Tibetan
་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེས་ན་གནས་མེད་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་གློ་བུར་པ་ཉིད་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་འོད་གསལ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞི་མེད་པ་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞི་མེད་པ་ནི་གནས་མེད་པའོ། །གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཞུམ་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་དེ་སེམས་ཀྱི་རངས་བཞིན་ལ་ནི་སྐྱེ་པ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་དུ་མེད་པ་ནི་སེམས་དེ་དག་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཟུང་བ་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །རབ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དགག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་འམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་དང་གཟུང་བ་མེད་པར་ཤེས་པེ་སྟེ་བདུན་པའོ། ། ༄༅།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །འདི་དག་གི་སེམས་འཛག་པར་བྱེད་པས་ན་ཟག་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་ཟག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །ཆགས་བཅས་ལ་སོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང༌། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང༌། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་སེམས་ཀྱི་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲལ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་གཉིས་གསུངས་པ་ལ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང༌། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་དང༌། ཆད་མེད་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤེས་པ་དང༌། སིམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་དང༌། སེམས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་གིས་མ་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་དེ་ནི་འདིར་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ། ཚད་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་མི་ལྡོང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཚུལ་ལོ། །སོ་སོར་འབྲང་བ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་མི་ལྡང་བའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་དེ་དག་མི་འབྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མི་འབྲི་བ་ནི་འགྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་རྒྱ་མི་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་འཕེལ་བ་ནི་འཕེལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ།
Chinese
因此，烦恼是无处可住的，它们并不真实地存在于心性之中，因为它们只是暂时的。在“自性光明”等等中，心性的自性光明是无垢的。这是了解心并非完全被烦恼所染的第六点。此外，“善现”等等两个词语阐述了第二点。“无基衰败”中的“无基”是指无处可住。无基本身就会衰败。心衰败是没有自性的，因为心的本性是无生无灭的。不可取是指这些心是不可获取的。不取就是不可取。因为“极”这个词本身就具有否定的含义。意指进入或产生。这是了解心的衰败和不可取的第七点。 再者，“善现”这两个词语阐述了第三点。无自性是指事物本身不存在。不存在就是无自性。这些使心漏失，因此是“漏”，是对不存在之物的遍计执着。与此相应，因此是“有漏”。为什么呢？因为对不存在之物的遍计执着是对欲望、色和无色界的执着。在“事物不存在的状态”等等中，“事物不存在”即是空性。在此存在着这样的状态，因此被称为“如是”，因此是任运成就的。因为从欲望、色和无色界的有漏中解脱出来，所以被称为“无漏”。这是了解有漏和无漏心的第八点。关于“有贪”等等，是指了解与贪欲相连，以及脱离贪欲；了解与嗔恨相连，以及脱离嗔恨；了解与愚痴相连，以及脱离愚痴。其中，“善现，再者”等等最初的两个词语阐述了“心的贪欲相连”等等。心的贪欲相连并非心的本性。
English
Therefore, afflictions are homeless, they do not truly reside in the nature of mind, because they are merely temporary. In "naturally luminous" and so forth, the nature of mind, naturally luminous, is stainless. This is the sixth point, knowing that the mind is not entirely afflicted. Furthermore, the two words "Subhuti" and so forth explain the second point. In "groundless decay," "groundless" means without a place to dwell. Groundlessness itself decays. The decay of mind has no self-nature, because the nature of mind is without arising or ceasing. Unseizable means that those minds are not to be seized. Not seizing is unseizable. Because the word "very" itself has a negative meaning. It refers to entering or arising. This is the seventh point, knowing the decay and unseizability of mind. Furthermore, the two words "Subhuti" explain the third point. Absence of essence means that things themselves do not exist. Non-existence is absence of essence. These cause the mind to leak, therefore they are "leaks," which are the pervasive conceptualizations of what does not exist. Corresponding to this, therefore, it is "with leaks." Why? Because the pervasive conceptualization of what does not exist is the conceptualization of desire, form, and the formless realms. In "the state of non-existence of things" and so forth, "non-existence of things" is emptiness. In this, there is such a state, therefore it is called "suchness," therefore it is spontaneously accomplished. Because it is liberated from the leaks of desire, form, and the formless realms, it is therefore called "without leaks." This is the eighth point, knowing the mind with leaks and without leaks. Regarding "with attachment" and so forth, it refers to knowing being connected with attachment, and being separated from attachment; knowing being connected with hatred, and being separated from hatred; knowing being connected with delusion, and being separated from delusion. Among them, the first two words, "Subhuti, furthermore" and so forth, explain "the mind connected with attachment" and so forth. The mind connected with attachment is not the nature of mind.
