Tibetan
པ་ལ། ཚིག་འདི་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲུག་པའི་བསྡུ་པ་བྱས་ནས། ཚིག་སྔ་མ་ལ་ནི་བོ་བྱ་ལ། ཚིག་འོག་མ་ལ་ནི་དྷི་གཞག་གོ །འདི་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཏེ། མི་ཕྱེད་པ་དང་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། གང་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང༌། གང་གིས་མི་ཕྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང༌། ལྷ་དང་བཅས་པ་བདུད་དང་བཅས་པ་དང༌། དམན་པ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའོ།། འདི་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང༌། མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོའི་རྒྱེན་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐབས་མཁས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མི་བྱེད་དེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །འདི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་མངོན་བར་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་དེ། གང་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །མདོ་ལས་ནི་སྤྲོས་པའི་སྒྲ་དང༌། བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲ་བརྗོད་ན་གཉི་ག་ཡང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། བདག་དང༌། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་རབ་ཏུ་མང་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲོས་པའོ། །མི་སྤྲོ་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །མི་འཕྲོ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ
Chinese
པཱ་ལ། 這些詞語主要在於意義，而非聲音。因為它們是諸佛的證悟，因此，它們的意義被稱為菩提。在第六個集合之後，在前一個詞上加上「བོ་」，在後一個詞上加上「དྷི་」。這是對法寶的錯誤理解。因為是集合，所以是僧伽，意思是不可分割和不可奪取。從什麼中不可分割，以及被什麼不可分割呢？是從圓滿正等覺菩提中不可分割，以及被天神和魔鬼，以及低劣的、修持菩提的法，和不善的法所不可分割。這是對僧伽寶的錯誤理解。具有方便的能仁之證悟，這是一個強調的詞語。善巧方便是指通過方便來指示，因為境指示有境。證悟是指顯現證悟，因為如實地顯現證悟了真實的意義，所以是顯現證悟，被認為不是錯誤的知識和無知。能仁是指對主要事物的裝飾，意思是佛陀本身。善巧方便而顯現證悟菩提，這是一個總結的意義。不執著三輪，以與一切智智無二之心，不期望布施等的異熟果報，然而為了救度一切有情，完全迴向於圓滿正等覺菩提，諸如此類，廣泛地宣說了善巧方便。這是對善巧方便的錯誤理解。遠離戲論的顯現證悟是存在的，對於什麼是無事物和非無事物。這是對顯現證悟的錯誤理解。如果在經中說戲論之聲，在論中說顛倒之聲，兩者意義相同。色是常與無常，樂與苦，我與無我等等，任何顛倒都是非常多的，簡而言之，所有分別念都是戲論。不散布戲論，這是一個對治。不散布是法界，是無分別。
English
Pala. These words are primarily about meaning, not sound. Because they are the realizations of the Buddhas, therefore, their meaning is called Bodhi. After the sixth collection, add "བོ་" to the previous word and "དྷི་" to the next word. This is a wrong understanding of the Dharma Jewel. Because it is a gathering, it is the Sangha, meaning indivisible and unseizable. From what is it indivisible, and by what is it indivisible? It is indivisible from the perfectly complete and correct enlightenment of Bodhi, and by gods and demons, and inferior Dharmas that accomplish Bodhi, and non-virtuous Dharmas. This is a wrong understanding of the Sangha Jewel. The realization of the capable Sage with skillful means is a word of emphasis. Skillful means are indicated by means, because the object indicates the subject. Realization indicates manifest realization, because the true meaning is manifestly realized, therefore it is manifest realization, and it is considered not to be wrong knowledge and ignorance. "Capable Sage" is an adornment of the main object, meaning the Buddha himself. Skillful means and manifest realization of Bodhi is a meaning of summary. Not fixating on the three spheres, with a mind inseparable from omniscience, not expecting the ripening of generosity and so on, but in order to liberate all sentient beings, completely dedicating oneself to perfectly complete and correct enlightenment, and so on, skillful means are extensively taught. This is a wrong understanding of skillful means. Manifest realization that is free from elaboration exists, for what is without things and not without things. This is a wrong understanding of manifest realization. If the sound of elaboration is spoken in the Sutras, and the sound of inversion is spoken in the Treatises, both have the same meaning. Whatever inversions there are, such as form being permanent and impermanent, happiness and suffering, self and non-self, are very numerous, and in short, all discriminations are elaborations. Not elaborating is the antidote. Not elaborating is the Dharmadhatu, it is non-conceptual.
