Tibetan
་གཉིས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལམ་ཤེས་པར་མ་བཤད་དེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་ཏེ། མཆོག་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འདིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དེར་བསྐྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ། དེ་ལ་བགྱིད་ཅེས་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་ངེས་བགྱིད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པའི་རྗེས་ལ་ནི་བསྐོར་བ་ཡང་ངོ༌། །འདི་ནི་སྤངས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། གོས་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་གོས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་སྣང་བ་སྟེ་དེ་བྱེད་པའོ། །རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ་རབ་རིབ་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་
Chinese
第二是，修道之果，极度清净的自性，并非说是道智，因为那样会变成圆满佛陀的清净。对此，从修行的角度来说，经书中说：“彼之自性即胜妙，不显现于一切，于诸法无所缘，能立者乃大义。”修行的支分有五种。其修道之智慧波罗蜜多的殊胜自性，从圆满一切智智者开始，直到转法轮。胜妙是指，以六波罗蜜多显现修行的诸法，不显现于一切，因为没有近取，所以不立于诸法，即不立。对于诸法没有近取，如此获得证悟，乃是大义。此处所说的是，从“此后又”等开始。此处修道是指，如实见色等之自性 的自性之智慧波罗蜜多。如何呢？即是说，在何处圆满一切智智。一切智性是指，断除一切障碍，包括习气的连接之智慧。因为与断除圆满相伴，所以是智慧圆满之义。此处“于彼生起”是指显现。因为断除一切障碍之黑暗，所以是显现。对此，“作”是指，因为断除圆满，所以确定诸法各自显现和普遍显现，即是智慧圆满。值得敬礼之后，也是绕转。这是用两个断除之词来详细解释。无染是指，因为一切障碍之垢已尽。不为一切世间所染是指，因为三界之障碍的习气之垢已尽。用三个词来详细解释智慧，即诸法在胜义中各自显现，所以是显现，即能作此显现。昏昧是不知，远离昏昧即是
English
Secondly, the nature of the fruit of the path of meditation, which is extremely pure, is not said to be the wisdom of the path, because that would imply the purity of the complete Buddha. In this regard, from the perspective of practice, the scriptures say: "Its nature is supreme, it does not appear to all, it has no object in all dharmas, and the establisher is of great meaning." There are five aspects of practice. The distinctive nature of the wisdom perfection of the path of meditation, from the complete omniscient wisdom itself to the turning of the wheel of Dharma. Supreme is that which does not appear to all the dharmas that are manifestly practiced by the six perfections, because there is no close object, so it does not establish in all dharmas, that is, it does not establish. Because there is no close object for all dharmas, obtaining such realization is of great meaning. What is said here is from "Then again" and so on. Here, the path of meditation is the wisdom perfection of the nature of seeing form and so on without inversion, What is it like? That is, it is said to be where all-knowing wisdom is perfected. All-knowingness itself is the wisdom that has abandoned all obscurations, including the connection of habitual tendencies. Because it is accompanied by the perfection of abandonment, it is the meaning of the perfection of wisdom. Here, "arising there" means appearing. Because the darkness of all obscurations has been abandoned, it is appearance. To this, "doing" means that because of the perfection of abandonment, it is certain that all dharmas appear separately and universally, that is, the perfection of wisdom. After the worthy prostration, there is also circumambulation. This is explained in detail with two words of abandonment. Without stain means that all the stains of obscuration have been exhausted. Not being contaminated by all the worlds means that the stains of the habitual tendencies of the obscurations of the three realms have been exhausted. The three words explain wisdom in detail, that is, all dharmas appear separately in the ultimate sense, so it is appearance, that is, it can make this appearance. Dizziness is not knowing, and being free from dizziness is
Tibetan
