་སྟོན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོར་དམིགས་ནས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་བཤད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ གུད་ན་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་གསོལ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་རོ་གཅིག་ཅིང་ཐ་མི་དད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ལས་སྐྱོན་ནམ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་གློ་བུར་གྱི་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་མ་དག་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་མ་དག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སླད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ལ་འགོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ར
Chinese
པའོ། །世尊开示说：从“色非常清净，因此将宣说非常清净之法”开始，到“一切种智非常清净，因此将宣说非常清净之法”之间，是指色等一切法，在胜义谛中自性为空，没有任何沾染和执着，所以才是非常清净，这是在宣说般若波罗蜜多的甚深含义，而不是执着色等为实有，执着于常与无常等相，并宣说这些法。请问：世尊，般若波罗蜜多是完全清净的，这是因为既然已经说了色等一切法都是非常清净的，那么般若波罗蜜多也与这些非常清净的法没有差别，所以般若波罗蜜多也是完全清净的。世尊开示说：善现，因为色是完全清净的，所以般若波罗蜜多是完全清净的。从“因为色是完全清净的，所以般若波罗蜜多是完全清净的”到“因为一切种智是完全清净的，所以般若波罗蜜多是完全清净的”之间，是善现请问般若波罗蜜多是完全清净的，对这个问题的详细解释。色等一切法在胜义谛中自性为空且完全清净，而般若波罗蜜多自性为空且完全清净，二者在完全清净上是同一体性且无有差别，因此，因为色等一切法都是完全清净的，所以才说般若波罗蜜多是完全清净的。请问：世尊，如何色是完全清净的，以至于般若波罗蜜多是完全清净的呢？从“如何色是完全清净的，以至于般若波罗蜜多是完全清净的呢？”到“如何一切种智是完全清净的，以至于般若波罗蜜多是完全清净的呢？”之间，是为了详细解释一切法无生、无灭等含义而区分开来的，如何色等一切法都是完全清净的，所以
English
pa'o. The Blessed One said: From "Form is extremely pure, therefore the Dharma of extreme purity will be taught," to "Omniscience is extremely pure, therefore the Dharma of extreme purity will be taught," it means that all phenomena such as form are empty of inherent existence in the ultimate sense. Because they are unstained and unattached to anything, they are extremely pure. This is teaching the profound meaning of the Prajnaparamita, and it is not teaching by focusing on form and other phenomena as real entities, clinging to characteristics such as permanence and impermanence. Asked: Blessed One, the Prajnaparamita is completely pure. Since it has been said that all phenomena such as form are extremely pure, the Prajnaparamita is also not different from these extremely pure phenomena, so the Prajnaparamita is also completely pure. The Blessed One said: Subhuti, because form is completely pure, the Prajnaparamita is completely pure. From "because form is completely pure, the Prajnaparamita is completely pure" to "because omniscience is completely pure, the Prajnaparamita is completely pure," it is a detailed explanation of the meaning of Subhuti's question that the Prajnaparamita is completely pure. All phenomena such as form are empty of inherent existence in the ultimate sense and are completely pure, and the Prajnaparamita is empty of inherent existence and completely pure. The two are of one taste in complete purity and are not different. Therefore, because all phenomena such as form are completely pure, it is taught that the Prajnaparamita is completely pure. Asked: Blessed One, how is it that form is completely pure, so that the Prajnaparamita is completely pure? From "How is it that form is completely pure, so that the Prajnaparamita is completely pure?" to "How is it that omniscience is completely pure, so that the Prajnaparamita is completely pure?" it is to distinguish the occasion for explaining in detail the meaning of all phenomena being unborn, unceasing, etc. How is it that all phenomena such as form are completely pure, so that
Chinese
“世尊，般若波罗蜜多是完全清净的。” 善现（梵文：सुभूति，罗马转写：Subhūti）向世尊禀告道。 世尊开示说：“善现，色没有生，没有灭，没有垢染，没有清净，这就是色完全清净。乃至一切相智没有生，没有灭，没有垢染，没有清净，这就是一切相智完全清净。” 这是因为色等一切法，就胜义谛而言，自性是空性的，没有生，没有灭，没有垢染，没有清净，因此才说是完全清净。这表明，并非因为某种实有之物脱离了过失或垢染，才说是完全清净。 善现，此外，因为虚空完全清净，所以般若波罗蜜多也是完全清净的。这是以虚空为例来显示般若波罗蜜多的完全清净。就像虚空虽然被突如其来的云和雾等遮蔽，但虚空的自性仍然是完全清净的，不会因此变得不净。同样，般若波罗蜜多虽然被遍计所执的诸法遮蔽，但其自性仍然是完全清净的，不会因此变得不净。” 世尊，怎样才能使虚空完全清净呢？般若波罗蜜多才是完全清净的呢？这是为了区分虚空和般若波罗蜜多没有生灭等意义的说法，所以善现才这样请问。 世尊开示说：“因为没有生，没有灭，没有垢染，没有清净，所以虚空是完全清净的。”这表明，虚空没有生灭等，所以是完全清净的，同样，般若波罗蜜多也没有生灭等，所以才是完全清净的。 善现，因为虚空没有起点，所以般若波罗蜜多才是完全清净的。
English
"Bhagavan, the perfection of wisdom is completely pure." Subhuti reported to the Bhagavan. The Bhagavan said, "Subhuti, form has no birth, no cessation, no defilement, and no purification; this is the complete purity of form. Up to the all-knowingness itself, there is no birth, no cessation, no defilement, and no purification; this is the complete purity of all-knowingness." This is because all phenomena, including form, are empty of inherent existence in ultimate truth. There is no birth, no cessation, no defilement, and no purification, which is why it is called complete purity. This shows that it is not because something existent is free from faults or stains that it is called completely pure. Furthermore, Subhuti, because the sky is completely pure, the perfection of wisdom is also completely pure. This is showing the complete purity of the perfection of wisdom by taking the sky as an example. Just as the sky, even when obscured by sudden clouds and fog, its nature remains completely pure and does not become impure. Similarly, the perfection of wisdom, even when obscured by conceptualized phenomena, its nature remains completely pure and does not become impure." "Bhagavan, how is it that the sky is completely pure, and therefore the perfection of wisdom is completely pure?" This is because Subhuti asked this question to distinguish the meaning of no birth and no cessation in the context of the sky and the perfection of wisdom. The Bhagavan said, "Because there is no birth, no cessation, no defilement, and no purification, the sky is completely pure." This shows that the sky has no birth, no cessation, and so on, and is therefore completely pure. Similarly, the perfection of wisdom has no birth, no cessation, and so on, and is therefore completely pure. Subhuti, because the sky has no beginning, the perfection of wisdom is completely pure.
