Tibetan
། གང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཟད་པ་ཞེས་བྱ་ན་ཡང་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང༌། མངོན་པར་ཞེན་པར་མ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ལས་གྱུར་ཏེ། གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དོན་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། ཡོད་པར་བརྟགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཟད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ། གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ར
Chinese
凡是不恒常存在的，就叫做无常。因此，无常的意义是指事物不存在和灭尽。灭尽，也是不存在的另一种说法。具寿舍利子，再者，一切法都是痛苦的，并非与任何事物分离。诸如此类，是从痛苦的角度显示一切法都是无自性的体性。当对色等一切遍计所执的法执著为实有的时候，就会成为痛苦之因，所以称为痛苦。当如实了知这些遍计所执的法在胜义中无自性，并且不再执著的时候，就会没有痛苦。因此，痛苦是由于从无自性中颠倒地认为有自性而产生的。凡是从颠倒见中产生的，都不是真实存在的，因此说一切法都是痛苦的，应当理解这是在显示一切法无自性。并非与任何事物分离，是指并非与安乐等实有的事物分离而成为痛苦，而是由于从无自性中颠倒地认为有自性而成为痛苦。这里也应将色等五蕴乃至佛陀的十八不共法等世间和出世间的一切法，都作同一意义来理解。为什么呢？具寿舍利子，像这样，凡是痛苦，就是无自性和灭尽。这是说，一切法都是从无自性中颠倒地认为有自性，执著为实有而成为痛苦，但实际上并非真实存在，所以说是无自性和灭尽。具寿舍利子，再者，一切法都是无我的，并非与任何事物分离。诸如此类，是从无我的角度显示一切法都是无自性的体性。从色等五蕴乃至佛陀的十八不共法，说为无我，是指这些的
English
That which is not constantly present is called impermanent. Therefore, the meaning of impermanence refers to the non-existence and cessation of things. Cessation is also another way of saying non-existence. Furthermore, son of Sharadvati, all dharmas are suffering, not because of separation from anything. Such statements, from the perspective of suffering, show that all dharmas are of the nature of non-inherent existence. When one manifestly clings to all imputed dharmas such as form as truly existent, then it becomes a cause of suffering, and is therefore called suffering. When one realizes that these imputed dharmas are without inherent existence in the ultimate sense, and no longer clings to them, then there will be no suffering. Therefore, suffering arises from the inverted view of seeing inherent existence where there is none. Whatever arises from inverted views is not truly existent, therefore, the statement that all dharmas are suffering should be understood as showing that all dharmas are without inherent existence. Not because of separation from anything means that it is not because of separation from existent things such as happiness that suffering arises, but rather it arises from the inverted view of seeing inherent existence where there is none. Here, too, all dharmas, both mundane and supramundane, from the five aggregates such as form up to the eighteen unshared qualities of a Buddha, should be applied with the same meaning. Why is that? Son of Sharadvati, like this, whatever is suffering is non-inherent existence and cessation. This means that all dharmas are suffering because of the inverted view of seeing inherent existence where there is none, clinging to them as truly existent, but in reality, they are not truly existent, therefore it is shown that they are non-inherent existence and cessation. Furthermore, son of Sharadvati, all dharmas are without self, not because of separation from anything. Such statements, from the perspective of selflessness, show that all dharmas are of the nature of non-inherent existence. Saying that there is no self from the five aggregates such as form up to the eighteen unshared qualities of a Buddha, refers to their
Tibetan
ང་བཞིན་མེད་དེ། སྟོང་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་ཞི་བ་སྟེ་གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་ནས་ཞི་བར་གྱུར་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་སྟེ་གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་གཞན་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པ་དང༌། མཚན་མ་དང་བྲལ་བས་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་དང་བྲལ་བས་སྨོན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་སྟེ། གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གང་དང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་དེ་དང་བྲལ་བས་དགེ་བ་ཞེས་བཏགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་སྟོང་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་གང་དགེ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་
Chinese
并非如我一般。并非是由于脱离了那些声称空性中无我的外道所臆想的“我”的缘故。这是它的含义。具寿舍利弗，此外，一切法皆是寂静，并非脱离任何事物。诸如此类，是从寂静的角度揭示一切法皆是无实体的自性。从色等五蕴到佛陀的十八不共法之间的所有这些法，在胜义谛中都是无自性的，并且从本初以来就是寂静的，因此被称为寂静。并非是从与实有事物相违背的一方脱离而变得寂静，这是所要揭示的。具寿舍利弗，此外，一切法皆是空性，并非脱离任何事物。诸如此类，是从解脱之门，即空性、无相和无愿的角度，揭示一切法皆是无实体的自性。从色等五蕴到佛陀的十八不共法之间的所有这些法，在胜义谛中，并未成立为具有自性，是空性、无相和无愿的。并非是由于脱离了其他事物而成为空性，脱离了相而成为无相，脱离了愿而成为无愿。而是因为自性本空、自性本无相、自性本无愿的缘故，一切法皆是无实体的自性，这是所要揭示的。具寿舍利弗，此外，一切法皆是善，并非脱离任何事物。诸如此类，是从善的角度，揭示从色等直到佛陀的不共法之间的一切法皆是无实体的自性。并非脱离任何事物，是指并非存在某些不善的事物，然后脱离它们才被称作善，而是指一切法皆是无实体且空性的，因为自性光明，所以是善的，这是它的含义。为什么呢？具寿舍利弗，例如，任何善的事物都是不存在且已灭尽的，
English
It is not like me. It is not because of being separated from the "self" conceived by the heretics who claim that there is no self in emptiness. This is its meaning. Sharadvatiputra, moreover, all dharmas are peaceful, not separated from anything. Such as these, from the perspective of peace, it reveals that all dharmas are of the nature of non-entity. All these dharmas from the five aggregates such as form to the eighteen unshared dharmas of the Buddha, in the ultimate truth, are without self-nature and are peaceful from the beginning, therefore they are called peaceful. It is not that it becomes peaceful by separating from the side that contradicts the existing things, this is what is to be revealed. Sharadvatiputra, moreover, all dharmas are empty, not separated from anything. Such as these, from the gate of liberation, that is, from the perspective of emptiness, signlessness, and wishlessness, it reveals that all dharmas are of the nature of non-entity. All these dharmas from the five aggregates such as form to the eighteen unshared dharmas of the Buddha, in the ultimate truth, are not established as having self-nature, they are emptiness, signlessness, and wishlessness. It is not that it becomes emptiness by separating from other things, becomes signless by separating from signs, and becomes wishless by separating from wishes. But because of the self-nature being empty, the self-nature being signless, and the self-nature being wishless, all dharmas are of the nature of non-entity, this is what is to be revealed. Sharadvatiputra, moreover, all dharmas are virtuous, not separated from anything. Such as these, from the perspective of virtue, it reveals that all dharmas from form, etc. to the unshared dharmas of the Buddha are of the nature of non-entity. Not separated from anything means that it is not that there are some non-virtuous things, and then it is called virtuous by separating from them, but it means that all dharmas are non-entity and empty, because the self-nature is luminous, therefore it is virtuous, this is its meaning. Why is that? Sharadvatiputra, for example, any virtuous thing is non-existent and has ceased,