Tibetan
་བ་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དམ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ། །ཚད་ནི་རྒྱ་ངེས་པའོ། །ཟད་པ་ནི་དུས་ངེས་པའོ། །མཐའ་མ་ནི་གྲངས་ངེས་པའོ། །ཚད་ཆད་པ་ནི་ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ། །ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ནི་འབྲིང་ངོ༌། །ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེས་ན་དེ་དག་དམིགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ༌། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང༌། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཐའ་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའོ། །དབུས་ནི་སྐྱེ་བ་གནས་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་དེ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སོ། །རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་གནས་པའོ། །ཐེར་ཟུག་པ་ནི་མཐའ་མ་མེད་པའོ། །བྱེད་པ་པོའམ། ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་པོ་དང༌། ལེན་པ་པོ་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཏིང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཟད་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དྲི་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་དག་ཟད་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཟད་པ་གཏན་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང༌། གཏན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་དགོངས
Chinese
从……开始，名为“学般若波罗蜜多”是为了显示利益。没有贪执本身就是所缘吗？是无碍的智慧本身。量是广大的确定。尽是时间的确定。最后是数量的确定。量断绝是用量完全断绝。名为“因为无量”是因为不缘。尽是中等。完全尽是无有。名为“因为虚空不尽”是因为如虚空般没有尽头。名为“因为什么”是说一切法没有生。 因为一切法没有生，所以它们是无所缘的自性。般若波罗蜜多也如虚空般不尽。名为“现证”是现前做了。名为“色等没有尽头”是因为它们没有生。同样，无明等也是。其中，名为“此”是说蕴等，以及无明等也是因为没有尽头。两个边是生和灭。中间是生住。不混杂是不与它相同。名为“什么法也没有见到”是完全执取蕴。因为什么呢？因为见到缘起。名为“常”是没有开始和结束。坚固是住。恒常是没有结束。名为“作者或受者”是没有行者和取者。名为“善现，此”到“不会穷尽”之间容易理解。从这以下说的是了知尽和不生的菩提的自性。经中说：染污尽和不生的，智慧是菩提这样说，尽无和生无，因此那些，应当按顺序了知。这样说。染污是烦恼的分别。那些尽和不生的智慧是菩提，那个智慧也是对于尽无和生无那些，应当按顺序了知。了知尽是永远没有，就是了知尽，以及了知永远没有生，就是了知没有生这样想。
English
Beginning from..., the term "studying Prajñāpāramitā" indicates the benefits. Is non-attachment itself the object of focus? It is the unobstructed wisdom itself. Measure is the certainty of vastness. Exhaustion is the certainty of time. The end is the certainty of number. The limit being cut off is being completely cut off by measure. The term "because it is immeasurable" is because it is non-objective. Exhaustion is intermediate. Complete exhaustion is non-existence. The term "because space is inexhaustible" is because it is inexhaustible like space. The term "because of what" is saying that all phenomena are without arising. Because all phenomena are without arising, therefore they are the nature of non-objectivity. Prajñāpāramitā is also inexhaustible like space. The term "manifestly accomplished" means having been made manifest. The term "form and so on are without exhaustion" is because they are without arising. Similarly, ignorance and so on are also. Among these, the term "this" means that the aggregates and ignorance and so on are also because of being inexhaustible. The two extremes are arising and ceasing. The middle is arising and abiding. Unmixed is not being in common with that. The term "no dharma whatsoever is seen" means completely grasping the aggregates. Because of what? Because of seeing dependent origination. The term "permanent" means without beginning and end. Steadfast is abiding. Constant is without end. The term "agent or experiencer" means without an actor and a taker. From "Subhuti, this" to "will not be fathomed" is easy to understand. From this point onwards, the nature of enlightenment that knows exhaustion and non-arising is taught. In the treatise it says: 'The wisdom that is exhaustion of defilements and non-arising, is called enlightenment; because exhaustion and non-arising, therefore those, should be known in order.' It is said like this. Defilement is the conceptualization of afflictions. That wisdom of exhaustion and non-arising is enlightenment, and that wisdom also, for those that are exhaustion and non-arising, should be known in order. Knowing that exhaustion is forever non-existent is knowing exhaustion, and knowing that there is forever no arising, is thinking that knowing no arising is like that.
