Tibetan
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ པའི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གལ་བཟུང་སྟེ་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་དོ་ཅོག་ཀྱང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་གསོག་དང༌། གསོབ་དང༌། སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཅི་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང༌། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པར་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མི་འཕེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དང་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང༌། ཚད་མ་མཆིས་པ་ལ་བྱེད་བྲག་ནི་ཅི་མཆིས། ཁྱད་པར་ནི་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་གྲངས་དང་དཔག་པ་དང༌། ཚད་ཀྱིས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་སམ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བགྲང་བར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས། འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་གྲངས་སུ་རྩིའོ། །འདི་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གྲངས་སུ་རྩིའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་གིས་བགྲང་ཞིང་ངེས་པར་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་ པ་དང་མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚད་མི་དམིགས་སོ་ཞེས
Chinese
从“以般若波罗蜜多行持的布施，也是无所显现，即显现为空性”到“于无实性的自性空性中精进修学”之间，是善现抓住要点而请问的回答：由于不离般若波罗蜜多，故对十八空性的意义精进修学，因此所有行持的布施等，也以三轮完全清净而一无所缘，将空性视作空虚、空洞、无有实义，从而在胜义中增长福德，或证得正见等，也无有任何作为之必要，如是宣说。从“善现菩萨摩诃萨安住于彼等空性”到“如是如是，增长无量无数不可思议之福德”之间，是说如是于胜义中以三轮完全清净而一无所显现，然亦不离般若波罗蜜多，以法界之加持，及往昔之愿力，纵然无有分别念及分别，亦自然成就，无量无数不可思议之福德资粮亦非不增长。请问：世尊，无量、无数、无边，有何差别？有何不同？这是为了阐明在胜义中，一切法皆无实有，无法以数量、度量、尺度来穷尽，而由善现所提出的问题。世尊开示说：善现，所谓“无数”，是指无论在有为界还是无为界中，都无法接近计数。这是说，在胜义中，一切法自性皆空，不能用言语来计数并确定地说：这些属于有为之数，这些属于无为之数，其意即是无法以言语来穷尽。善现，所谓“不可思议”，是指对过去、未来和现在所生之诸法，不执著于尺度。
English
From "The giving that is practiced with the Perfection of Wisdom is also without manifestation, that is, it appears as emptiness" to "diligently studying the emptiness of the nature of non-things," this is the answer to Subhuti's question, grasping the key point. Because it is inseparable from the Perfection of Wisdom, one diligently studies the meaning of the eighteen emptinesses. Therefore, all practices such as giving are also without any object of focus due to the complete purity of the three circles. One will see emptiness as empty, hollow, and without essence, thereby increasing merit in the ultimate sense, or generating correct views, etc., without any need for action. Thus it is taught. From "Subhuti, the Bodhisattva Mahasattva abides in those emptinesses" to "Thus, thus, immeasurable, countless, and inconceivable merit will increase," it is said that although in the ultimate sense, there is no manifestation due to the complete purity of the three circles, it is also inseparable from the Perfection of Wisdom. By the blessing of the Dharmadhatu and the power of past aspirations, even without conceptualization or discrimination, it is naturally accomplished, and the accumulation of immeasurable, countless, and inconceivable merit is not non-increasing. Question: World Honored One, what is the difference and distinction between immeasurable, countless, and boundless? This is the question posed by Subhuti to clarify that in the ultimate sense, all phenomena are without substance and cannot be exhausted by number, measure, or scale. The World Honored One replied: Subhuti, the term "countless" means that it is not even close to being counted in the realm of conditioned or unconditioned phenomena. This means that in the ultimate sense, all phenomena are empty of inherent existence, and one cannot count and definitively say: these belong to the number of conditioned, these belong to the number of unconditioned. The meaning is that it cannot be exhausted by words. Subhuti, the term "inconceivable" means that one does not fixate on the measure of phenomena that have arisen in the past, future, and present.
