Tibetan
དི་གཉིས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་མི་སྲིད་ཅེས་པས་ན་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དམིགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པས་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མ་ལུས་པའི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་དང་བྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པས་སོ་སོར་རང་གིས་དམིགས་པ་མེད་པར་རིག་པར་དོན་ཀྱང་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་སྐད་དུ་ལྷའི་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་དོན་དམ་པར་ན་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོའོ་ཞེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་གཅིག་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་ས་བཅུ་པར་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་དང༌། གང་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་དང་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་གསུངས་པར་རིགས་ཀྱི། དོན་དམ་པ་པ་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། ཅུང་ཞིག་རིམ་གྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་བཞུགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། དང་པོ་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བསྒྲུབ་ཅིང༌། དེའི་རྗེས་ལ་སེམས་ཙམ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་ཅེས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། གཞན་དུ་ན་ས་བཅུ་པ་ལས། ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚད་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པའི་སའི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དཀར་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་དང་རླུང་གི་ཁམས་སུ་ཡང་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པ་དང་འགལ་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཀྱང་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོ་གཉིས་ སུ་བདེན་པ་ནི་བ་ལང་རྫི་ལ་ཡང་གྲགས་ལ། རིགས་བས་དཔྱད་པར་བྱ་ན་གཉི་ག་ཡང་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱས་སྟོང་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་བ་ནི་ཅུང་ཟད་དངོས་པོ་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྨད་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བ་དང༌། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཀྱང༌། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས་ཞེས། །གང་ཞིག་ཐུབ་པས་བསྟན་པ་ནི། །བྱིས་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་ནི། །སྤོང་བའི་དོན་ལ་དེ་ཉིད་མིན། །ཞེས་ཏེ། འོན་ཀྱང་མདོ་དག་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་བྱེད་པ་པོ་དང་སྤྱོད་པ་པོའི་འབྲས་སུར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་དགག་པ་སྟེ། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། ཡང་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང༌། འདི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཁོ་ནར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏེ། ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བར་བརྗོད་པའི་ལུས་དང་ལས་དང་སེམས་པ་ལས་གང་ཡོད་པ་ནི་མི་ན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྟོས་པས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་སེམས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་ལ། གང་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། མེད་པ་ལ་དགག་བྱ་དང་དགག་བྱེད་ཀྱི་
Chinese
这二者是不可言说的。对于存在的有实之物，可以考察其为“此”或“彼”，但对于诸法无自性而言，这是不可能的，因此是无违的。以所缘的假立方式进行表述，就成为胜义和世俗，因为那是远远超越一切戏论的。而且，由于无余的分别之网和远离世间的智慧，一切假立之法的显现都不存在，因此各自无有自相地了知，意义也是确定的。如世俗语言中，天子啊，如是具有一切殊胜之相的，一切种智的境界之外，是胜义谛。因为与幻化等无有差别。即使是智慧的自性和胜义中，也因为与如实了知世俗的体性相符，并且是彼境界之故，是胜义的体性，从所依的差别来看，一和二的体性也并非相违。如《十地经》中所说，此三界唯是心，以及《楞伽经》中所说：义非有，唯是心，由习气所扰动之心，显现为义。如是说，那在广大之中，从薄伽梵母以及诸经部中，应理的是宣说了无自性。并非是胜义谛，也不是世俗中外境无有，而是为了稍微逐渐安住于胜义，才宣说了唯心。有些人错误地理解了，最初依靠唯心，而各自成立外境的体性不存在，之后，那个唯心也在胜义中无有意义，也是由于能取和所取的习气扰动，心颠倒错乱，显现并假立了断灭的青色等，是假立的分别念生起之义。在世俗中，如同识一般，外境的义。
English
These two are inexpressible. For existing entities, one can examine whether they are "this" or "that," but for the absence of inherent existence of all phenomena, this is impossible, therefore it is non-contradictory. Expressing it through the manner of imputation of an object of focus, it becomes ultimate and conventional, because that is far beyond all elaborations. Moreover, since the appearance of all imputed phenomena is absent due to the wisdom that is free from the net of all conceptualizations and transcends the world, therefore understanding without individual self-characteristics, the meaning is also certain. As it is said in conventional language, O son of the gods, that which is beyond the realm of the omniscient wisdom, which possesses all excellent aspects, is the ultimate truth. Because there is no difference from illusion and so on. Even in the nature of wisdom and in the ultimate sense, it is the nature of the accurate conventional that accords with realization, and because it is that very realm, it is the nature of the ultimate, from the perspective of the basis of dependence, the nature of one and two is also not contradictory. As it is said in the *Ten Bhumi Sutra*, these three realms are only mind, and as it is said in the *Lankavatara Sutra*: Meaning is not existent, only mind, the mind disturbed by habit, appearances arise greatly as meaning. Thus it is said, that in the vastness, from the Bhagavati-mata and from the sutras, it is reasonable that the absence of inherent existence is taught. It is not the ultimate truth, nor is it that external objects do not exist in the conventional, but in order to gradually abide in the ultimate, it is taught as only mind. Some have misunderstood it, initially relying on only mind, and individually establishing that the nature of external objects does not exist, and afterwards, that only mind is also meaningless in the ultimate sense, also due to the disturbance of the habits of the grasper and the grasped, the mind is inverted and confused, appearing and imputing the extinguished blue and so on, it is the meaning that the imputing conceptual thought arises. In the conventional, like consciousness, the meaning of external objects.
