Tibetan
་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིའོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་དབེན་ནོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབེན་ནོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དབེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ལས་དབེན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཡང་དག
Chinese
也是这样，对于受、想、行、识的蕴也要这样应用。世尊，此外，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应安住于“色是苦”的想法，乃至世尊，因此，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应安住于“识是四”的想法。这是说，不应安住于了知五蕴的自性是苦、无我、寂静的法性。世尊，此外，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应安住于“色是空”的想法，乃至世尊，因此，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应安住于“识是无愿”的想法。这是说，不应安住于了知色等五蕴是解脱之门，是空性、无相、无愿的法性。世尊，此外，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应安住于“色是寂静”的想法，乃至世尊，因此，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应安住于“识是寂静”的想法。这是说，不应安住于了知色等五蕴是寂静的法性。寂静的意思是空性的一种说法，因为远离了能取和所取二者。世尊，此外，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应安住于真如，乃至世尊，因此，当菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，
English
Likewise, it should also be applied to the aggregates of feeling, perception, mental formations, and consciousness. O Blessed One, furthermore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he should not abide in the thought that "form is suffering," and so on. O Blessed One, therefore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he should not abide in the thought that "consciousness is four." This is to show that one should not abide in the realization that the nature of the five aggregates is suffering, selflessness, and the nature of peace. O Blessed One, furthermore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he should not abide in the thought that "form is empty," and so on. O Blessed One, therefore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he should not abide in the thought that "consciousness is without aspiration." This is to show that one should not abide in the realization that the five aggregates, such as form, are the gate of liberation, and are the nature of emptiness, signlessness, and aspirationlessness. O Blessed One, furthermore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he should not abide in the thought that "form is secluded," and so on. O Blessed One, therefore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he should not abide in the thought that "consciousness is secluded." This is to show that one should not abide in the realization that the five aggregates, such as form, are the nature of seclusion. Seclusion is a synonym for emptiness, because it is secluded from the two, the grasped and the grasper. O Blessed One, furthermore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he should not abide in Suchness, and so on. O Blessed One, therefore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom,
Tibetan
་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་ན་ཉེས་པའི་དམིགས་སུ་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མི་མཁས་པས་བདག་ཏུ་བགྱི་བ་དང༌། བདག་གིར་བགྱི་བ་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་གནས་ན་དེ་གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་ལ་སྤྱོད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མི་མཁས་པས་བདག་ཏུ་བགྱི་བ་དང༌། བདག་གིར་བགྱི་བ་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་ན། དེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་ལ་སྤྱོད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐབས་མི་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །བདག་ཏུ་བགྱི་བ་དང་བདག་གིར་བགྱི་བ་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ་སྙམ་མམ། གཟུགས་འདི་དག་བདག་གི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདག་དང་བདག་གི་བའི་དངོས་པོར་ལྟ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་ལ་སྤྱོད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་བས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་ལ་སྤྱོ
Chinese
直到“不住于边际”之间，是指从视清净方面的法，如真如、法性、法界、法无过失性、真实边际等为功德的角度，显示不住的修行。这些真如等也只是空性的异名而已，它们的体性如前所述。到此为止，已经讲完了不住于法性的修行。现在为了显示如果安住于法和法性，就会成为过患的对境，世尊，如果菩萨摩诃萨在修行般若波罗蜜多时，由于不善巧方便，以执着于我和我所的心安住于色，那么他就是在修行色之显现，而不是在修行般若波罗蜜多，乃至世尊，如果菩萨摩诃萨在修行般若波罗蜜多时，由于不善巧方便，以执着于我和我所的心安住于真实边际，那么他就是在修行真实边际之显现，而不是在修行般若波罗蜜多，这段话已经说明了。不善巧方便是指，诸法在胜义中无实，却以执着于实有的心来修行世间和出世间的诸法。执着于我和我所的心安住于色，是指认为自己是色的自性，或者认为这些色是我的，以这种执着于我和我所实有的心来修行。其中，修行色之显现，而不是在修行般若波罗蜜多，是指由于认为色是实有的，所以认为有因和缘的生和灭，而不是在修行证悟一切法为空性的体性——般若波罗蜜多。这就是这段话的意思。同样，对于受等其余的一切，也应该类推。为什么呢？因为在修行显现。
English
Up to the phrase "does not abide in the extreme," it indicates the practice of non-abiding by viewing qualities in aspects of the Dharma that belong to the side of purification, such as Suchness, Dharmata, Dharmadhatu, the nature of being without faults, and the ultimate limit. These Suchness and so forth are merely synonyms for emptiness, and their characteristics are as previously explained. Up to this point, the practice of not abiding in Dharmata has been explained. Now, to show that abiding in Dharma and Dharmata becomes an object of fault, "Bhagavan, if a Bodhisattva Mahasattva, while practicing the Perfection of Wisdom, due to unskilled means, abides in form with a mind that clings to self and what belongs to self, then he is practicing the manifestation of form, not practicing the Perfection of Wisdom," and so on, up to "Bhagavan, if a Bodhisattva Mahasattva, while practicing the Perfection of Wisdom, due to unskilled means, abides in the ultimate limit with a mind that clings to self and what belongs to self, then he is practicing the manifestation of the ultimate limit, not practicing the Perfection of Wisdom," has been shown. "Due to unskilled means" means that although Dharmas are without substance in ultimate reality, one practices worldly and transworldly Dharmas with a mind that clings to substance. "Abiding in form with a mind that clings to self and what belongs to self" means practicing with a mind that views self and what belongs to self as substantial, thinking, "I am the nature of form," or "These forms are mine." In this context, "practicing the manifestation of form, not practicing the Perfection of Wisdom" means that because one views form as substantial, one views that there is arising and ceasing due to causes and conditions, and one is not practicing the Perfection of Wisdom, which is the characteristic of realizing all Dharmas as emptiness. This is the meaning of this passage. Similarly, all the remaining feelings and so forth should also be applied analogously. Why is that? Because one is practicing manifestation.