Tibetan
་གཡས་སུ་ལེགས་པར་འཁྲུངས་པ་དང༌། ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པ་དང༌། རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་དང༌། དཔུང་མགོ་ཟླུམ་པ་དང༌། ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང༌། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང༌། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ཐགས་བཟངས་དང༌། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང༌། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི །འདྲ་བ་འདི་མཆོག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ཉིད་དང༌། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང༌། གཙུག་ཏོར་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དང༌། ལྗགས་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་ཉིད་དང༌། ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང༌། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང༌། ཐེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་དང༌། ཚེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང༌། ཚེམས་བཞི་བཅུ་ཚང་བ་ཉིད་དང༌། སྤྱན་མཐོན་མཐོང་ཉིད་དང༌། སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་བའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང༌། བ་མཆོག་ནི་བེའུ་གཞོན་ནུའོ། །ཡང་ན་བ་མཆོག་ནི་ཁྱུ་མཆོག་གོ །འདི་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་ནི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་བཤད་པ་དང༌། རྒྱུ་དང༌། སྔ་ལྟས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལ་མཚན་ཉིད་གང་གང་གི །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་འགྲུབ། །འདིར་གང་གི་མཚན་གང་གི་རྒྱུ་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དང༌། དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྫོགས་པས་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །ཡང་གང་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང༌། །ཡང་དག་བླངས་ལ་བརྟན་པ་དང༌། །བསྡུ་བརྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི།། དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་བར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བླ་མ་ལ་བསྐྱལ་བ་དང༌། བསུ་བ་དག་དང༌། ཆོས་མཉན་པ་དང༌། མཆོད་རྟེན་ལ་མེ་ཏོག་གིས་མཆོད་པ་དང༌། བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གྱོག་འཁོར་ཕུལ་བས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་ནི་ཕྱག་དང
Chinese
右边是完美地诞生，脸以宝珠装饰，上半身像狮子，肩膀圆润，锁骨丰满。对于此，不美味的是最美味的显现。身体像榕树一样，水面宽阔。顶髻向上突出，舌头长而美丽，梵音，脸颊像狮子，牙齿非常白，大小相等，排列整齐，数量是四十颗完整，眼睛是深蓝色，眼睫毛是最好的。像这样，这殊胜的三十二相。这二偈说明了三十二相：味道是最好的，身体像榕树一样水面宽阔，顶髻向上突出，舌头长而美丽，是梵音，脸颊像狮子，牙齿非常白，牙齿大小相等，牙齿排列整齐，牙齿四十颗完整，眼睛是深蓝色，眼睫毛像牛一样。最好的牛是小牛。或者，最好的牛是牛群之首。所有这些加在一起，就说明了三十二相。这些是所说的，原因，先兆，以及佛法的布施，都如经中所说。对于此，任何相的成就的原因是什么？那个和那个都完美，所以这些相才真正成就。在此，哪个相的哪个原因成就？那个和那个都是通过完美而获得的相。这是圆满受用身。又，哪个是哪个的原因呢？送上师等等，正确接受并坚定，收集供养和丰盛的 事物布施和将被杀的，解脱和善行是，正确接受并扩展等等。是成就的原因的相，如经中所说。对于送上师，迎接等等，听法，用鲜花供养佛塔，绕塔等等，以及献上转经轮，就具有手和脚的轮相。始终依靠收集的物品，就具有手和脚的网状相连。布施丰盛的食物和饮料等等，就具有手和
English
Born perfectly on the right, the face adorned with jewels, the upper body like a lion, the shoulders round, and the collarbones full. For this, what is not delicious is the appearance of the most delicious. The body is like a banyan tree, with a wide water surface. The crown of the head protrudes upwards, the tongue is long and beautiful, the voice of Brahma, the cheeks like a lion, and the teeth are very white, equal in size, well-aligned, and the number is forty complete. The eyes are deep blue, and the eyelashes are the best. Like this, these are the supreme thirty-two marks. These two verses explain the thirty-two marks: the taste is the best, the body is like a banyan tree with a wide water surface, the crown of the head protrudes upwards, the tongue is long and beautiful, it is the voice of Brahma, the cheeks are like a lion, the teeth are very white, the teeth are equal in size, the teeth are well-aligned, the teeth are forty complete, the eyes are deep blue, and the eyelashes are like a cow. The best cow is a calf. Or, the best cow is the head of the herd. All these together explain the thirty-two marks. These are what are said, the cause, the omen, and the giving of Dharma, all as stated in the sutras. For this, what is the cause of the accomplishment of any mark? That and that are perfect, so these marks are truly accomplished. Here, which cause accomplishes which mark? That and that are the marks obtained through perfection. This is the Sambhogakaya. Again, which is the cause of which? Sending the lama and so on, correctly receiving and being steadfast, collecting offerings and abundant things, giving and what will be killed, liberation and virtuous deeds are, correctly receiving and expanding and so on. These are the characteristics of the cause of accomplishment, as stated in the sutras. For sending the lama, welcoming and so on, listening to the Dharma, offering flowers to stupas, circumambulating and so on, and offering prayer wheels, one has the marks of wheels on the hands and feet. Always relying on collected objects, one has the webbed connection of the hands and feet. Giving abundant food and drink and so on, one has the
