Tibetan
་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་སྤྱོད་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས། སྤྱོད་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་གཉིས་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། གསོག་ཉིད་དང༌། གསོབ་ཉིད་དང༌། རག་ལུས་པ་ཉིད་དང༌། སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་དང༌། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་མེད་པས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་ན། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཞེས་གལ་བཟུང་སྟེ་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་སུ་སེམས། ཆོས་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཆོས་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་དེ་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྤྱོད་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཆོས་གང་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་སྐྱེ་བའམ་འགག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ནམ་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མི་འགྲོ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཅི་ལགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཅོམ་འདས་ཀྱིས་བཟོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ན་ལུང་བསྟན་དུ་ཡང་མཆིས་སམ་ཞེས་གསོལ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི
Chinese
从那里开始。世尊，一切相智（一切相智）是否行于般若波罗蜜多？世尊说：善现，不是这样的，因为这样空性不用于空性。请问，色等直至一切相智之间的法，是否行于般若波罗蜜多？所有这些法，在胜义中都是空性一味，行者与所行无二无别。善现请问：世尊，什么是色的空性，乃至一切相智的空性？积聚性，耗损性，依赖性，无有实义性，真如，不颠倒真如，非异真如，法界，法性，法无过失性，真实边际，不可思议界，这些是否行于般若波罗蜜多？世尊说：善现，不是这样的，因为这样色等事物不行于般若波罗蜜多，那么色等无有事物，属于空性范畴的这些，是否行于般若波罗蜜多？一切法自性本空，因此没有行者与所行，色等属于空性范畴的这些，也行于般若波罗蜜多，这样开示了。善现请问：世尊，如果这些法不行于般若波罗蜜多，那么世尊，菩萨摩诃萨如何行于般若波罗蜜多？这是像前面所说的那样，法 如果不行于般若波罗蜜多，那为什么呢？世尊说，那样行就是行于般若波罗蜜多，这样抓住要点而请问。世尊说：善现，你怎么想？什么法
English
From there. The Blessed One, does the Omniscient One practice the Prajnaparamita? The Blessed One said: Subhuti, it is not so, because in this way emptiness is not used for emptiness. He asked, do the dharmas such as form, up to the Omniscient One, practice the Prajnaparamita? All these dharmas are of one taste in emptiness in the ultimate sense, so there is no difference between the practitioner and what is to be practiced. Subhuti asked: Blessed One, what is the emptiness of form, and the emptiness of the Omniscient One? Accumulation, depletion, dependence, lack of essence, suchness, non-inverted suchness, non-different suchness, dharma realm, dharma nature, dharma faultlessness, true limit, inconceivable realm, do these practice the Prajnaparamita? The Blessed One said: Subhuti, it is not so, because in this way things such as form do not practice the Prajnaparamita, then things such as form that are non-existent, belonging to the category of emptiness, do these practice the Prajnaparamita? All dharmas are empty by nature, so there is no practitioner and what is to be practiced. Those such as form belonging to the category of emptiness also practice the Prajnaparamita, thus it was taught. Subhuti asked: Blessed One, if these dharmas do not practice the Prajnaparamita, then Blessed One, how does the Bodhisattva Mahasattva practice the Prajnaparamita? This is like what was said before, if the dharma does not practice the Prajnaparamita, then why? The Blessed One said, practicing in that way is practicing the Prajnaparamita, thus grasping the key point and asking. The Blessed One said: Subhuti, what do you think? What dharma
Chinese
您见到修习般若波罗蜜多的法了吗？ 须菩提禀告说：‘世尊，没有见到。’ 这表明修习的菩萨并非真实存在。 世尊说：‘须菩提，您怎么想？ 您见到菩萨摩诃萨修习的般若波罗蜜多吗？’ 须菩提禀告说：‘世尊，没有见到。’ 这表明菩萨所修习的般若波罗蜜多并非真实存在。 世尊说：‘须菩提，您怎么想？ 您没有见到的法，是可执著的吗？’ 须菩提禀告说：‘世尊，不是可执著的。’ 这表明能修习和所修习两者，在胜义中都是无实体的，所以是不可执著的。 世尊说：‘须菩提，您怎么想？ 不可执著的法，会生起或灭尽吗？’ 须菩提禀告说：‘世尊，不会生起或灭尽。’ 这表明，如此一来，在胜义中，一切法都是不可执著的，所以也没有生起和灭尽。 世尊说：‘须菩提，这就是菩萨摩诃萨们对不生之法的安忍。’ 从‘他们的法不会退转，直到证得无上正等觉’之间，表明如此获得不生之法安忍，菩萨的功德不会退失的利益。 须菩提禀告说：‘世尊， 是什么缘故，一切法都是不生之性，而菩萨摩诃萨会因此被授记为无上正等觉呢？’ 这是因为之前世尊说，具有如此安忍的菩萨摩诃萨，会被诸佛世尊授记为无上正等觉，既然一切法都不生，那还会被授记吗？ 须菩提这样禀告。 世尊
English
Have you seen the Dharma that practices the Perfection of Wisdom? Subhuti reported, 'World Honored One, I have not seen it.' This shows that the Bodhisattva who practices is not truly existent. The World Honored One said, 'Subhuti, what do you think? Have you seen the Perfection of Wisdom that the Bodhisattva Mahasattva practices?' Subhuti reported, 'World Honored One, I have not seen it.' This shows that the Perfection of Wisdom that the Bodhisattva practices is not truly existent. The World Honored One said, 'Subhuti, what do you think? Is the Dharma that you have not seen, something to be clung to?' Subhuti reported, 'World Honored One, it is not something to be clung to.' This shows that both the one who practices and what is practiced are without substance in the ultimate sense, so they are not to be clung to. The World Honored One said, 'Subhuti, what do you think? Does the Dharma that is not to be clung to, arise or cease?' Subhuti reported, 'World Honored One, it does not arise or cease.' This shows that, in this way, in the ultimate sense, all Dharmas are not to be clung to, so there is no arising or ceasing. The World Honored One said, 'Subhuti, this is the forbearance of non-arising Dharma for the Bodhisattva Mahasattvas.' From 'their Dharma will not regress until they attain unsurpassed perfect enlightenment' in between, it shows the benefit that if one obtains the forbearance of non-arising Dharma in this way, the merits of the Bodhisattva will not be lost. Subhuti reported, 'World Honored One, For what reason, since all Dharmas are of the nature of non-arising, will the Bodhisattva Mahasattva be prophesied to attain unsurpassed perfect enlightenment?' This is because the World Honored One previously said that the Bodhisattva Mahasattva who possesses such forbearance will be prophesied by the Buddhas, World Honored Ones, to attain unsurpassed perfect enlightenment. Since all Dharmas do not arise, will they still be prophesied? Subhuti reported in this way. The World Honored One