Tibetan
མ་པར་སྨིན་པ་ལས་ལྷ་དང༌། མི་དང༌། དུད་འགྲོ་དང༌། ཡི་དགས་དང༌། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་ལྔར་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་ཞིང་གདགས་ པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ན་འགྲོ་བ་ལྔ་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། འོན་ཏམ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཞིབ་ཏུ་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་མི་རིགས་པ་དང༌། སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ཟིན་པས་གདོད་སྐྱེ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད། སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉི་ག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་མདོར་སྨྲས་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་མིང་གིས་སྨོས་ཏེ་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་གཟུགས་མ་སྐྱེས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའི་ལན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྐྱེ
Chinese
从异熟果报来说，天、人、畜生、饿鬼、地狱众生这五者，只是分别假立而已。但从胜义谛来说，因为没有业和业的异熟果报等，所以这五道众生是不可分的。这是所要阐述的。说道：具寿善现，未生之法会生吗？或者已生之法会生吗？这是为了详细阐述世间和出世间诸法，从不生者也不会生，从已生者也不会生的理由，所以舍利子问善现。未生之法是没有实体的，就像兔角一样，所以没有理由会生。已生之法，因为已经存在，所以不需要再生，因此才这样问。善现说：具寿舍利子，我不认为未生之法会生，也不认为已生之法会生。这是因为，从胜义谛来说，生和不生二者，其自性都是空性的，所以二者都不会生，这是简略的说法。说道：具寿善现，什么是不认为未生之法会生的呢？这是为了用名称来说明，并区分开来，所以舍利子问善现。善现说：具寿舍利子，我不认为色未生，自性空会生，乃至，具寿舍利子，我不认为一切种智未生，自性空会生。这是舍利子问什么是不认为未生之法会生的，善现所作的回答。五蕴等世间法，以及六度等乃至一切种智之间的出世间法，所有这些，从胜义谛来说，因为其自性是空性的，所以不认为会生。这是所要阐述的。说道：具寿善现，什么是不认为已生之法会生的呢？是已生之
English
From the perspective of the ripening of karma, gods, humans, animals, hungry ghosts, and hell beings are merely distinct designations. However, from the ultimate point of view, since there is no karma or ripening of karma, the five realms of existence are indistinguishable. This is what is being explained. It is said: Venerable Subhuti, will the unborn dharma arise? Or will the born dharma arise? This is because, in order to elaborate on the reasons why worldly and transworldly dharmas do not arise from the unborn, nor do they arise from the born, Shariputra asked Subhuti. Unborn dharmas have no substance, like a rabbit's horn, so there is no reason for them to arise. Born dharmas, because they already exist, do not need to be born again, so he asked in this way. Subhuti said: Venerable Shariputra, I do not think that the unborn dharma will arise, nor do I think that the born dharma will arise. This is because, from the ultimate point of view, both birth and non-birth are empty of inherent existence, so neither will arise, this is a brief statement. It is said: Venerable Subhuti, what is it that you do not think the unborn dharma will arise? This is because Shariputra asked Subhuti in order to specify and distinguish what is meant by the term "unborn dharma." Subhuti said: Venerable Shariputra, I do not think that form, which is unborn and empty of inherent existence, will arise, and so on, up to: Venerable Shariputra, I do not think that omniscience, which is unborn and empty of inherent existence, will arise. This is Subhuti's answer to Shariputra's question of what it is that he does not think the unborn dharma will arise. All worldly dharmas, such as the five aggregates, and all transworldly dharmas, such as the six perfections, up to omniscience, are, from the ultimate point of view, empty of inherent existence, so they are not thought to arise. This is what is being explained. It is said: Venerable Subhuti, what is it that you do not think the born dharma will arise? Is it the born
Tibetan
ས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གོང་དུ་སྨྲས་པ་དེ་ཆོས་ གང་ཡིན་པ་མིང་གིས་སྨོས་ཏེ་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བདག་ནི་གཟུགས་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེས་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང༌། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྟན་ན། དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སྐྱེ་བ་སྐྱེའམ། འོན་ཏམ་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ། མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དེ་གཉི་ག་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་གཉི་ག་ཡང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ་བལྟར་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་བལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་བ
Chinese
如是，尊者须菩提先前所说“亦不欲生”之法，为了令以名言宣说而请问，故舍利子问须菩提。说道：具寿舍罗达底子，我从“自身色之生，自性空，不欲生”乃至“具寿舍罗达底子，我乃一切相智之生，自性空，不欲生”之间，所问何为法之生不欲生之答复，即五蕴等世间之法，以及六波罗蜜多等直至一切相智，所有世出世间法，皆是于世俗中假立为生，然彼等一切于胜义中，以自性空之故，不欲生，如是宣说。如是，若已开示色等世间及出世间法之生与不生之法性，于胜义中无生，则于其后，为了开示所谓生与不生之法性亦无生，说道：具寿须菩提，生是生耶？抑或不生是生耶？舍利子如是问须菩提。说道：具寿舍罗达底子，生亦不生，不生亦不生。如是开示，所谓生与不生，彼等仅于世俗中可作名言诠释，然于胜义中，彼二者皆非实有，故不生。何以故？具寿舍罗达底子，如是，所谓生者，以及所谓无生者，彼二法亦非有合，亦非无合，无色无见，无碍，如是，无相而一相者。如是开示，所谓生与不生之法，彼等于胜义中非实有，且开示不生之理，所谓非有合者，即开示非心所生之实有。所谓非无合者，即心与不合之行之实有。
English