Tibetan
་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ངན་སོང་གི་ལམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནས། ། མི་དང་མིའམ་ཅི་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང༌། དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང༌། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་ནས། དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་བར་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་ལ་གཞག་པར་འོས་པ་ནི་དེ་དག་དེ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ན། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུའོ། །བདག་ཉིད་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལ་ལས་འདས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཐོང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །འདི་ནི་ལམ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདིར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེའི་འབྲས་བུ་དང༌། འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པར་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དབྱིངས་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ། །འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་གོལ་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་དངོས་པོ་མེད་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན
Chinese
是为了自身。不中断它就是不分别。这是颠倒的邪分别。在此菩萨应知恶趣之道，包括因和果。从那些之中应使众生返回。从人和非人，鸟，乾闼婆等的道，同样四大天王众，三十三天到无想无非想处之间，同样从入流道到阿罗汉道之间，独觉道，菩萨道，佛道，应知包括因和果。任何应安立于彼果者，因为彼等安立于彼，直到佛。自身超越小乘的某些，以见一切智而进入菩萨的无过失中。这是于道邪分别。在此一切圣者自身既非具有烦恼和近烦恼，欲界，色界，无色界，菩提分，波罗蜜多等，及其果，也非远离一切圣法。无色是不可指示的，这样无相是唯一的相，谁不如此知晓，则于世俗中显示菩提分是成办菩提的。这是于不共品和对治邪分别。薄伽梵母为了摄受众生的缘故，依赖世俗谛，广为显示诸法的自相，然于胜义中，不应修学有相和无相，因为无相之界是常住的。这是于相邪迷谬，如果波罗蜜多等诸法是无相的，如是彼等无相如何修习呢？善现，对于具有事物想者，修习无事物自性的法，般若波罗蜜多是没有的，因为是颠倒的。然而具有事物想者
English
It is for oneself. Not interrupting it is not discriminating. This is the wrong discrimination of perversion. Here, the Bodhisattva should know the path of the evil destinies, including cause and effect. From those, sentient beings should be turned back. From the path of humans and non-humans, birds, Gandharvas, etc., similarly the four great king's retinues, from the thirty-three to the realm of neither perception nor non-perception, similarly from the path of stream-enterer to the path of Arhat, the path of solitary Buddhas, the path of Bodhisattvas, the path of Buddhas, should be known including cause and effect. Whatever is suitable to be placed in that fruit, because they place them in it, until Buddhahood. Oneself transcends some of the inferior vehicle, and enters the faultlessness of the Bodhisattva by seeing omniscience. This is wrong discrimination on the path. Here, all noble beings themselves are neither endowed with afflictions and near afflictions, the desire realm, the form realm, the formless realm, the aspects of enlightenment, the perfections, etc., and their fruits, nor are they separated from all noble dharmas. The formless is unshowable, thus the signless is the only sign, whoever does not know it thus, then in the conventional, it is shown that the aspects of enlightenment are accomplishing enlightenment. This is wrong discrimination on dissimilar qualities and antidotes. The Bhagavati-mother, for the sake of subduing sentient beings, relying on the conventional truth, extensively shows the self-characteristics of the dharmas, but in the ultimate, one should not train in the signed and the signless, because this realm of signlessness is always abiding. This is wrong delusion about characteristics, if the dharmas such as the perfections are signless, how are those signless ones practiced? Subhuti, for one who has the perception of things, there is no practice of the Perfection of Wisdom, which is the dharma of the self-nature of non-things, because it is perverse. However, one who has the perception of things
Tibetan
་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མེད་དེ། འདི་ལ་འདི་བདག་གིས་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ནི་སྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ལུང་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་དེས་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །། སྐབས་ལྔ་པ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ།
Chinese
因此，观修一切法皆为空性，是般若波罗蜜多。同样，对于具有事物概念的人来说，没有观修布施波罗蜜多，因为“这是我所布施的”这样的想法，就是具有事物概念。同样，对于菩提分等也应如此说。证悟真谛者，仅仅观修诸法无实体的自性，既不是事物的概念，也不是非事物的概念，因为概念是戏论，而般若波罗蜜多是无戏论。这是对观修的错误理解。菩萨的这个阶段，被授记为名为“散花”的如来，因此，以其为象征的章节就是该章节。圣八千颂般若波罗蜜多难解释，由寂静宝生论师所著的名为《精华之最》的释论，第二十八章完。 第五品，讲述顶峰现观。
English
Therefore, meditating on the emptiness of all phenomena is the Prajñāpāramitā. Similarly, for those with a concept of things, there is no meditation on the Dāna Pāramitā, because the thought of "This is what I give" is having a concept of things. Similarly, it should be said for the aspects of enlightenment and so on. Those who see the truth only meditate on the nature of all phenomena as being without substance, neither as a concept of things, nor as a concept of non-things, because concepts are elaboration, and Prajñāpāramitā is without elaboration. This is a wrong understanding of meditation. This stage of the Bodhisattva is prophesied to be the Tathāgata called "Scattering Flowers," therefore, the chapter symbolized by it is that chapter. The difficult commentary on the Holy Eight Thousand Verse Prajñāpāramitā, composed by the teacher Ratnakaraśānti, called The Supreme Essence, the twenty-eighth chapter is complete. Fifth Section: Explanation of the Peak Realization.