Tibetan
ང་བཞིན་གྱིས་དག་པས་སྐྱོན་དང་དྲི་མ་ཅིས་ཀྱང་མ་གོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འགོ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་སྨྲ་ཞིང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་སྙད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པའི་དཔེ་སྒྲ་བརྙན་ལ་བླངས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་སྒྲ་བརྙན་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིས་སྒྲ་བརྗོད་པ་དང༌། བྲག་ཅ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་གྲག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནི་སྨྲ་བའམ། བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲ་ཞིང་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང༌། སྨྲ་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་
Chinese
就像自身清净而没有任何过失和污垢一样，般若波罗蜜多也是完全清净的，这是所要显示的。请问：世尊，怎么样因为虚空没有始端，所以般若波罗蜜多是完全清净的呢？这是为了分别解说没有能取和所取的意义而由善现请问的。世尊开示说：善现，因为虚空是不可执取的，所以般若波罗蜜多是完全清净的。这是说虚空没有能取和所取两种，就像完全清净那样，般若波罗蜜多也没有能取和所取的分别念，所以是完全清净的。善现，因为虚空没有名言，所以般若波罗蜜多是完全清净的。这是说虚空本身既不是说话和安立名言的自性，也不是虚空被他人述说和安立为名言的自性，就像完全清净那样，般若波罗蜜多也远离了述说和所要述说的名言，所以是完全清净的。请问：世尊，怎么样因为虚空没有名言，所以般若波罗蜜多是完全清净的呢？这是为了以虚空没有名言的比喻，取声音影像来显示而请问的。世尊开示说：善现，例如，就像虚空的声音影像二者的声音一样，因为虚空没有名言，所以般若波罗蜜多是完全清净的。这是说人发出声音和山崖发出声音，二者都在虚空中发出声音，然而虚空既不是说话，也不是述说的自性，也不是声音的自性，就像完全清净那样，般若波罗蜜多也只是在世俗中说话和述说而已，在胜义中不是能说和所说的自性，所以是完全清净的。善现，因为虚空是不可言说的，所以般若波罗蜜多是完全
English
Just as one's own nature is pure and without any faults or stains, so too is the Perfection of Wisdom completely pure, which is what is to be shown. Question: World Honored One, how is it that because space has no beginning, the Perfection of Wisdom is completely pure? This is asked by Subhuti in order to distinguish the meaning of explaining the absence of grasper and grasped. The World Honored One said: Subhuti, because space is ungraspable, the Perfection of Wisdom is completely pure. This means that space has neither grasper nor grasped, and just as it is completely pure, so too the Perfection of Wisdom has no conceptualization of grasper and grasped, and is therefore completely pure. Subhuti, because space has no designation, the Perfection of Wisdom is completely pure. This means that space itself is neither the nature of speaking nor of establishing designations, nor is it the nature of space being spoken of and designated by others, just as it is completely pure, so too the Perfection of Wisdom is free from the designation of speaking and what is to be spoken, and is therefore completely pure. Question: World Honored One, how is it that because space has no designation, the Perfection of Wisdom is completely pure? This is asked in order to show by taking the example of space having no designation, taking the sound image. The World Honored One said: Subhuti, for example, just like the sound of the sound image of space, because space has no designation, the Perfection of Wisdom is completely pure. This means that both the sound uttered by a person and the sound emanating from a cliff resound in empty space, but space is neither the nature of speaking nor of uttering, nor is it the nature of sound, just as it is completely pure, so too the Perfection of Wisdom is only speaking and uttering in conventional truth, but in ultimate truth it is not the nature of what can be spoken and what is to be spoken, and is therefore completely pure. Subhuti, because space is unspeakable, the Perfection of Wisdom is completely