Thus, Shariputra asked Subhuti about the Dharma that Venerable Subhuti had previously said, "Also does not wish to be born," in order to have it explained by naming it. He said: Venerable Sharadvatiputra, from "The birth of my own form, emptiness of nature, does not wish to be born" to "Venerable Sharadvatiputra, I am the birth of all-knowingness, emptiness of nature, does not wish to be born," the answer to the question of what Dharma's birth does not wish to be born is the worldly Dharmas such as the five aggregates, and the six paramitas, etc., up to all-knowingness. All the supramundane Dharmas are nominally established as birth in the conventional sense, but all of them in the ultimate sense, because of the emptiness of nature, do not wish to be born, as explained. Thus, if it has been shown that the nature of birth and non-birth of worldly and supramundane Dharmas such as form is unborn in the ultimate sense, then after that, in order to show that the nature of so-called birth and non-birth is also unborn, he said: Venerable Subhuti, is birth born? Or is non-birth born? Shariputra asked Subhuti in this way. He said: Venerable Sharadvatiputra, birth is also not born, and non-birth is also not born. It is explained that so-called birth and non-birth are only expressed as nominal terms in the conventional sense, but in the ultimate sense, neither of them is established as real, so they are not born. Why is that? Venerable Sharadvatiputra, thus, the Dharma of what is called birth and what is called non-birth is neither associated nor unassociated, without form, without sight, without obstruction, thus, without characteristics, they are of one characteristic. Thus, it is explained that the Dharma of so-called birth and non-birth is not real in the ultimate sense, and the reason for non-birth is shown. The so-called non-association means that the real existence of things arising from the mind is not shown. The so-called non-unassociation means the real existence of actions that are not associated with the mind.
Tibetan
ལྟར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བལྟར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ། མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གོད་དུ་བཤད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤོབས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་དེ། མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དུ་ཡང་རུང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤོབས་སམ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ལ་བདག་གིས་སྤོབས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པ་གོང་མའི་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེའོ། །ཞེས་ བདག་གིས་བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་གིས་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད
Chinese
意思是说，不是像存在那样存在。所谓无色，是指不像色蕴那样存在事物。所谓不可见，是指不能以颜色和形状的自性来显示。所谓无碍，是指不像眼根等那样，也不是存在有碍的事物。像这样，没有体性的一个体性，意思是说，像那样，无论是有还是没有，也不是色等任何的体性，在胜义中，是空性自性的一个体性。具寿舍利弗，因此，生也不生，不生也不生，这是世尊总结了善现所说的意义，显示了不生的理由是这样的，因此，所谓生和不生，对于那些法，在胜义中是没有生的。舍利弗说：具寿善现，你说不生之法，不生之法，你敢说吗？意思是说，像那样，所谓生和不生之法，在胜义中是没有实体的，如果是不生，那么用不生这个词又有什么可说的呢？具寿善现，对于那些不生之法的无生，你也敢说吗？意思是说，色等法，那些不生之法的有法者们，在胜义中也是没有实体的，如果是不生，那么对于那样没有实体的事物，说没有生也可以吗？善现说：具寿舍利弗，你说不生之法，不生之法，你敢说吗？具寿舍利弗，对于说不生之法，不生之法，我不敢说，这是舍利子的回答，生和不生之法，在胜义中是没有实体的，那些不生啊！我所说的是，只是为了在世俗中用语言来表达意义而已。
English
The meaning is that it is not existent in the way that existence is. The term 'formless' indicates that it is not an existent entity like the aggregates of form. The term 'invisible' means that it cannot be shown as the nature of color and shape. The term 'unobstructed' indicates that it is not an existent entity with obstructions like the eye faculty and so on. Thus, being without characteristics, they are of one characteristic, which means that, in that way, whether it is with or without, it is not the characteristic of any of the forms and so on, and in the ultimate sense, it is of one characteristic as the nature of emptiness. Venerable Sharadvatiputra, therefore, birth does not arise, and non-birth does not arise either. This means that Subhuti summarized the meaning explained by the Blessed One, showing that the reason for non-birth is such that, therefore, the so-called birth and non-birth, for those dharmas, there is no birth in the ultimate sense. Sharadvatiputra said: Venerable Subhuti, do you dare to speak of the unarisen dharma, the unarisen dharma? This means that, in that way, the so-called dharmas of birth and non-birth, in the ultimate sense, are without substance. If it is unarisen, then what is there to say with the word 'unarisen'? Venerable Subhuti, do you also dare to speak of the non-birth of those unarisen dharmas? This means that the forms and so on, those possessors of the unarisen dharma, are also without substance in the ultimate sense. If it is unarisen, then is it also permissible to say that there is no birth for such insubstantial things? Subhuti said: Venerable Sharadvatiputra, do you dare to speak of the unarisen dharma, the unarisen dharma? Venerable Sharadvatiputra, I do not dare to speak of the unarisen dharma, the unarisen dharma. This is Shariputra's answer. The dharmas of birth and non-birth are without substance in the ultimate sense, those are unarisen! What I say is merely to express the meaning in conventional terms.