Tibetan
ཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཅི་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིང༌། དྲན་པས་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་ཆུད་ཟ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གཟུངས་གང་དང་གང་རྣམས་ཐོབ་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་སྟེ། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་ཅིང༌། ཐེ་ཚོམ་འདྲི་བ་དང་རྟོགས་པ་གྲངས་མེད་བྱུང་ཡང༌། ལན་འདེབས་པ་ལ་ཟད་མི་ཤེས་པ་དང༌། དྲན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཚེ་རབས་དུ་མར་ཡང་མི་བརྗེད་པ་ལ་མི་ཟད་པའི་གཟུངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་དོ་ཅོག་གི་དོན་དང་ཚིག་རྣམས་གཟུངས་སུ་བཟུང་སྟེ། སྣོད་བླུགས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱའོ། །ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་དང༌། ནོར་རིན་པོ་ཆེ་གཅེས་པ་རྣམས་གཞུག་པའི་སྣོད་ལ་བྱའོ། །ཟ་མ་ཏོག་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ དང། དྲན་པ་གཉིས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དང༌། གཟུངས་ཟད་མི་ཤེས་ཤིང་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བར་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པའི་གཟུངས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བར་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། །པདྨོ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའི་གཟུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་གནས་ཀྱང༌། འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པར་གནས་ཏེ། པདྨ་ཆུའི་ནང་ན་གནས་ཀྱང༌། ཆུའི་ཉེས་པ་འདམ་གྱི
Chinese
从“逝世的阿罗汉、正等觉佛陀说法没有犹豫”开始，到“那是因为如此这般完全获得了陀罗尼的缘故”之间，是指不退转的菩萨以智慧领悟世尊所说的一切法的意义和词句，因为获得了不忘失的陀罗尼，所以不会浪费如理受持正法的功德。然后，从“具寿善现对世尊如此说道”开始，到“因为完全获得了完全忆持的陀罗尼，所以菩萨摩诃萨不会浪费如来所说的经典”之间，是指说明了获得哪些陀罗尼，如来的经典就不会被浪费。所谓“无尽宝箧陀罗尼”，是指菩萨的智慧对一切法都没有阻碍地进入，即使出现无数的疑惑提问和领悟，回答时也不会穷尽，并且在多个世代中也不会忘记多种记忆，这被称为“无尽陀罗尼”。以智慧和记忆这二者将所有说法的意义和词句都持为陀罗尼，就像容器装东西一样，所以称为“无尽宝箧”。所谓的“宝箧”，是指装入如珍宝等饰品和珍贵财物的容器。就像宝箧一样，菩萨的智慧和记忆也是圣法珍宝的容器，并且因为陀罗尼不会穷尽且不会浪费，所以称为“无尽宝箧陀罗尼”。所谓的“海印”，是指像大海一样称为海印，菩萨的智慧和记忆的陀罗尼也像大海一样深邃且难以衡量，所以称为海印。所谓的“莲花庄严”，是指像菩萨的智慧一样的陀罗尼，为了众生的利益，以方便在轮回中以各种方式行事和安住，却不被轮回的过患所染污而安住，就像莲花虽然生长在水中，却不沾染水的污泥一样。
English
From "the departed Arhat, the perfectly complete Buddha, speaks the Dharma without hesitation" to "That is because he has completely obtained the dharani in this way," it refers to the irreversible Bodhisattva who understands the meaning and words of all the Dharma spoken by the Bhagavan with wisdom. Because he has obtained the dharani of non-forgetfulness, he does not waste the merit of properly upholding the true Dharma. Then, from "The venerable Subhuti said this to the Bhagavan" to "Because he has completely obtained the dharani of complete retention, the Bodhisattva Mahasattva does not waste the sutras spoken by the Tathagata," it indicates which dharanis, when obtained, will prevent the Tathagata's sutras from being wasted. The so-called "Inexhaustible Treasure Chest Dharani" refers to the Bodhisattva's wisdom entering all Dharmas without obstruction, and even if countless doubts, questions, and realizations arise, the answers will never be exhausted, and many memories will not be forgotten even in many lifetimes. This is called the "Inexhaustible Dharani." With wisdom and memory, all the meanings and words of the teachings are held as dharani, just like a container holding things, so it is called "Inexhaustible Treasure Chest." The so-called "treasure chest" refers to a container for storing ornaments such as precious jewels and precious treasures. Like a treasure chest, the Bodhisattva's wisdom and memory are also containers for the precious jewels of the sacred Dharma, and because the dharani is inexhaustible and not wasted, it is called the "Inexhaustible Treasure Chest Dharani." The so-called "ocean seal" refers to being like the ocean, called the ocean seal. The Bodhisattva's wisdom and memory dharani are also like the ocean, deep and difficult to measure, so it is called the ocean seal. The so-called "lotus arrangement" refers to the dharani that is like the Bodhisattva's wisdom. For the benefit of sentient beings, it acts and abides in various ways in samsara through skillful means, but it abides without being defiled by the faults of samsara, just as the lotus abides in the water but is not stained by the mud of the water.