Tibetan
་ཞབས་གཞོན་ཤ་ཅན་དང་བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དོ། །གསད་པར་བྱ་བ་ཐར་བྱེད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །གསད་པ་ཐར་བར་བྱས་པ་དང༌། སྲོག་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་བྱས་པ་དང༌། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པས། སོང་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང༌། རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང༌། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྤེལ་བས་ན་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང༌། སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ལས་འདི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེ་དག་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང༌། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང༌། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དཔེ་བྱེད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་ཏེ། སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ཉིད་དང༌། སེན་མོ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང༌། སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང༌། སོར་མོ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང༌། སོར་མོ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང༌། སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང༌། རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང༌། མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལོང་བུ་མི་ མངོན་ཞབས་མཉམ་དང༌། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང༌། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྐང་གཅིག་ལྷག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང༌། ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང༌། གླང་པོའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང༌། ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང༌། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང༌། གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང༌། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང༌། སྐུ་དྲང་བ་ཉིད་དང༌། སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་ཉིད་དང༌། སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ཉིད་དང༌། སྐུ་རིམ་པར་འཚམས་པར་ཉིད་དང༌། གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང༌།
Chinese
足跟年轻丰满且高耸。 “应杀者得解脱”等语句，意思是等等。 杀者得解脱，救护生命，断绝杀生，恒常依止，故而脚跟修长，足背宽广，身躯高大正直。 善法如实受持且增长，故而足踝不现，毛发向上。 “等等”是指诸如此类。 如经中所说，是指将要宣讲的法布施。 如来和菩萨是具有大丈夫之行者，故名大丈夫。 彰显他们的，即是大丈夫相，共有三十二种。 为了庄严这些相，有八十种随好。 依此而造的偈颂有十二句： “能仁指甲红铜色， 色泽润泽且高耸，手指 纤圆丰满且匀称， 脉络不现无结节。” 这显示了八十种随好，即指甲呈红铜色，指甲润泽，指甲高耸，手指圆润，手指丰满，手指纤细，脉络不现，没有结节。 足踝不现双足平， 狮子白象与鸿雁， 殊胜之行右旋行， 美妙安详身正直， 身姿匀称如拭净， 身形次第皆相宜。 这多出一句的偈颂共有十二句，即足踝不现，双足平整，行走如狮子，行走如白象，行走如鸿雁，行走如殊胜之兽王，右旋而行，行走美妙，身躯正直，身姿匀称，身躯如擦拭般光洁，身形次第相宜。 身躯清净且柔和， 相好圆满具庄严， 身之肢体宽广妙。
English
The heels are youthful, fleshy, and high. The phrase "those to be killed are liberated," and so on, means et cetera. Because those to be killed are liberated, lives are saved, killing is abandoned, and constant reliance is placed on it, the heels are long, the insteps are wide, and the body is tall and upright. Because virtuous dharmas are perfectly adopted and increased, the ankles are invisible and the hairs point upwards. "Et cetera" means such things. As it appears in the sutra, it refers to the giving of dharma that will be explained. The Tathagata and the Bodhisattva are great beings because they possess the actions of great beings. That which makes them clear are the marks of a great being, which are thirty-two in number. In order to beautify these, there are eighty minor marks. Having made them the object, there are twelve verses: "The nails of the Able One are copper-colored, The color is oily and high, and the fingers Are round, full, slender, And the veins are invisible and without knots." This shows the eighty minor marks, namely, the nails are copper-colored, the nails are oily, the nails are high, the fingers are round, the fingers are full, the fingers are slender, the veins are invisible, and there are no knots. Invisible ankles, equal feet, Lion, elephant, bird, And the best of herds, walking, turning to the right, Beautiful walking, straight and graceful, Like being cleaned, in proper order. This verse with one extra line has twelve lines, namely, the ankles are invisible, the feet are equal, walking like a lion, walking like an elephant, walking like a goose, walking like the best of herds, walking turning to the right, walking beautifully, the body is straight, the body is graceful, the body is like being cleaned, and the body is in proper order. A body that is clean, soft, and pure, The marks are completely perfect, The limbs of the body are wide and excellent.