Tibetan
ཞིན་ཡིན་པ་ལ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་མི་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པར་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྟན་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་བསྟན་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་འགྲེས་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་འགྲེས་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་འགྲེས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེས་དང༌། དབེན་པའི་འགྲེས་དང༌། མེད་པའི་ འགྲེས་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འགྲེས་དང༌། རྣམ་པར་འཇིགས་པ་མེད་པའི་འགྲེས་དང༌། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་པའི་འགྲེས་དང༌། སྟོབས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་འགྲེས་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་མོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་མོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་དྲུག་གོ། །། ཉེར་བདུན་པ། དམྱལ་བའི་ལེའུ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐ
Chinese
真实是，不执著于事物和相状，并且不作意于所缘之义，即是说，例如，为了众生不生起，而观慧度不生起，这指的是，外道所计度的众生没有实体，因此没有生起，所以慧度也应知在胜义中没有生起，这是所要开示的。这是通过了悟补特伽罗无我之门，来开示观慧度不生起。为了色不生起，而观慧度不生起等等，这是通过开示色等直至无上正等觉之间的诸法不生起，从而通过了悟法无我之门，来开示观慧度不生起。 如同对不生之释所说的那样，对于无自性之释、无事物之释、空性之释、寂静之释、无有之释、不可思议之释、无有怖畏之释、无有现证菩提之释、无有力量圆满之释等，也应同样运用。不生和无自性等这十个词，也应知是无事物的异名。世尊，以这些异名也是如此，即此慧度是菩萨摩诃萨们的最大的度，这是因为如此，此慧度是不生且无自性等的自性，并且没有分别，因此对于任何法都不作大小和好坏等，并且不执著于相状，所以是最大的度，这样总结开示了慧度功德大的意义。广说十万颂般若波罗蜜多经之第二十六品。 第二十七品，地狱品。 此后，具寿舍利弗之子，对世尊说：
English
In reality, it means not clinging to things and characteristics, and not focusing on the object of perception. For example, in order for sentient beings not to arise, one should view wisdom as not arising. This refers to the fact that sentient beings, as conceived by non-Buddhists, have no substance and therefore do not arise. Therefore, one should also understand that wisdom itself does not truly arise. This is what is being taught. This is teaching the view of wisdom not arising through the gate of realizing the selflessness of the individual. For the sake of form not arising, one should view wisdom as not arising, and so on. This is teaching the view of wisdom not arising through the gate of realizing the selflessness of phenomena, by teaching that phenomena such as form, up to and including unsurpassed perfect enlightenment, do not arise. Just as it is explained in the explanation of non-arising, the same should be applied to the explanations of no-self-nature, no-thingness, emptiness, tranquility, non-existence, inconceivability, fearlessness, non-manifestation of perfect enlightenment, and non-perfection of power. These ten terms, such as non-arising and no-self-nature, should also be understood as synonyms for no-thingness. World-Honored One, with these synonyms as well, it is like this: this wisdom is the great perfection of the bodhisattvas, the great beings. This is because this wisdom is the nature of non-arising and no-self-nature, and there is no differentiation. Therefore, it does not make distinctions of big or small, good or bad, etc., for any dharma, and it does not cling to characteristics. Therefore, it is the great perfection. In this way, the meaning of the great merit of wisdom is summarized and taught. The twenty-sixth chapter of the Extensive Explanation of the Hundred Thousand Verses of the Prajnaparamita Sutra. The Twenty-seventh Chapter, the Chapter on Hell. Then, the Venerable Sharadvatiputra said to the Blessed One:
Tibetan
ད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་སྤྱད་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཐོས་ནས་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དད་ཅིང་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གནས་གང་ནས་ཚེ་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ལོན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་ནས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ལོན་པར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་བསྙེན་བཀུར་ནས་འདིར་འོངས་ཤིང་འདིར་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གང་ནས་ཚེ་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བསྟན་པའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་ནས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ལོན་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ལོན་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འདིར་འོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འདིར་འོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ཚེ་འཕོས་ཞིང་འདིར་སྐྱེ་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པའོ། །དེས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ
Chinese
从“现在请问”开始，到“修习般若波罗蜜多有多久了”之间，正如前面所说的次第，舍利子听闻此般若波罗蜜多功德广大，生起信心，请问：如此甚深般若波罗蜜多，信奉爱乐此法的菩萨从何处去世而来此，发无上正等觉心后有多久，亲近供养了多少佛陀世尊，修习六度波罗蜜多后有多久。世尊开示说：舍利子，这位大菩萨亲近供养了十方世界的无量无数的如来应供正等觉佛陀，然后来到这里，出生在这里。从“是”开始，到“信奉爱乐此甚深般若波罗蜜多的菩萨从何处去世而来此，亲近供养了多少如来”之间，是显示了信奉爱乐此甚深般若波罗蜜多的菩萨从何处去世而来此，亲近供养了多少如来。舍利子，这位大菩萨在无数无量不可思议的亿万百千劫中修习布施波罗蜜多，从“是”开始，到“修习般若波罗蜜多”之间，是显示了修习六度波罗蜜多后有多久。从无数无量不可思议的亿万百千劫开始，已经正确地进入了无上正等觉，这显示了发无上正等觉心后有多久。从最初发心以来，就修习布施波罗蜜多而来到这里，从“是”开始，到“修习般若波罗蜜多而来到这里”之间，是说从十方世界去世，并在此出生的前世就已习惯了般若波罗蜜多。他从那时起，就开始亲近如来应供
English
From "Now please ask" to "How long have you practiced the Prajñāpāramitā?", as in the order mentioned above, Śāriputra heard that this Prajñāpāramitā has great merits and is vast, and he developed faith. He asked: "Such a profound Prajñāpāramitā, where did the Bodhisattva who believes in and loves this Dharma pass away from and come here? How long has it been since he generated the mind of Anuttarā-samyak-saṃbodhi? How many Buddhas, the Bhagavan, has he attended and served? How long has it been since he practiced the six Pāramitās?" The Bhagavan taught: "Śāriputra, this great Bodhisattva has attended and served immeasurable and countless Tathāgatas, Arhats, Samyaksaṃbuddhas in the ten directions of the world, and then came here and was born here." From "is" to "the Bodhisattva who believes in and loves this profound Prajñāpāramitā, where did he pass away from and come here, and how many Tathāgatas has he attended and served?", it shows where the Bodhisattva who believes in and loves this profound Prajñāpāramitā passed away from and came here, and how many Tathāgatas he has attended and served. Śāriputra, this great Bodhisattva has practiced the Dāna-pāramitā for countless, immeasurable, inconceivable billions of hundreds of thousands of kalpas. From "is" to "practicing the Prajñāpāramitā", it shows how long he has practiced the six Pāramitās. From countless, immeasurable, inconceivable billions of hundreds of thousands of kalpas, he has correctly entered Anuttarā-samyak-saṃbodhi, which shows how long he has generated the mind of Anuttarā-samyak-saṃbodhi. Since the first generation of the mind, he has practiced the Dāna-pāramitā and came here. From "is" to "practicing the Prajñāpāramitā and came here", it means that he passed away from the ten directions of the world, and in the previous life when he was born here, he was already accustomed to the Prajñāpāramitā. From then on, he began to attend to the Tathāgata, Arhat.
