English
. Because the object of focus is vast, it is vast. Because all Buddhas praise it, it is not placed in front. Immeasurable is the Buddha himself. The determination of this is determined as immeasurable. That is the difference between the object of focus and the aspect of the small peak. Moreover, the Blessed One considers this to be a brief explanation, and there are three ways to enter here. That is, one likes to explain in detail, because one cannot understand without explaining, so one values the words and sentences. The second is to like the middle explanation, if only half is said, the rest can be understood, so it is understood after explaining in detail. The third is to like brevity, if a little is explained, a lot can be understood, so it can be understood from the beginning. For these, the Blessed One successively spoke of one hundred thousand verses, twenty-five thousand verses, and one hundred thousand verses. Therefore, here it is considered brief, not detailed. Based on the middle peak. It is said in the scriptures: "Whoever does not cling to all dharmas, nor sees them as characteristics." That's what it says. Whoever does not completely cling to all dharmas, that is the object of focus here. Making one not see the characteristics of the Dharma, that is the aspect. This itself is omniscient, and it is also said with words such as "also". Omniscience is knowing all things. Because there is no clinging, there is no complete grasping. From where is there no grasping? Because there is no grasping of characteristics, it is said "not a characteristic" and so on. The characteristics of the dharmas are the characteristics of difference, from form and feeling, etc., to the Buddhadharmas. To explain this, it is said "if" and so on. The wandering mendicant group refers to the name of the wandering mendicant. Here it refers to the Buddha's teachings. What kind of state does the wandering mendicant group enter? That is, it enters the wisdom of omniscience, that is, the middle peak. After believing in this way, one also follows it with faith. What does one enter with? Because a part emerges from the whole, one enters with the wisdom of a part, that is, the middle peak. To explain what was done after entering, it is said form, etc.
Tibetan
ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཤེས་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན། དེའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཀྱང་དེ་དག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་ནི་རྩེ་མོའིའོ། །དེའི་རྣམ་གྲངས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ ། རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་རྟོགས་པ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་འདིའི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ་འདི་ཉིད་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་གང་ཡིན་འདི་གང་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཅི་ཆོས་གང་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མེད་པ་དང༌། མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །བསམ་པ་ནི་ངེས་པར་ཐོབ་པའོ། །མ་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་ངོ
Chinese
说“完全不执著”，是因为不对它的相状作意。从禅定中产生的喜乐，知道具有这种喜乐，也不如实照见。说“这个识蕴在色蕴中也不如实照见”等等，也是为了显示不对它的相状作意。不是在色蕴之外，也不是在识蕴之外。虽然不对它的相状作意，但它们是显现的。名为“词的类别”中，“词”是顶端的意思。它的类别是详细分别，是名为“中等顶端”的同义词。名为“信解”是指生起了一种确定无疑的信念。名为“于此一切”是指教导。名为“于一切智智”是指随之教导。“于一切”是名为“中等顶端”的意思。如果问：以什么随信而行？回答说：宣说了“法性”等等，即以导师的教导为准绳，从而产生信解。名为“所缘”是指视其为实有。涅槃是所有法中最殊胜的，但也不应执著它为实有。对涅槃没有执著，这是中等顶端的所缘和行相的差别。就大顶端而言，经中说：“一切无所缘，以智慧而证。”以般若波罗蜜多来证悟，这是它的所缘。一切法不缘是行相，此外还宣说了“世尊”等等。说“这是什么，这是谁的”是总的提问。什么法是无有和不缘的，那是差别。如果问：那是般若波罗蜜多吗？回答说：如果那样，就是如果对无有和不缘进行考察，那就是分别。思惟是确定获得。名为“不退怯”应与智慧相结合。其余的与前面一样，是大顶端的所缘和行相的差别。就小忍而言，经中说：色等等。
English
It is said "completely without grasping," because one does not attend to its characteristics. The joy and happiness arising from samadhi, knowing that one possesses this joy and happiness, is also not truly seen. Saying "This consciousness aggregate is also not truly seen within the form aggregate," etc., is also to show that one does not attend to its characteristics. It is not apart from the form aggregate, nor is it apart from the consciousness aggregate. Although one does not attend to its characteristics, they are manifest. In the phrase "category of words," "word" means the peak. Its category is detailed differentiation, which is a synonym for "intermediate peak." "Faith" refers to the arising of a definite and certain belief. "Here, everything" means teaching. "To the omniscient wisdom" means teaching accordingly. "Everything" means "intermediate peak." If asked, "By what does one follow faith?" The answer is: "Dharma nature," etc., is proclaimed, that is, taking the teacher's teachings as the standard, thereby generating faith. "Object of focus" means seeing it as real. Nirvana is the most excellent of all dharmas, but one should not grasp it as real. Not grasping onto Nirvana is the difference between the object of focus and the aspect of the intermediate peak. In terms of the great peak, the scripture says: "Without any object of focus, it is realized by wisdom." Realizing through the Perfection of Wisdom is its object of focus. Non-focusing on all dharmas is the aspect, and furthermore, "Bhagavan," etc., is proclaimed. Saying "What is this, whose is this" is a general question. What dharma is nonexistent and unfocused, that is the difference. If asked, "Is that the Perfection of Wisdom?" The answer is: If so, that is, if one examines the nonexistent and unfocused, that is differentiation. Thinking is definitely obtaining. "Non-retreating" should be combined with wisdom. The rest is the same as before, the difference between the object of focus and the aspect of the great peak. In terms of small patience, the scripture says: Form, etc.
