Tibetan
ངས་རྒྱས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་ལེགས་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པའི་ཚིག་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བདེན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཆགས་པའམ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཆགས་མའམ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ཆགས་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མམ་ཆགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡང་མི་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ན་གདོད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་གཟུགས་ཆགས་པའམ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆགས་པའམ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་བསྒོམས་ན། དེའི་ཡོན་ཏན་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་བསྟན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ། མ་བསྟན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ། བསྟན་ཀྱང་མི་འཕེལ། མ་བསྟན་ཀྱང་མི་འཕེལ་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་འདི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ཆོས་སྟོན་པས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་དུ་མར་བསྟན་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འབྲི་བའམ་གདོད་པར་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བསྟན་ཀྱང
Chinese
佛说：对于菩萨乘的善男子和善女子们，执着和不执着已经很好地开示了，这是须菩提请示的话语，为了使大家相信一切都已开示，所以佛说“是真实的”。须菩提，此外，菩萨摩诃萨在修习般若波罗蜜多时，如果不对“色是执着或非执着”等进行修习，那就是在修习般若波罗蜜多，直到“如果不对一切种智是执着或非执着”等进行修习，那就是在修习般若波罗蜜多。因为色等一切法自性本空，所以既不是执着之处，也不应认为其为无执着的自性，不应如此思维和分别，这才是真正修习般若波罗蜜多。须菩提，菩萨摩诃萨如是修习，则不会对“色是执着或非执着”等产生认识，直到“无上正等觉是执着或非执着”等也不会产生认识。如上所述，以这种方式，对一切法不作执着与非执着的分别，而修习般若波罗蜜多的甚深义，其功德在于，不会对色等一切法执着或非执着之相，也不会产生认识。请问：世尊，如此甚深之法，即使开示也不会减少，不开示也不会减少，开示也不会增加，不开示也不会增加，真是太稀奇了！这是说，般若波罗蜜多的甚深义，是如实性的自性，不会改变，已经完全成立。其中“即使开示也不会减少”是指，甚深般若波罗蜜多是如实性的自性，不会改变，已经完全成立，说法者对听法者行法布施，即使以多种方式开示，也不会对如实性有所减少或损害，就是这个意思。“不开示也
English
The Buddha said: For the sons and daughters of good family who are of the Bodhisattva Vehicle, attachment and non-attachment have been well taught. This is what Subhuti requested, and in order to make everyone believe that everything has been taught, the Buddha said, "It is true." Furthermore, Subhuti, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Prajnaparamita, if he does not practice on "form is attachment or non-attachment," then he is practicing the Prajnaparamita, up to "if he does not practice on all-knowingness is attachment or non-attachment," then he is practicing the Prajnaparamita. Because all dharmas such as form are empty in their own nature, they are neither a place of attachment, nor should one think of them as the nature of non-attachment, one should not think and discriminate in this way, this is truly practicing the Prajnaparamita. Subhuti, if a Bodhisattva-Mahasattva practices in this way, then he will not have any recognition of "form is attachment or non-attachment," up to "unexcelled perfect enlightenment is attachment or non-attachment." As mentioned above, in this way, without discriminating between attachment and non-attachment to all dharmas, and meditating on the profound meaning of the Prajnaparamita, the merit of this is that one will not grasp the characteristics of attachment or non-attachment to all dharmas such as form, nor will recognition arise. Question: World Honored One, this profound dharma, even if taught, will not decrease, and if not taught, will not decrease, if taught, will not increase, and if not taught, will not increase, it is truly amazing! This is to say that the profound meaning of the Prajnaparamita is the nature of suchness, which does not change and is completely established. Among them, "even if taught, it will not decrease" means that the profound Prajnaparamita is the nature of suchness, which does not change and is completely established, the Dharma speaker gives Dharma to the listeners, even if taught in various ways, it will not decrease or harm the suchness, that is the meaning. "Even if not taught,
Tibetan
