Tibetan
་གསུངས་སོ། །གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་ལའོ། །དོན་གང་དང་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་འམ་འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་གི་རྣམས་སོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲི་བ་བསྟན་ཏོ། །མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་སྟོན་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ཉིད་བསལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དྲོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང༌། འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྩེ་མོ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མི་སློབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྩེ་མོའོ། །གང་གཟུགས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང། འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་རིགས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསྟན་པ་དེ་ནི་བཟོད་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང༌། འགག་པ་མི་མཐོང༌། བླང་བ་མི་མཐོང༌། དོར་བ་མི་མཐོང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མཐོང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་མཐོང༌། འཕེལ་བ་མི་མཐོང༌། འགྲིབ་པ་མི་མཐོང༌། སྩོགས་པ་མི་མཐོང༌། འབྲི་བ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ་དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོད་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ
Chinese
说了。所谓“谁和谁”是指所化机。“意义何在”是指决择分或圣道本身。“如何如何”是指谁和谁的相。从“此后，天帝释提桓因心想”到“此后，天帝释提桓因对具寿善现说”之间，显示了与决择分相符。其中，“谁学习无量无数的佛法”之间，显示了提问。“名为词语安立”是指名言。它不与所诠相违，它本身遣除，它本身就近显示，这样，一切法都显示为仅是安立，那是暖位。从“学习无量无数的佛法”到“不为了使识增长和减少而学习”之间，显示了顶位。如果问：如何不学呢？因为没有所缘，那是顶位。从“不为了使色增长和减少而学习”到“具寿舍利子”之间，显示了忍位。其中，色等不能完全执取的种类，是在世尊大母中宣说的。从内空性到无事物自性之间所宣说的，那是忍位。从“此后，具寿舍利子”到“天帝释提桓因对具寿舍利子说”之间，显示了法的殊胜。所谓“如是”，是引导安住于智慧之因。如是，也在世尊大母中说了，即彼不见色的生，不见灭，不见取，不见舍，不见一切烦恼，不见清净，不见增长，不见减少，不见积聚，不见散失，这被称为法的殊胜，如是也在论典中说：安立的法性不相违，显示的相是暖位，成为顶位的是色等，减少。
English
It is said. "Who and who" refers to the beings to be tamed. "What and what meaning" refers to the decisive aspect or the noble path itself. "How and how" refers to the aspects of who and who. From "Then, the lord of the gods, Indra, thought to himself" to "Then, the lord of the gods, Indra, said to the venerable Subhuti," it shows that it is in accordance with the decisive aspect. Among them, "Who studies the immeasurable and countless Dharma of the Buddha" shows the question. "Named and labeled as words" refers to nomenclature. It does not contradict what is to be expressed, it itself eliminates, it itself closely shows, thus, all dharmas are shown to be merely labeled, that is the heat. From "Studying the immeasurable and countless Dharma of the Buddha" to "Not studying for the sake of increasing or decreasing consciousness," it shows the peak. If asked, how does one not study? Because there is no object of focus, that is the peak. From "Not studying for the sake of increasing or decreasing form" to "the venerable Shariputra," it shows forbearance. Among them, the kinds of form, etc., that cannot be completely grasped are taught in the Great Mother Bhagavati. What is taught from inner emptiness to the nature of non-things is forbearance. From "Then, the venerable Shariputra" to "the lord of the gods, Indra, said to the venerable Shariputra," it shows the supreme Dharma. "Thus" is to lead the cause of abiding in wisdom. Thus, it is also said in the Great Mother Bhagavati, that is, he does not see the arising of form, does not see the cessation, does not see taking, does not see abandoning, does not see all defilements, does not see purification, does not see increase, does not see decrease, does not see accumulation, does not see dissipation, this is called the supreme Dharma, thus it is also said in the treatise: The nature of the established Dharma does not contradict, the aspect of showing is the heat, what becomes the peak is form, etc., decrease.
Tibetan
་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་བསྟན་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང༌། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕེན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིའི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་བཟོད་པ་གཉིས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་དང༌། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་མང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང༌། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང༌། །བླང་དང་དོར་བ་མེད་སོགས་དང༌། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང༌། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཐོབ་པ་དང༌། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང༌། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང༌། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག །འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་འདིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དང་པོའི་ཚིག་རྐང་པ་གསུམ་དོན་གཞན་དུ་བྱས་པ་ནི་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དམ་པའི་དོན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས། །ཤེས་པ་མ་ཡིན་གཞན་ཚིག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་
Chinese
以无有等分开，以内空性等，不执著色等故能忍受，色等无生等之相者，是为法之殊胜，如是宣说，是为独觉之道。当宣说菩萨之道，就此而论，经论中说：真谛与真谛之忍，以及智慧之四刹那，于道智中见道，此说具有利益。如是说。此之简要义为，每一真谛有二忍与二智，即苦之法智忍，与苦之法智，与苦之类智忍，与苦之类智，如是于集、灭、道亦可比照。多种真谛之刹那，即是菩萨见道之道智。就这些具有利益之刹那之差别相而言，经论中有五颂，即如是性与诸佛，互相依赖故无所依赖，不承认名相，以及具有伟大无量之性，不可量度无有边际，于彼处所住之色等，确定为佛性，以及无有取舍等，慈等与空性，获得佛性，完全清净总集，消除恐惧与诸病，执著涅槃寂静性，以及诸佛所守护等，不杀生等，于一切种智之理中，自身安住，众生安置与布施等，回向圆满菩提，是道智之刹那。如是说，道即是菩萨见道之刹那之义。就此地而言，最初之三句经文作他义解释，即最初之刹那二句经文。胜义谛中，色等，非识亦非他语。此乃般若波罗蜜多，即非与色等以体性之差别而各异，胜义中亦非各异。
English
Divided by absence and so forth, by inner emptiness and so forth, enduring because not grasping form and so forth, the aspect of form and so forth being unborn and so forth, is the supreme of Dharma, thus taught, is the path of the solitary realizer. The path of the Bodhisattva shall be explained, concerning that, in the scriptures it is said: Truth and endurance of truth, and the four moments of wisdom, in the knowledge of the path is the path of seeing, this is explained with benefits. Thus it is said. The condensed meaning of this is that each truth has two endurances and two wisdoms, namely the Dharma-knowledge endurance of suffering, and the Dharma-knowledge of suffering, and the subsequent-knowledge endurance of suffering, and the subsequent-knowledge of suffering, likewise apply to the origin, cessation, and path as well. The moments of many kinds of truths are said to be the path-knowledge of the path of seeing of the Bodhisattva. Concerning the characteristics of the distinctions of these moments with benefits, there are five verses in the scriptures, namely suchness and the Buddhas, because they depend on each other, they are without dependence, not accepting names, and possessing greatness and immeasurability, immeasurable and without end, in the form and so forth abiding there, determining as Buddhahood, and without acceptance and rejection and so forth, love and so forth and emptiness, Buddhahood is attained, completely purified and completely gathered, eliminating fear and all diseases, grasping Nirvana and peacefulness, and protected by the Buddhas and so forth, not killing and so forth, in the manner of all-knowing, oneself abiding, beings placing and giving and so forth, dedicating to perfect enlightenment, is the moment of path-knowledge. Thus it is said, the path itself is the meaning of the moment of the path of seeing of the Bodhisattva. Concerning this place, the first three lines of scripture are interpreted with other meanings, namely the first moment of the two lines of scripture. In the ultimate meaning, form and so forth, are not consciousness nor other words. This is the Prajnaparamita, namely it is not different from form and so forth by the distinction of characteristics, nor is it different in the ultimate meaning.