Tibetan
ས་མི་གོས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། པདྨོ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པའི་གཟུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཟུངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུངས་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འབའ་ཞིག་ཆབ་མི་འཚལ་དུ་བས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་གཟུངས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྐད་བརྡ་དང༌། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་ཤེས་པས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང༌། ཀླུ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་སྟེ། རྟགས་དང་ཚུལ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་བཞི་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །། ཞེ་གཉིས་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བསྐྱོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། གོང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྟན་པས་རབ་འབྱོར་མགུ་སྟེ་དད་པ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་རིག་ནས་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྨོས་ནས་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསོལ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་འཁོར་རྣམས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འ
Chinese
因为如同不沾染大地的莲花，所以称为莲花庄严。称为“总持”的，是菩萨的智慧和记忆的总持。因为如来所说的甚深广大的经藏能够全部忆持，所以称为总持。为了不退转的菩萨能够获得这样的总持，所以如来说的经典不会浪费，就是这个意思。祈请世尊，如来、应供、正等觉所说的话，难道不是声闻所说的吗？等等，如果具有以上所说的总持，那么菩萨就能毫不费力地通晓一切语言和声音。声闻、缘觉、世间的天神、龙等所说的法也不会浪费。如果具备这些征兆和方式，就应知是不退转的菩萨，这是所要阐述的。 《十万颂般若波罗蜜多广释》第四十一章完毕。 第四十二章，善巧方便品。 如是宣说之后，具寿善现向世尊如此禀告，从“世尊，不退转的菩萨摩诃萨具有不可动摇的功德”之间，因为之前已经阐述了不退转菩萨的众多功德，善现感到欢喜并生起信心，认识到不退转菩萨具有无量功德，于是宣说了具有大功德、具有无量功德、具有无数功德、具有不可思议功德、具有不可生功德等等，然后将具有大功德的意义简要地做了禀告。世尊开示说：善现，正是这样。正是这样等等，是为了让听众相信善现所禀告的关于不退转菩萨的广大功德的简要意义，所以世尊
English
Because it is like a lotus that does not touch the earth, it is called "Lotus Arrangement." The one called "Total Retention" is the wisdom and memory retention of a Bodhisattva. Because the profound and vast Sutras spoken by the Tathagata can be entirely retained, it is called "Total Retention." In order for non-retreating Bodhisattvas to obtain such retention, the Sutras spoken by the Tathagata will not be wasted, that is the meaning. The request is, World Honored One, are the words spoken by the Tathagata, Arhat, Perfectly Awakened One, not spoken by the Hearers? Etc. If one possesses the above-mentioned retentions, then the Bodhisattva can effortlessly understand all languages and sounds. The Dharma spoken by Hearers, Pratyekabuddhas, worldly gods, nagas, etc., will also not be wasted. If one possesses these signs and methods, one should know that they are non-retreating Bodhisattvas, this is what is to be explained. Chapter 41 of the Extensive Explanation of the Hundred Thousand Verse Prajnaparamita is complete. Chapter 42: Skillful Means. After speaking thus, the Venerable Subhuti addressed the Blessed One, saying, from "Blessed One, the irreversible Bodhisattva-Mahasattva is endowed with immovable qualities" in between, because many qualities of the irreversible Bodhisattvas have been explained before, Subhuti was pleased and generated faith, recognizing that the irreversible Bodhisattvas possess immeasurable qualities, and then declared possessing great qualities, possessing immeasurable qualities, possessing countless qualities, possessing inconceivable qualities, possessing unproducible qualities, etc., and then briefly reported the meaning of possessing great qualities. The Blessed One taught: Subhuti, it is just so. It is just so, etc., in order to make the audience believe the brief meaning of the vast qualities of the irreversible Bodhisattvas reported by Subhuti, therefore the Blessed One