་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་མ་བསྟན་མ་སྤེལ་ན་སུས་ཀྱང་མ་མཉན་མ་བསམ་མ་བསྒོམས་པས་ནུབ་སྟེ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བསྟན་ཀྱང་མི་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཟབ་མོ་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་བསྟན་ཏེ་སྤེལ་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིང་གོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བསྟན་ཀྱང་མི་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། གཞན་ལ་མ་བསྟན་ཏེ། མ་གོད་ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པའི་ཚིག་དང་དོན་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་བརྟན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བདེན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ཀྱང་དེ་བཞིན་མ་བསྟན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་མི་ འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྐྱེན་གྱི་ཁར་མ་ལས་པའི་དཔེ་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང༌། རྐྱེན་གྱི་ཁར་མ་ལས་པ་མོས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་བསྟན་པའི་ཚེ། སེམས་ཞུམ་པ་དང་གཡེང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་ཞིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ནུས་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་བསྒོམ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ
Chinese
“不会减少”是指如果不向他人展示和传播，没有人听闻、思考和修习，它也不会因此消失，这是所要表达的。 “即使展示也不会增加”是指，如是之性的自性，甚深不变的法已经圆满，即使向众多有情展示和传播，有情们也只是各自领悟和理解，而对于如是之性的自性来说，并不会因此增加和广大，这是所要表达的含义。 “不展示也不会增加”是指，如是之性是不会改变的，已经圆满，因此，即使不向他人展示，不传授，也不会因此增加和广大，这是所要表达的。 世尊说道：“正是这样，善现，正是这样”，等等，是为了让在座的听众对善现所请问的词句和含义坚定信服，世尊才说“这是真实的”。 “善现，例如这样”到“善现，同样的，诸法的法性，无论是展示还是不展示，都是一样的”，这之间，因为般若波罗蜜多的甚深含义是不会改变的，已经圆满，所以展示了不依赖于因缘的譬喻。 禀告道：“世尊，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多”到“是为难行”之间，是指像这样，般若波罗蜜多的甚深含义不会改变，已经圆满，并且不依赖于因缘，对于如此难以生起信心和信赖的法，在行持和展示时，也不会灰心和散乱，而且不舍弃精进，不退转，具有强大的能力，这是非常稀有难得的行持，这是所要表达的。 “这是什么缘故呢？世尊，例如，菩萨摩诃萨们修习般若波罗蜜多，这就像修习虚空一样”，这是为了说明修习和实践般若波罗蜜多甚深含义是难行的理由，就像虚空没有实体，远离一切相状一样，般若波罗蜜多也是如此。
English
"Not diminishing" means that if it is not shown and propagated to others, no one will hear, think, and practice it, and it will not disappear because of this. "Even if shown, it will not increase" means that the self-nature of suchness, the profound and unchanging Dharma, is already complete. Even if it is shown and propagated to many sentient beings, sentient beings will only understand and comprehend it individually. However, for the self-nature of suchness, it will not increase and expand because of this. This is the meaning to be expressed. "Not showing it will not increase" means that suchness is unchanging and already complete. Therefore, even if it is not shown to others, not taught, it will not increase and expand because of this. This is what is to be expressed. The Blessed One said, "It is just so, Subhuti, it is just so," etc., in order to make the audience firmly believe in the words and meanings asked by Subhuti, the Blessed One said, "This is true." From "Subhuti, for example" to "Subhuti, similarly, the Dharma-nature of all Dharmas, whether shown or not shown, is the same," because the profound meaning of the Prajnaparamita does not change and is already complete, a metaphor that does not depend on conditions is shown. Reported: "Blessed One, Bodhisattva Mahasattva practices Prajnaparamita" to "It is difficult to do" means that in this way, the profound meaning of Prajnaparamita does not change and is already complete, and does not depend on conditions. For such a Dharma that is difficult to generate faith and trust, when practicing and showing it, one will not be discouraged and distracted, and will not abandon diligence, will not retreat, and has great power. This is a very rare and difficult practice, which is what is to be expressed. "What is the reason for this? Blessed One, for example, Bodhisattva Mahasattvas practice Prajnaparamita, which is like practicing emptiness," this is to explain the reason why practicing and practicing the profound meaning of Prajnaparamita is difficult, just as emptiness has no substance and is free from all characteristics, so is Prajnaparamita.