Tibetan
ཇིག་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་འཇིག་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་འཇིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ནས། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མེད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་གསུངས་པའོ། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །དེའི་སེམས་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། བསྡུས་པ་ནི་ཟད་པའོ། །གཡེངས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའོ། །བསྡུས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཟད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། གཡེངས་བཞི་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ཟད་པ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་བསྡུས་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་བ་སྟེ་དེ་མེད་དོ། །གཡེངས་བ་མེད་པ་ཡང་ག་ལས་ཤེས་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་བསྡུས་པ་དང་གཡེངས་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་བཞི་བའོ། །མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་འདོན་པ་ནི། ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་བཤད་དོ། །འདི་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བརྗོད་དེ། སེམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཞན་ལས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ།།བྱིན་གྱི་རླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་མིག་ནས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའོ། །གནས་མེད་པ་དང༌། རྟེན་མེད་པ་ནི་དེ་ལ་དབང་པོ་དྲུག་གི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།།ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལྔ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒས་ནི་མ་གསུངས་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཏེ། དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང༌། ཞུམ་པ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཤེས་པ་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟད་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ༌། །དེ་ལ་དང་པོ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས
Chinese
说是“因为是坏灭”，因此与世间不相违背，因为应当加上“也”，世间即是那五蕴。宣说如来等的波罗蜜多是不坏灭、极不坏灭。为什么呢？名为“因为什么”等等是请问。名为“善现，五蕴等”等等是回答。如实空性，善现，无相等等是所说。在说“如何不坏灭”时，名为“因此，如是”等等是结尾。了知世间，这是第二。名为“有情心之行境”是指示了知有情无量无边的行境，如果不了知有情无量，则此是不可能的。因此，名为“善现，再者”等等是指示了知有情无量无边，名为“再者，善现”等等是宣说了知彼智慧之行境。对此，如何了知有情无量无边呢？因为彼真如是无事物，所以是无量无数的。如何知晓心之行境呢？因为彼等有情没有行境。因为是有情之世间，所以是显示世间。了知有情无量无边的行境，这是所说的。彼等收摄和回顾等，名为回顾是散乱。彼心与收摄一起的回顾是彼收摄和回顾。因此，是了知心之收摄和散乱。再说，名为“善现”等等说了两个词，收摄是穷尽。散乱是不穷尽，即如实了知。收摄是安住于智慧之自性，即是穷尽性。心之自性也是不穷尽，因为是不穷尽性。因此，如来了知收摄是穷尽性，散乱四者是不穷尽性，如实了知。名为法性等等，依于法性而
English
It is said, "Because it is destructible," therefore it is not contrary to the world, because "also" should be added, the world is those five aggregates. It is declared that the perfections of the Tathagatas are indestructible and extremely indestructible. Why is that? The phrase "Why is that?" and so on is the question. The phrase "Subhuti, the five aggregates, etc." and so on is the answer. As it is, emptiness, Subhuti, without characteristics, etc., is what is said. When saying "How is it indestructible?", the phrase "Therefore, thus, etc." is the conclusion. Knowing the world, this is the second. The phrase "The conduct of sentient beings' minds" indicates knowing the immeasurable and limitless conduct of sentient beings. If one does not know the immeasurable sentient beings, then that is impossible. Therefore, the phrase "Subhuti, furthermore, etc." indicates knowing the immeasurable and limitless sentient beings. The phrase "Furthermore, Subhuti, etc." declares knowing the conduct of that wisdom. How does one know the immeasurable and limitless sentient beings? Because that Suchness is without things, therefore it is immeasurable and countless. How does one know the conduct of the mind? Because those sentient beings have no conduct. Because it is the world of sentient beings, therefore it reveals the world. Knowing the immeasurable and limitless conduct of sentient beings, this is what is said. Those gathering and looking back, etc., the term "looking back" means distraction. Looking back with that mind gathered is that gathering and looking back. Therefore, it is knowing the gathering and distraction of the mind. Furthermore, the two words "Subhuti, etc." are spoken, gathering is exhaustion. Distraction is non-exhaustion, that is, knowing as it is. Gathering is abiding in the nature of wisdom, that is, the nature of exhaustion. The nature of the mind is also non-exhaustion, because it is the nature of non-exhaustion. Therefore, the Tathagata knows gathering as the nature of exhaustion, the four distractions as the nature of non-exhaustion, knowing as it is. The term "Dharmata, etc.", relying on Dharmata
Chinese
是为散乱，因为向外观看。 彻底了知是依赖于自己的体性。 那是怎样的呢？说了“不尽”等等。 不尽就是没有穷尽。 也不是完全不尽。 因此，没有收摄的心就是散乱，那是不存在的。 没有散乱又是如何知道的呢？说了“无自性”，意思是说，因为以自己的体性为空性。 知道收摄心和散乱，那是第四。 从论典中引出“不尽之相”等，是从《大母经》中解说的。 这就是说，不可量、无量、不尽。 心的不可量和不尽的解说，说了“另有善现”等等。 “如何”是提问。 “善现，它的”等等是回答。 “加持”的意思是，从来没有从眼中离开过，法性是从无始无终开始的意思。 因此，因为没有有为法的自性，所以没有生和灭。 没有处所和没有所依，是因为它没有六根的作用。 因为无量，所以不可测量。 因为没有穷尽，所以不尽。 “以何”是指加持等等。 “虚空”等等，如同虚空不可量且不尽，心也是如此。 “善现，如是”等等是总结。 知道不可量和不尽，那是第五。 以不可量和不尽之名，是收集没有说到的意义。 因此，完全了知烦恼和非烦恼，了知沮丧和完全执取，了知有漏和无漏，完全受持。 其中，第一个“另外，善现”等等两个，是说烦恼和非烦恼。 完全烦恼就是烦恼。 被烦恼法染污的就是完全烦恼。 没有完全烦恼就是没有完全烦恼。 因为什么完全
English
It is distraction, because it looks outward. Thorough knowledge depends on one's own nature. What is that like? It is said "inexhaustible" and so on. Inexhaustible is without exhaustion. It is also not completely inexhaustible. Therefore, the mind without gathering is distraction, that does not exist. How is it known that there is no distraction? It is said "without characteristics," which means that it is empty of its own nature. Knowing the gathered mind and distraction is the fourth. Extracting "the aspect of inexhaustibility" etc. from the treatise is explained from the Great Mother Sutra. This is to say immeasurable, limitless, and inexhaustible. The explanation of the immeasurable and inexhaustible mind is said "Furthermore, Subhuti" and so on. "How" is the question. "Subhuti, its" etc. is the answer. "Blessing" means that it has never left the eye, and the nature of reality is meant to be from beginningless and endless. Therefore, because there is no characteristic of conditioned phenomena, there is no birth and death. There is no place and no support, because it has no function of the six senses. Because it is limitless, it is immeasurable. Because there is no exhaustion, it is inexhaustible. "By what" refers to blessings and so on. "Space" etc., just as space is immeasurable and inexhaustible, so is the mind. "Subhuti, thus" etc. is the conclusion. Knowing the immeasurable and inexhaustible is the fifth. By the name of immeasurable and inexhaustible, it is the meaning of collecting what has not been said. Therefore, completely knowing affliction and non-affliction, knowing depression and complete grasping, knowing defilements and non-defilements, is completely upheld. Among them, the first "Furthermore, Subhuti" etc. are two, which speak of affliction and non-affliction. Complete affliction is affliction. What is defiled by the Dharma of affliction is complete affliction. No complete affliction is no complete affliction. Because what completely