Tibetan
་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་འདྲ་བའོ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་སྲང་གྲངས་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བས་ཐོག་ཏུ་དབབ་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱང་གྲངས་མ་མཆིས། དཔག་ཏུ་མ་མཆིས། ཚད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གྲངས་མ་མཆིས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་ཚད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ལ་གྲངས་དང༌། དཔག་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གྲངས་དང༌། དཔག་པ་དང༌། ཚད་མེད་པར་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད། ཚད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམ་གྲངས་དང་དཔག་པ་དང་ཚད་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ན། གཟུགས་ཀྱང་གྲངས་མ་མཆིས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་ཚད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གྲངས་མ་མཆིས། དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་ཚད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་གྲངས་དང་དཔག་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱང་སྟོང་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་ཚད་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྟོང་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་ཚད་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གྲངས་དང་དཔག་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གྲངས་དང་དཔག་པ་དང་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་འབའ་ཞིག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་སྟོང་དུ་བས་ཀྱི། ཅི་ཆོ
Chinese
所作是，就胜义谛而言，一切法自性为空，三时之法亦是如此之自性，以智慧不可衡量，如是宣说。 善现，所谓无量，即是不能衡量之义，即一切法自性为空，故以秤量等亦无法衡量之义。 启问：世尊，以何等之相，色亦无量，不可衡量，亦无有边际耶？乃至识亦无量，不可衡量，亦无有边际之相，有如是之相耶？此段是说，如福德增长有数量、可衡量、无有边际一般，五蕴于胜义谛中亦非实有，故说数量、可衡量、无有边际，为分别其差别，故善现请问。 世尊告曰：善现，以何等之相，乃至识亦无数、不可衡量、无有边际之相，有如是之相。此段是说，考虑到一切法自性为空，故说五蕴有相、可衡量、无有边际，有如是之相。 启问：世尊，以何等之相，色亦无量，不可衡量，亦无有边际耶？乃至识亦无量，不可衡量，亦无有边际耶？此段是说，为详细阐释色等五蕴自性为空，故数量、可衡量、无有边际之义，为开启话题，故善现请问。 世尊告曰：善现，色亦为空性，故无量、不可衡量、无有边际。乃至识亦为空性，故无量、不可衡量、无有边际。此段是说，色等五蕴有数量、可衡量、无有边际，亦是五蕴皆自性为空之故，故无量、不可衡量、无有边际，如是宣说。 启问：世尊，唯独色为空耶？乃至唯独识为空耶？岂
English
The action is, in terms of the ultimate truth, all phenomena are empty of inherent existence, and the nature of the phenomena of the three times is also such, which is immeasurable by wisdom, as stated. Subhuti, the so-called immeasurable, means that which cannot be measured, that is, all phenomena are empty of inherent existence, so it cannot be measured by scales and so on. Question: Blessed One, by what aspect is form also immeasurable, unmeasurable, and without limit? And is there such an aspect that even consciousness is immeasurable, unmeasurable, and without limit? This passage says that just as the increase of merit has quantity, is measurable, and is without limit, the five aggregates are also not truly existent in the ultimate truth, so it is said to have quantity, be measurable, and be without limit. In order to distinguish their differences, Subhuti asked. The Blessed One said: Subhuti, by what aspect, even consciousness is countless, immeasurable, and without limit, is there such an aspect? This passage says that considering that all phenomena are empty of inherent existence, it is said that the five aggregates have aspects, are measurable, and are without limit, and there is such an aspect. Question: Blessed One, by what aspect is form also immeasurable, unmeasurable, and without limit? And is even consciousness immeasurable, unmeasurable, and without limit? This passage says that in order to explain in detail that the nature of the five aggregates such as form is empty, therefore the meaning of quantity, measurability, and limitlessness, Subhuti asked in order to open the topic. The Blessed One said: Subhuti, form is also emptiness, therefore it is immeasurable, unmeasurable, and without limit. Even consciousness is also emptiness, therefore it is immeasurable, unmeasurable, and without limit. This passage says that the five aggregates such as form have quantity, are measurable, and are without limit, and also because all five aggregates are empty of inherent existence, therefore they are immeasurable, unmeasurable, and without limit, as stated. Question: Blessed One, is only form empty? Or is only consciousness empty? Is it