Tibetan
གས་པར་བྱ་བ་དང༌། དམིགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། དམིགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་དང་དབུས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ཉིད་གཏིང་དཔོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ཡོད་དང་མེད་ལས་རྣམ་འདས་པས། །གང་རྣམས་ལ་ནི་བློ་མི་གནས། །དེ་ཡིས་ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་དེ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །གང་ལ་དངོས་མེད་དངོས་མེད་མིན། །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་ནས་རབ་ཏུ་ཞི། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་རྣམ་པས་སོ། །དེ་ཉིད་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་ དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ལ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ལས་ལོག་པའི་ཅིར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཞེས་པའོ། །དམིགས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ནི། མཐའ་རྩོམ་པ་བཞིན་ལ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དེའི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་མཚོན་བྱ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང༌། །སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་འབྱུང་གིས། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་ཏེ། རང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་རང་འབྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་འདིར་གང་ཆེད་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆེན་པོ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལ་གསུམ་ནི་སེམས་དང༌། སྤོང་བ་དང༌། རྟོགས་པ་དང་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་སོ། །ལྟ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང༌། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང༌། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ཆེན་པོའོ། །འདིར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོའོ། །འདིར་དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་བབ་ཅེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པའི་དོན་ནི་དོན་མེད་པར་མི་དམིགས་པས་འདོད་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དེས་ནའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེའི་མཆོག་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཆེད་དུའོ། །མ་ལུས་པའི་འཁོར་བར་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་མཆོག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་དུས་ལ་ཞེས་པ་ནི་གོ་སྐབས་ཏེ། འདིར་བདག་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་ནི་བཅུ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་ཐ་དད་པ་ལས་དོན་གཅིག་གོ །སྒྲ་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་དེ། དེ་ལ་ངར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་གོ །འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཆུད་པས་ན་སེམས་ཅན་ནོ། །སྲོག་གི་དབང་པོའི་དབང་གིས་རིས་མཐུན་པའི་ལུས་ཟད་པ་དང་མི་གནས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྲོག་གོ །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་རྩོམ་པས་གྲོལ་བའོ། །ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱེད་ཅེས་པས་གསོ་བའོ། །སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཉིད་ལ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བར་བས་ན་གང་ཟག་གོ །གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅེས་པས་ན་ཤེད་ཅན་ནོ། །ཤེད་ཀྱི་བདག་པོའོ་ཞེས་པས་ནི་ཤེད་བདག་གོ །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན་བྱེད་པ་པོའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བ་པོའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་པ་པོའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་འཁོར་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །རྟག་པར་འབྱུང་
Chinese
应当断除，应当作意，没有作意的戏论。因为缘起本身是自性不生的，所以在有和无的边和中间，以完全分别的差别不能作意，因为没有作意，所以孩童们会感到害怕，因为不能测度它的深浅，所以是深奥的。就像圣者龙树菩萨所说：超越有和无，对于哪些人，心不执着？他们就对深奥、无作意的缘起之义进行如理作意。这就是说，从增益和诽谤的边解脱，那就是深奥。对于什么，非有非非有，不存于心识之前，对于它，没有其他的证悟，从无作意而完全寂静，以自性寂静的方式。未入定的状态中，在世俗和胜义谛的自性中，对一切法作意。入定的状态中，安住于从一切分别的戏论中解脱的什么也不作意等等。在作意上，在修习的时候，就像造边一样。将要产生的它的果的状态，自性的目的就像所诠释的一样。就此而言，经论中说：一切有情之最胜，即心与舍与证悟三者，以三大之自生，称作此目的。意思是说，从自身产生，所以是自生。对于菩萨们来说，他们的目的是，在此处所追求的，就是想要获得圆满正等觉。以三大来成办一切有情的最胜，这三大就是心、舍和证悟。其中，心之大性就是金刚般若等等的心。为了舍弃一切见解而宣说的是舍之大性。对于菩提心等等没有执着就是证悟之大性。以心之大性、舍之大性和证悟之大性来追求
English
