Tibetan
འོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མམ། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མམ། གཉིས་ཀའི་དབུས་ན་མི་གནས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་མདོར་སྨོས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ན། འཁོར་རྣམས་བརྟན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ གྱིས་སྟོང་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་ལ་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དང་གཉིས་ཀའི་དབུས་ན་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐབས་མི་མཁས་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བགྱིད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསོག་ཏུ་འབྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་དུ་སྤོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཟབ་ཅིང་མོས་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་ན་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སུན་འབྱིན་ཅིང་སྙིང་པོ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དང་མི་མཐུན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མིང་དུ་ཡང་ཆགས་པ་ཡིན་མཚན་མར་ཡང་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་ར
Chinese
哦！世尊开示说：善现，之所以说极为清净，是因为没有安住于两边的分别念，所以才是清净的含义。请问：世尊，因为什么缘故，菩萨摩诃萨在修持般若波罗蜜多时，不住于此岸，不住于彼岸，也不住于二者之间，而是极为清净呢？这是因为先前简略陈述的意义，世尊开示后，为了让眷属们坚定地信服而请问的。世尊开示说：善现，因为三时平等性的缘故。这是因为一切法自性为空，没有生和灭，也没有过去、未来和现在的时间。因此，三时平等性，以及有为法和无为法二者，都是空性一味，即平等性的缘故，菩萨的般若波罗蜜多不住于此岸、彼岸，也不住于二者之间。这是所要阐述的。请问：世尊，如果菩萨乘的种姓之子或种姓之女，由于不善巧方便，将此般若波罗蜜多执着为所缘境，那就是损减般若波罗蜜多，远离般若波罗蜜多。这是为了通过显示执着与不执着，来区分般若波罗蜜多甚深且难以信受的场合，所以善现请问说：如果对极为清净、无所缘、无相的般若波罗蜜多，以执着所缘的方式去思维和理解，那就是诽谤般若波罗蜜多，使其变得没有意义，并且因为与般若波罗蜜多的意义不相符，所以是远离般若波罗蜜多。这是所要阐述的。世尊开示说：善现，正是这样，善现，说得好，说得好！善现，那也是执着于名相，也是执着于相。这是因为先前善现对般若
English
O! The Blessed One said: Subhuti, the reason for saying it is extremely pure is that it is pure because there is no conceptualization that abides in the two extremes. Question: Blessed One, for what reason does a Bodhisattva Mahasattva, when practicing Prajnaparamita, not abide on this shore, not abide on the other shore, and not abide in the middle of the two, but is extremely pure? This is because the meaning previously stated briefly, after the Blessed One explained it, was asked in order to make the retinue firmly believe. The Blessed One said: Subhuti, because of the equality of the three times. This is because all dharmas are empty in nature, without birth and death, and there is no past, future, and present time. Therefore, the equality of the three times, and both conditioned and unconditioned dharmas, are of one taste in emptiness, that is, because of equality, the Bodhisattva's Prajnaparamita does not abide on this shore, the other shore, nor in the middle of the two. This is what is to be explained. Question: Blessed One, if a son or daughter of a Bodhisattva vehicle, due to unskilled means, clings to this Prajnaparamita as an object of focus, then that is diminishing Prajnaparamita and abandoning Prajnaparamita. This is to distinguish the occasions when Prajnaparamita is profound and difficult to believe by showing attachment and non-attachment, so Subhuti asked: If one thinks and understands Prajnaparamita, which is extremely pure, without object of focus, and without characteristics, in a way that clings to an object of focus, then that is slandering Prajnaparamita, making it meaningless, and because it does not conform to the meaning of Prajnaparamita, it is abandoning Prajnaparamita. This is what is to be explained. The Blessed One said: Subhuti, it is just so, Subhuti, well said, well said! Subhuti, that is also clinging to names and also clinging to characteristics. This is because Subhuti previously had Prajna
Tibetan