Chinese
再说，还有这样的情况：在其他经文中，从十地菩萨的角度来看，八地菩萨能够知晓土地微尘的量，以及空寂的境界，并且知晓有多少世界的地界微尘变成了白色。同样，也能知晓水界、火界和风界的情况。如果这样说，就产生了矛盾。与信仰相悖，因为就像认识一样，外境也是确定的。在世俗中，认为两种事物都是真实的，即使是牧童也这么说。如果用理智来分析，两者都经不起推敲，因此事物是不存在的。因此，凭借智慧的证成，世尊母（般若波罗蜜多）也无差别地将五蕴显示为空性。因此，知者和所知在空性中是无二的，这种知觉稍微是不存在的。因此，《圣楞伽经》中也说：大慧，这些也都是通过一个对另一个的空性而全部被贬低的，你应该完全抛弃它。圣龙树菩萨也说：如来所说的，这一切唯是心，这并不是为了消除孩子们的恐惧。然而，经典中将一切显示为唯心，是为了否定那些普遍认为存在能作者和受作者的观点，因为除了心之外，能作者等等在世俗中也是不成立的。这样一来，那些声称外境不存在的佛教徒，将有情世间和器世间都仅仅视为心，这真是非常奇怪。如果说身体、业和心是从业中产生的众生，那么哪一个存在呢？这样说，是为了确立心是主要的，因为一切法都依赖于心，因为心先于一切法。对于心，既不承认具有真实自性的事物，也不认为它完全不存在，因为它具有既不同于事物也不同于非事物的特征。由于它的事物性没有成立，因此对于不存在的境，不存在否定的论证，因为对于不存在的事物，不存在所破和能破。
English
Furthermore, there are cases where, from the perspective of a tenth-ground Bodhisattva, it is said in other scriptures that an eighth-ground Bodhisattva knows the measure of the earth's atoms and the state of emptiness, and knows how many realms of the world have earth atoms that have turned white. Similarly, they also know about the water realm, fire realm, and wind realm. If it is said this way, it becomes contradictory. It contradicts belief because, just as with cognition, external objects are also definite. In conventional terms, the belief that two things are real is even held by cowherds. If analyzed with reason, neither can withstand scrutiny, therefore things do not exist. Therefore, by the power of wisdom's proof, the Blessed Mother (Prajnaparamita) also shows the five skandhas to be emptiness without distinction. Therefore, the knowledge that knows without duality of knower and known is slightly non-existent. Therefore, it is also said in the Holy Lankavatara Sutra: 'Great Wisdom, these are all disparaged by the emptiness of one another, you should completely abandon it.' The Holy Nagarjuna also said: 'That which the Thus-gone-one taught, that all this is only mind, is not for the purpose of dispelling the fear of children.' However, the sutras show everything as mind-only in order to negate the views that universally believe in the existence of agents and recipients, because apart from mind, agents and so on are not established even in conventional terms. In this way, it is very strange that those Buddhists who claim that external objects do not exist consider the sentient world and the container world to be only mind. If the body, karma, and mind are said to be beings born from karma, then which one exists? Saying this is to establish that mind is the main thing, because all dharmas depend on mind, because mind precedes all dharmas. For the mind, neither is a truly self-existent thing acknowledged, nor is it considered completely non-existent, because it has characteristics that are different from both things and non-things. Since its thingness is not established, there is no argument for negating the non-existent object, because for the non-existent, there is no object to be refuted and no refuter.