Chinese
是。因此，无贪就是有贪的意思。凡是说到离心等等，离就是空性。那不是有贪，那本身就是离贪的意思，这是指了知心有贪和离贪，这是第九。另外，世尊所说的“善现”等等两句偈颂，是很容易理解的。这是指了知心有嗔和离嗔，这是第十。另外，世尊所说的“善现”等等两句话，是指第三种，这是指了知心有痴和离痴，这是第十一。经中说：广大、成为广大、无量等等。广大是宽广的意思，是指以欲界的一切境为对境的处所等等。成为广大是指以色为对境，因为色界比欲界殊胜。以无色为对境，以及以三种方式为对境和不对境，是无量的。因此，经中说，了知这三种，就是从大般若经中了知心是广大的，了知心是成为广大的，了知心是无量的。世尊没有在这里以无量为重点来说，而是简略了，并与“依于此”连用。广大和非广大，成为广大和非成为广大，无量，这三种在这里是了知：了知广大和非广大，成为广大和非成为广大，了知无量。另外，世尊所说的“善现，如来”等等前两句，完全不满足就是广大。否定与此相应就是不相应的状态。因为遮止了不各自随顺，所以从法性上来说，就包含在完全不满足之中，因此就是非广大。经中说：那些心不减少等等。不减少就是没有减少，因此就是非不广大。不增长就是没有增长，因此就是非广大。
English
Yes. Therefore, non-attachment means attachment. Whatever is said about being separated from the mind, separation is emptiness. That is not attachment, that itself means being separated from attachment, this refers to knowing the mind is attached and detached, this is the ninth. Furthermore, the two verses spoken by the Blessed One, "Subhuti" etc., are easy to understand. This refers to knowing the mind is with anger and without anger, this is the tenth. Furthermore, the two sentences spoken by the Blessed One, "Subhuti" etc., refer to the third, this refers to knowing the mind is with ignorance and without ignorance, this is the eleventh. The scriptures say: vast, becoming vast, immeasurable, etc. Vast means wide, referring to the place that takes all objects of the desire realm as its object, etc. Becoming vast refers to taking form as its object, because the form realm is superior to the desire realm. Taking the formless as its object, and taking the three ways as its object and not taking it as its object, is immeasurable. Therefore, the scriptures say that knowing these three is knowing that the mind is vast from the Great Perfection of Wisdom Sutra, knowing that the mind is becoming vast, and knowing that the mind is immeasurable. The Blessed One did not focus on immeasurable here, but abbreviated it and used it in conjunction with "relying on this." Vast and non-vast, becoming vast and non-becoming vast, immeasurable, these three are known here: knowing vast and non-vast, becoming vast and non-becoming vast, knowing immeasurable. Furthermore, the first two sentences spoken by the Blessed One, "Subhuti, the Tathagata" etc., completely unsatisfied is vast. Negating being in accordance with this is the state of not being in accordance. Because it prevents not following each other separately, it is included in complete dissatisfaction from the nature of the Dharma, therefore it is non-vast. The scriptures say: those minds do not decrease etc. Not decreasing means no decrease, therefore it is non-non-vast. Not increasing means no increase, therefore it is non-vast.