བ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུ་ཤེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསོག་ཏུ་འབྱིན་ཅིང་རིང་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྟོད་ནས། དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མིང་དང་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་མིང་དུ་ཡང་ཆགས་ཤིང་མཚན་མར་ཡང་ཆགས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པའི་དོན་གོང་དུ་མདོར་བཤད་པ་དེ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མིང་དུ་འཛིན་ཏམ་མཚན་མར་འཛིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསོག་ཏུ་འབྱིན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་དུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་ན་མིང་དང་མཚན་མར་འཛིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསོག་ཏུ་འབྱིན་ཅིང་རིང་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མིང་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་དེ་ཉིད་བསྙེམས་ཤིང་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསོག་ཏུ་འབྱིན་ཅིང་རིང་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བཤད་ཅིང་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཆིས་པ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དང་སྦྱར་ན་དོན་དམ་པར་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདི་དག་ནི་ཆགས་པའོ། །འདི་དག་ནི་མ་ཆགས་པའོ་ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོ
Chinese
如果以执著于般若波罗蜜多的方式来理解，就会导致般若波罗蜜多的积聚减少，并且会长期舍弃般若波罗蜜多，对此赞叹说：“正是这样，很好！”然后说道：如果以这种执著的方式来理解，那么对于一切法都会执著名相，并且还会产生贪著的过失。请问：世尊，如何会执著名相呢？这是为了详细解释前面简略叙述的执著名相的含义而提出的问题。世尊开示说：善现，如果善男子或善女人，作为菩萨乘的行者，执著于般若波罗蜜多的名相……因此，他们会因为般若波罗蜜多而生起傲慢心，并且由于贪著般若波罗蜜多，导致般若波罗蜜多的积聚减少，长期舍弃般若波罗蜜多。这段话的意思是说，如果以执著的方式来理解般若波罗蜜多，由于与般若波罗蜜多的真实含义不符，就会导致般若波罗蜜多的积聚减少，并且会长期舍弃般若波罗蜜多。如果认为执著名相本身是正确的，而其他则是错误的，并且因此而自满和傲慢，也会导致般若波罗蜜多的积聚减少，并且会长期舍弃般若波罗蜜多。善现请问：世尊，对于菩萨摩诃萨们来说，对于如此善说和善示的般若波罗蜜多，也有贪著和不贪著的情况，这真是太稀奇了！这是善现为了区分贪著和不贪著的特征将在下文详细解释的情况而提出的问题。如果结合般若波罗蜜多的含义来看，从胜义谛的角度来说，贪著和不贪著是不可言说的，但从世俗谛的角度来说，可以分别说这些是贪著，这些是不贪著，这种区分和解释真是太稀奇了，太好了！之后，具寿舍利弗对具寿善现说：
English
If one understands with attachment to the perfection of wisdom, it is said that the accumulation of the perfection of wisdom will decrease, and one will abandon the perfection of wisdom for a long time. Praising this, saying, "It is just so, excellent!" Then it is said: If one understands in this way with attachment, then for all dharmas, one will grasp at names and signs, and it will also become a fault of attachment. Question: World Honored One, how does one become attached to names and signs? This is a question asked in order to explain in detail the meaning of grasping and attachment to names and signs that was briefly explained above. The World Honored One taught: Subhuti, if a son or daughter of good family, a Bodhisattva of the Great Vehicle, grasps at the name or sign of the perfection of wisdom... Therefore, they will become arrogant because of the perfection of wisdom, and because of attachment to the perfection of wisdom, the accumulation of the perfection of wisdom will decrease. They will abandon the perfection of wisdom for a long time. The meaning of this passage is that if one understands the perfection of wisdom with attachment, because it does not accord with the true meaning of the perfection of wisdom, it will cause the accumulation of the perfection of wisdom to decrease, and one will abandon the perfection of wisdom for a long time. If one thinks that grasping at names and signs is correct, and that others are wrong, and becomes complacent and arrogant because of this, it will also cause the accumulation of the perfection of wisdom to decrease, and one will abandon the perfection of wisdom for a long time. Subhuti asked: World Honored One, for Bodhisattva Mahasattvas, there are also cases of attachment and non-attachment to this perfection of wisdom, which is so well spoken and well shown. This is truly amazing! This is a question asked by Subhuti in order to distinguish the characteristics of attachment and non-attachment, which will be explained in detail below. If we combine it with the meaning of the perfection of wisdom, from the ultimate point of view, attachment and non-attachment are inexpressible, but from the conventional point of view, we can separately say that these are attachments, and these are non-attachments. This distinction and explanation is truly amazing, excellent! Then, the Venerable Shariputra said to the Venerable Subhuti: