Tibetan
ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་ཆོས་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨོས་ལ། མཚན་ཉིད་དེ་ཆོས་རྣམས་ལ་མེད་བས་ལོགས་ཤིག་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསླབ་པ་འདི་ལ་སློབ་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བར་བསླབ་པ་འདི་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་བ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གོང་མ་དང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་གོང་དུ་གང་བསླབ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་
Chinese
所謂“無自性”是指：上面說諸法無自性，爲了遣除有人認爲，既然諸法無自性，那麽在諸法之外，另有一個自性存在。所以說“自性”也只不過是世俗諦的說法而已。從勝義諦上講，自性也是無自性的。所謂“自性的自性也無自性”是指：雖然上面說了自性無自性，但爲了遣除有人認爲，既然自性無自性，那麽另有一個叫做“自性的自性”的東西存在。所以這樣說。世尊說：具壽善現，菩薩摩訶薩如果修學這個法門，是否會成就一切種智？乃至於說：會成就一切種智。這是顯示了通達諸法無自性的利益。也就是說，如果這樣如實通達，並且修學通達諸法無自性的法門，那麽這位菩薩就會成就一切種智。意思是說，會獲得一切種智的果位。爲什麽呢？具壽舍利子，這是因爲一切法不生不滅的緣故。乃至於說：具壽舍利子，菩薩摩訶薩如果這樣修學般若波羅蜜多，那麽就接近一切種智了。這是顯示了爲什麽稱它爲般若波羅蜜多，也就是要如實觀察。因爲一切法不生不滅的緣故。這是爲了和前面的意思相銜接，所以說，前面所說的修學這個法門，就會成就一切種智，這只不過是世俗諦的說法而已。從勝義諦上講，一切法不生不滅，一切種智也不生不滅，所以說會以不生的方式而生。世尊說：具壽善現，如何是法
English
The meaning of "no self-nature" is: Above, it was said that all dharmas are without self-nature. To dispel the thought that since all dharmas are without self-nature, there might be a separate self-nature existing apart from the dharmas, the term "self-nature" is merely a conventional expression. In ultimate truth, even self-nature is without self-nature. The meaning of "the self-nature of self-nature is also without self-nature" is: Although it was said above that self-nature is without self-nature, to dispel the thought that since self-nature is without self-nature, there might be something called "the self-nature of self-nature" existing separately, this was said. The Blessed One said: "Subhuti, if a Bodhisattva-Mahasattva studies this teaching, will he attain all-knowingness?" Up to the point of saying: "He will attain all-knowingness." This shows the benefit of realizing that all dharmas are without self-nature. That is, if one truly understands in this way and studies the teaching of realizing that all dharmas are without self-nature, then that Bodhisattva will attain all-knowingness. This means that he will attain the state of all-knowingness. Why is that? Shariputra, it is because all dharmas are unborn and unarisen. Up to the point of saying: "Shariputra, if a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom in this way, then he is close to all-knowingness." This shows why it is called the Perfection of Wisdom, which is to be truly examined. It is because all dharmas are unborn and unarisen. This is to connect with the previous meaning, so it is said that studying this teaching will lead to all-knowingness, which is merely a conventional expression. In ultimate truth, all dharmas are unborn and unarisen, and all-knowingness is also unborn and unarisen, so it is taught that it will arise in a way that is unborn. The Blessed One said: "Subhuti, how is dharma...
Tibetan
ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མ་བྱུང་བ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་དམིགས་འབྱུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚེ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པས། ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱར་ཡང་རུང་ན་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མི་བྱ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དོན་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར། ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་ཤིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །། ལྔ་པ། ཀུན་དུ་རྒྱུ་བཟོ་སྦྱངས་ཀྱི་ལེའུ།
Chinese
所谓“一切不生不现”是指：询问色等一切法在普遍烦恼时如何不生，以及在完全清净时如何不现为一切智智。善现回答说：具寿舍利子，色以色性空，因此，于彼不现生，亦不现起。这是说，就胜义而言，色以色的自性空，对于自性空者，在普遍烦恼时也不生，在完全清净时也不现为一切种智。如果一切法有实物，则也有现为一切种智的可能，那么，为何称其为般若波罗蜜多？如果因为能使现为一切种智而称其为般若波罗蜜多也可以，但既然如此，既不生，也不现为一切种智，为何不称此为般若波罗蜜多呢？这是所要表达的。同样，从受等直到真如的边际，对于世间和出世间的 一切法，也应如此运用。具寿舍利子，菩萨摩诃萨如此行于般若波罗蜜多，即是接近一切种智，这是总结并阐述了“为何称其为般若波罗蜜多”的疑问。虽然就胜义而言，不应称其为般若波罗蜜多，然而，如果如是证悟此义，则在世俗中是接近一切种智。如是如是接近一切种智，如是如是，身体完全清净，语言完全清净等等，这是阐述了如是证悟一切法空性并接近一切智智的利益。般若波罗蜜多十万颂广释第五品完毕。 第五品，遍行工巧品。
English
The so-called "all unborn and unmanifested" refers to: Asking how all dharmas such as form are unborn during universal afflictions, and how they do not manifest as omniscience during complete purification. Subhuti replied: Venerable Sharadvatiputra, form is empty of form's nature. Therefore, birth is not perceived in it, nor is arising perceived. This means that, in terms of ultimate truth, form is empty of its own nature. For that which is empty of its own nature, there is no birth during universal afflictions, nor does it manifest as omniscience during complete purification. If all dharmas had substance, then there would also be the possibility of manifesting as omniscience. So, why is it called Prajnaparamita? If it can be called Prajnaparamita because it enables manifestation as omniscience, that may be acceptable. But since it neither arises nor manifests as omniscience, why should this not be called Prajnaparamita? This is what is to be expressed. Similarly, from feeling, etc., up to the limit of Suchness, for all dharmas of the world and beyond the world, this should also be applied. Venerable Sharadvatiputra, the Bodhisattva Mahasattva who thus practices Prajnaparamita is close to omniscience. This is a summary and explanation of the question, "Why is it called Prajnaparamita?" Although in terms of ultimate truth, it should not be called Prajnaparamita, nevertheless, if one realizes this meaning in this way, then in conventional truth, one is close to omniscience. As one approaches omniscience in this way, so too, the body becomes completely purified, the speech becomes completely purified, and so on. This explains the benefits of realizing the emptiness of all dharmas and approaching omniscience. The Extensive Explanation of the Hundred Thousand Verse Prajnaparamita, Chapter Five, is complete. Chapter Five, the Chapter on Wandering and Skillful Means.