Tibetan
་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ཡང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་འདི་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ །བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ནི་འདིའི་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་སེམས་དང་མཚན་དང་གཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ །བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་དག་མཚན་ཉིད་མེད། དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་བརྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བརྟེན་པ་དང་མོས་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་བརྟེན་པའོ། །ངེས་པ་ནི་མོས་པའོ། །ཐ་སྙད་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ལ་དང་པོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་སུ་དམིགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་བསྟན་པས་སོ། །མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་
Chinese
自性无有自性。彼无有性即自性。如是说。以离色等之自性为所缘。彼自性之自性乃为相。复次，从“具寿舍利子”等语开始宣说，乃至“色即离色之自性”等语，以及“离自性之相”等语，是为所缘。离自性之义，即是色等之自性，是为相。若有于此修学者，此定能现证一切智性耶？此乃小忍之所缘与相之差别。就中忍而言，经中说：“彼等无生无出离，清净。”一切法无生且无出离性，是为此之所缘。彼时，菩提萨埵之身、心、相、基，完全清净，是为相。为示彼义，故云“彼为何故”等语，乃至“复次，具寿善现”等语之间所说，是为中忍之所缘与相之差别。就大忍而言，经中说：“彼等无相，不依彼相，无欲无分别。”彼等无相，即是色等之相，远离彼性，是为其所缘。于色等之相，所谓色等，即是所依、欲乐与分别，从彼等遣除，是为相。于彼极坚固而增上欲乐者，是为所依。决定者，是为欲乐。名言者，是为分别。为示彼义，从“具寿善现”等语开始，乃至“于彼，首先显示不顺品，应知是为善巧方便”之间所说。因此，从“彼等”等语开始，是为宣说真实所缘，遮止于相之行境后，显示行于般若波罗蜜多。遮止于相之行境，即是色等之相，依于色等。
English
Self-nature is devoid of self-nature. That which is without self-nature is self-nature. Thus it is said. The object is the self-nature that is separate from form and so forth. The nature of that self-nature is the aspect. Moreover, from "The venerable Śāriputra" and so forth, it is said, up to "Form itself is separate from the self-nature of form" and so forth, and "separate from the characteristic of self-nature" and so forth, is the object. Separate from the meaning of self-nature is the self-nature of form and so forth, which is the aspect. If one trains in this, will one definitely attain omniscience? This is the difference between the object and aspect of the lesser forbearance. Regarding the intermediate forbearance, it is said in the treatise, "Those are unborn, without definite emergence, pure." The fact that all phenomena are unborn and without definite emergence is the object of this. At that time, the body, mind, characteristics, and basis of the bodhisattva are completely pure, which is the aspect. To show that meaning, it says, "Why is that?" and so forth, up to what is said between "Moreover, the venerable Subhūti" and so forth, which is the difference between the object and aspect of the intermediate forbearance. Regarding the great forbearance, it is said in the treatise, "Those are without characteristics, not relying on those characteristics, without desire, without conceptualization." Those are without characteristics, that is, the characteristics of form and so forth, being separate from those natures, is its object. Regarding the characteristics of form and so forth, what is called form and so forth is what is relied upon, desire, and conceptualization, and reversing from those is the aspect. That which is extremely firm and increasingly desirous is what is relied upon. Certainty is desire. Terminology is conceptualization. To show that meaning, from "The venerable Subhūti" and so forth, up to "In that, first showing the unfavorable side, one should know it as skillful means" is what is said. Therefore, from "Those" and so forth, the actual object is taught, and after preventing engagement with signs, it shows engagement with the Perfection of Wisdom. Preventing engagement with signs is the sign of form and so forth, relying on form and so forth.