Tibetan
་སོ། །ཇི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ན། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད། འགོག་པ་ མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ནམ་ཡང་དེ་ལ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཉིད་ནི་རིགས་ཏེ་རྣམ་པའོ། །དེ་བས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་ཟད་པའམ། སྐྱེ་བར་འདོར་བ་མེད་དོ། །གཞན་དག་ནི། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་རྣམས་ལ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །ཡང་ཤེས་པ་ནི་བྱར་མེད་སོགས། །མི་སྐྱེ་བ་ཡི་ཆོས་འདོད་དོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཡོད་པར་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་མདོར་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དང༌། ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་སྟེ། དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །གཙོ་བོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡང་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་བྱ་དང༌། ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་ཟད་པར། །སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་གང༌། །འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་རྩིས། །འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་བཟོད་པའོ། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་རྩིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བསལ་བྱ་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དག་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡང་ དག་པ་མཐོང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡང་དག་པ་མཐོང་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། སྙིང་པོའི
Chinese
索。如果菩提的体性另有其他，为何还要说这个呢？当见道使分别念全部灭尽时，就是以灭尽和不生来如实观见之义。即：无有止息的自性中，以名为见的道，何种分别念的种类灭尽？获得何种不生的体性？这样说道。分别念的自性即是如是性，任何时候它都没有灭尽和产生。种类本身就是种类，也就是体性。因此，见道不会使任何分别念的体性灭尽或舍弃产生。其他的人说：灭尽，知，真实等，是完全了知等等。又，知是无为等，意为不生的法。他们这样说。那些人认为蕴、谛四者是存在的，因此，简而言之，烦恼和痛苦灭尽，并且获得不生。获得它们的智慧就是灭尽和知不生。主要是，如来也已经舍弃了所知障，因为它们的非烦恼性的无知也灭尽了。为了遣除它，论中说：说诸法也是有，以及所知也灭尽了障碍，其他导师所说的话，我对此感到惊奇。对此没有什么需要遣除的，也没有什么需要增添的。如实地观看如实，如果如实地见到，就能解脱。这样说道。名为“说”的声音是不忍耐的。对此，我感到惊奇，意思是认为不应该作为不相符和对治。因此，对此没有什么需要遣除的，意思是由于补特伽罗和法本身不存在。没有什么需要增添的，意思是，由于补特伽罗和法上的无我没有初始和终结。然而，对于这两者，都应当如实地观看如实。因为，如果见到补特伽罗的无我之如实，就能从烦恼障中解脱；如果见到法的无我之如实，就能从所知障中解脱。那也像是幻化一般，以及精华的
English
So. If there is another characteristic of enlightenment, why is this explained? When the conceptualizations are exhausted by the path of seeing, it is the meaning of seeing the exhaustion and non-arising as they are. That is: In the nature of non-cessation, by the path called seeing, what kind of conceptualizations are exhausted? What kind of unborn nature is attained? It is said. The nature of conceptualizations is suchness, and at no time does it have exhaustion and arising. The kind itself is the kind, that is, the nature. Therefore, the path of seeing does not cause any nature of conceptualization to be exhausted or abandoned. Others say: Exhaustion, knowledge, truth, etc., are complete knowledge, etc. Also, knowledge is inaction, etc., meaning the unborn Dharma. They say so. Those people think that the aggregates and the four truths exist, therefore, in short, afflictions and suffering are exhausted, and non-arising is attained. The wisdom of attaining them is the knowledge of exhaustion and non-arising. Mainly, the Tathagata has also abandoned the obscurations of knowledge, because their non-afflictive ignorance is also exhausted. In order to dispel it, it is said in the treatise: Saying that all dharmas also exist, and that the obscurations of knowledge are also exhausted, whatever other teachers say, I am surprised by this. There is nothing to dispel in this, and nothing to add. Look at reality as it is, and if you see it as it is, you will be liberated. It is said. The sound called "saying" is unbearable. To this, I am surprised, meaning that it is considered that it should not be incompatible and remedial. Therefore, there is nothing to dispel in this, meaning that the person and the dharma themselves do not exist. There is nothing to add, meaning that the selflessness of the person and the dharma has no beginning and no end. However, for both of these, reality should be viewed as reality. Because, if you see the reality of the selflessness of the person, you can be liberated from the afflictive obscurations; if you see the reality of the selflessness of the dharma, you can be liberated from the obscurations of knowledge. That is also like an illusion, and the essence of