Tibetan
་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་བསྙེན་བཀུར་ནས་འདིར་འོངས་ཤིང་འདིར་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ཚེ་འཕོ་ཞིང་འདིར་སྐྱེ་བའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་བསྟན་པའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཐོང་ངམ་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དང་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཐོང་བ་ཙམ་མམ། ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་འདྲ་བར་དད་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ཇི་ལྟ་བ་དང༌། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཉན་པའམ་བལྟ་བར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་སྟོན་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པར་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དམ་པར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་དེ་མཉན་ཅིང་བལྟར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཉན་པ་མེད་དོ་ལྟ་བ་མེད་དོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་ཉན་མི་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་གཞན་གྱིས་བལྟ་ཞིང་མཉན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་གཞན་ལས་ཉན་ཅིང་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ལ་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་དག་གིས་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་ལ་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེ་དག་གིས་མི་ཐོས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོག
Chinese
以“圆满正等觉佛无数、无量、无边、不可思议、无等，承事供养后，来此生于此”来说明，从十方世界死亡并生于此时，显示了不离承事供养众多佛陀。舍利弗之子菩萨摩诃萨，从“见到或听到此般若波罗蜜多”到“以意义和方式随行”，是因为前世串习般若波罗蜜多的缘故，今生仅仅见到或听到般若波罗蜜多，就如见到和听到佛陀世尊一样生起信心，并且对于般若波罗蜜多的甚深意义，以及如理如实的方式，不会颠倒地证悟，显示了这样的利益。之后，具寿善现对世尊说道：“世尊，般若波罗蜜多能够被听闻或观看吗？”这是因为之前说“见到或听到般若波罗蜜多，就会认为见到和听到了导师”，为了消除听众中有些人疑惑般若波罗蜜多是否真实存在，是可以听闻和观看的事物而提出的疑问。世尊回答说：“善现，不是这样的。善现，般若波罗蜜多是无听闻，无观看的，般若波罗蜜多本身也是非听非观的。”这是说，从胜义谛上来说，般若波罗蜜多自性空性，既不是可以被他人观看和听闻的事物，般若波罗蜜多本身也不是从其他地方听闻和观看的事物。从“因为对法没有作意，所以他们听不到也看不到般若波罗蜜多”到“因为对法没有作意，所以他们听不到也看不到菩提、佛陀和佛法”，说明了般若波罗蜜多等。
English
It is explained by "Having served and revered the countless, immeasurable, boundless, inconceivable, and incomparable Buddhas who are perfectly and completely enlightened, they come here and are born here," that when dying from the ten directions of the world and being born here, it shows that one is inseparable from serving and revering many Buddhas. The Bodhisattva Mahasattva, the son of Sharadvati, from "seeing or hearing this Prajnaparamita" to "following in meaning and manner," is because of the cause of having been accustomed to Prajnaparamita in previous lives, that in this life, merely seeing or hearing Prajnaparamita, one generates faith as if seeing and hearing the Buddha Bhagavan, and regarding the profound meaning of Prajnaparamita, as well as the manner that is in accordance with reality, one will realize it without inversion, showing such benefits. Then, the venerable Subhuti said to the Bhagavan, "Bhagavan, can Prajnaparamita be heard or seen?" This is because it was previously said that "seeing or hearing Prajnaparamita, one will think of seeing and hearing the teacher," in order to eliminate the doubts of some in the audience who wondered whether Prajnaparamita truly exists and is something that can be heard and seen. The Bhagavan replied, "Subhuti, it is not so. Subhuti, Prajnaparamita is without hearing and without seeing, and Prajnaparamita itself is also non-hearing and non-seeing." This is to say that, from the ultimate truth, Prajnaparamita is empty of inherent existence, and is neither something that can be seen and heard by others, nor is Prajnaparamita itself something that is heard and seen from elsewhere. From "Because there is no attention to the Dharma, they do not hear or see Prajnaparamita" to "Because there is no attention to the Dharma, they do not hear or see Bodhi, Buddha, and the Buddha's Dharma," it explains Prajnaparamita and so on.