ཡེ་ཤེས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་དུ་དེས་དོན་དམ་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་མུན་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། བརྟེན་པར་བགྱི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཆོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ནི་གནས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བར་བགྱིད་པ་ནི་བགེགས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྔ་ནས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ དམན་པ་ཅན་གྱི་དོན་གསུངས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་དེས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། ལྔ་ནི་ཤ་དང༌། ལྷ་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །དབྱེར་མེད་པས་སྤྱན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་འཆིང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་གཏི་མུག་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་མུན་པ་ནི་མུན་གནག་གོ །རབ་རིབ་ནི་མུན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་གཏི་མུག་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། མདོར་བསྡུ་ན་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རབ་རིབ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དེ་མི་བྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་པས་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་སྟེ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། ལམ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། །དེར་ལྟུང་བ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟེ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཞུག་པའོ། །གང་གི་ལམ་ལ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལའོ། །གང་ཞིག་བཤ
Chinese
智慧啊！三界一切即是于彼真实的三界烦恼与见解之黑暗。所有这些宣说了自己的圆满利益，而为了他人的圆满利益而宣说的是：所应依赖的是希求一切智智果位者。最上的是安住，即是入流者等等的方便。菩提之支分有三十七，对它们的安乐行持是为了遣除障碍。对于已先证得超世间智慧者而言。彻底断除一切怖畏与近恼以及显现，乃是超世间本身的修道，这些宣说了小乘者的利益，而为了菩萨们的利益而宣说的是，所谓五眼，那也是以成办他利为主，因此以彼等成就彼等为目的之差别，五者即是血肉眼、天眼、慧眼、佛眼、法眼所周遍围绕。无有差别故为眼，因为如实见一切法之故。见之系缚有三种，其中，愚痴是不知，黑暗是漆黑。翳障是黑暗，其中以小、中、大之差别，即是愚痴三种之义。彼等令其完全摧毁，总而言之，于随后的阶段中，令其远离翳障，因为翳障是总相之故。一切法即是五蕴，彼等不作，因为就胜义而言，无有自性，因此彼等不是以如是性与彼等自性空性之自性者所作，因为彼等无有始末之故。若问是否作真实智慧，即是，以无明习气等及具有彼等等等，成立为真实智慧，也因为就胜义而言，远离自性之故。如是作何事耶？歧途即是从诸法中分别，对于堕入其中的人们而言，是道，即是令其进入于法无我之智慧中。于谁之道耶？于一切智者之道。何者宣
English
Wisdom! All three realms are where the afflictions and darkness of views of the three realms are truly found. All of these speak of the perfection of one's own benefit, and what is spoken of in terms of the perfection of others' benefit is: what should be relied upon is by those who desire the state of omniscience. The supreme is abiding, which is the means of those such as stream-enterers. The limbs of enlightenment are thirty-seven, and the practice of their well-being is for the sake of dispelling obstacles. For those who have already attained transcendental wisdom. Completely abandoning all fears and near harms and appearances is the path of meditation of the transcendental itself. These speak of the benefit of the Lesser Vehicle, and what is spoken of for the benefit of the Bodhisattvas is, the so-called five eyes, which is also mainly for the purpose of accomplishing the benefit of others, therefore the difference is aimed at accomplishing them by them, the five are surrounded by the flesh eye, the divine eye, the wisdom eye, the Buddha eye, and the Dharma eye. Without difference, it is the eye, because it truly sees all dharmas. The bonds of seeing are of three kinds, among them, ignorance is not knowing, darkness is pitch black. The haze is darkness, among them, with the difference of small, medium, and large, it is the meaning of the three kinds of ignorance. They completely destroy them, in short, in the subsequent stage, they make them free from haze, because haze is the general characteristic. All dharmas are the five aggregates, they do not do it, because in terms of ultimate truth, there is no self-nature, therefore they are not made by those who are of the nature of suchness and their own nature of emptiness, because they have no beginning and end. If asked whether it makes true wisdom, it is, with ignorance habits and so on and having them and so on, it is established as true wisdom, also because in terms of ultimate truth, it is free from self-nature. What does it do like that? The wrong path is to distinguish from the dharmas, for those who fall into it, it is the path, that is, to make them enter into the wisdom of no-self of dharmas. Whose path is it? The path of the omniscient. Who speaks