It should be abandoned, it should be attended to, and there is no elaboration of attention. Because dependent arising itself is unborn by its very nature, therefore, in the extremes and middle of existence and non-existence, it cannot be attended to by the differences of complete analysis. Because there is no attention, children are frightened, and because it cannot be fathomed, it is profound. As the noble Nāgārjuna said: "Transcending existence and non-existence, for whom does the mind not abide? They contemplate the profound, un-attentive meaning of dependent arising." That is to say, liberation from the extremes of addition and denial is profundity itself. For what is neither existent nor non-existent, does not abide before the mind, for it there is no other realization, from non-attention it is completely pacified, in the manner of self-nature pacified. In the state of non-absorption, one attends to all dharmas in the nature of conventional and ultimate truths. In the state of absorption, one abides in non-attention to anything, etc., which is the opposite of all elaborations of conceptualization. In attention, at the time of practice, it is like making an edge. The state of its fruit that will arise is that the purpose of self-nature is like the signified. In this regard, it is said in the scriptures: "The supreme of all sentient beings, namely mind, renunciation, and realization, by the self-arising of the three great ones, is called this purpose." It means that it arises from itself, so it is self-arising. For the Bodhisattvas, their purpose is to desire the perfect and complete enlightenment that is to be sought here. By the three great ones, the supreme of all sentient beings is accomplished, and the three are mind, renunciation, and realization. Among them, the great nature of mind is the mind like the vajra. What is taught for the purpose of abandoning all views is the great nature of renunciation. Non-attachment to the mind of enlightenment, etc., is the great nature of realization. By the great nature of mind, the great nature of renunciation, and the great nature of realization, one seeks
Chinese
所谓“汝”，即是“大作”。此处以其为大作之境，故指大菩萨。所谓“有情大”，即是大有情。此处以其为应时之机，故云“为证悟之义”等。证悟之义，非无意义而无所缘，乃是希求，即以此为因。所谓“有情蕴”，是总说；所谓“有情类”，是广说。其殊胜之处，在于以大乘正摄之故。安住于无余轮回等有情蕴之殊胜大者，即以有情蕴大本身来表达。 所谓“从是”等，即是说，所谓“彼时”，即是机会。此处“我”等四者，于大母经中宣说了十三种，然一切皆是宗派不同而义相同，仅是词语解释上的差异。其中，以执著“我”为因，故为“我”。沉溺于众生之中，故为“有情”。以命根之力，同类之身灭尽且不住留，故为“命”。以烦恼和业力之故而生，故为“作者解脱”。以界等食物滋养，故为“滋养”。损害士夫之身，故为“士夫”，然非具士夫之根，因若如此，则色界之士夫皆应非士夫，故有过失。复次，于诸趣中屡屡趣入，故为“补特伽罗”。以主要意之业于诸趣中生，故为“力者”。所谓“力之主”，即是“力主”。以善等业为所依，故为“作者”。感受业之异熟，故为“受者”。以意之识为处所，故为“知者”。以眼等五识为处所，故为“见者”。彼等之见，即是对彼事物实有之显现执著。生起是轮回，坏灭是涅槃，于此二者之见，是极度确定之见。获得涅槃后将断灭，故为“断见”。常恒生起。
English
"汝" (kyed) means "great doing." Here, it refers to great Bodhisattvas because it is the realm of great doing. "Great sentient being" (sems can chen po) means a large sentient being. Here, it is the opportune moment, hence "for the sake of realization," etc. The meaning of realization is not aimless or without object, but is desire, which is the cause. "Aggregate of sentient beings" (sems can gyi phung po) is a summary, while "class of sentient beings" (sems can gyi ris) is an extensive explanation. Its excellence lies in being rightly gathered by the Great Vehicle. The great excellence of the aggregate of sentient beings dwelling in the entirety of samsara, etc., is expressed by the great aggregate of sentient beings itself. "From then on," etc., means that "at that time" is the opportunity. Here, the four, "I" (bdag), etc., are taught as thirteen in the Great Mother Sutra, but all are the same in meaning despite differing philosophical schools, differing only in verbal explanations. Among them, "I" is due to clinging to "I." "Sentient being" (sems can) is because it is immersed in beings. "Life" (srog) is the exhaustion and non-abiding of a body of the same kind due to the power of the life force. "Liberation of the agent" (rtsom pas grol ba) is because it arises due to afflictions and karma. "Nourishment" (gso ba) is because it is nourished by elements, etc., as food. "Person" (skyes bu) is because it harms the body of a man, but not because it possesses the faculties of a man, because if so, it would be a fault that the persons of the form realm are not persons. Again, "person" (gang zag) is because it repeatedly enters into various realms. "Powerful one" (shed can) is because it is born in various realms through the actions of the primary mind. "Lord of power" (shed kyi bdag po) means "power lord" (shed bdag). "Doer" (byed pa po) is because it is the basis of virtuous and other actions. "Feeler" (tshor ba po) is because it experiences the ripening of karma. "Knower" (shes pa po) is because the consciousness of mind is its place. "Seer" (mthong pa po) is because the five consciousnesses, such as eye, are its place. Their view is clinging to the appearance of those things as truly existent. Arising is samsara, and destruction is nirvana; the view of these two is a supremely certain view. "View of annihilation" (chad par lta ba) is because it will be cut off after attaining nirvana. Constantly arising.