English
It is said, "Ror," and so on. Starting from "non-existence" is easy to understand. "World" refers to the world of sentient beings. This is the knowledge of the appearance of the mind, the twentieth. In the treatise, it says, "Movement and so on." It means that the mind's perception of movement and so on is called movement and so on, and it should be connected with knowledge. The four kinds of movement and so on are spoken of by the Bhagavati Mother. Among them, separating is doing. Closing is negating. Correctly separating the two is collecting. Stretching the two is negating. For example, arising and not arising, arising and also arising, and not arising and also not arising. In the Bhagavati Mother, here the first and third are negated, that is, arising and arising and also arising. From this Bhagavati Mother's point of view, the first and third have action, so they are separated. The second and fourth have no action, so they are closed. Therefore, in other aspects, Subhuti, the words such as Tathagata, etc., speak of the knowledge of separation and closure. All of these are dependent on the five aggregates. Therefore, it means to fully understand as it is. Subhuti, how, etc., is the question. Thus gone until death, etc., is the answer. The remainder is easy to understand. This is the knowledge of separation and closure, the twenty-first. In the treatise, it says, "Also those suchness complete knowledge." Those are separation and closure, meaning its own nature. Furthermore, the words of Subhuti, etc., speak up to the third of complete understanding. This is the knowledge of how suchness is separated and closed, the twenty-second. Apart from that, the able one realizes suchness, and the knowledge of indicating to others is connected. Such knowledge is supreme. The able one is the Tathagata. Indicating to others by the enlightened one is also the meaning of knowledge. That is said from Subhuti, like this, etc., until it is indicated as the extinction of fire. Suchness refers to Prajnaparamita.
Tibetan
དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་པ་ནི་གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་འདི་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་བྱའམ་བྱེ་བྲག་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རི་འབིགས་བྱེད་བཞིན་དུ་གཅིག་གི་གྲངས་ཀྱིས་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དུ་མའི་དངོས་པོ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུ་མའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དུ་མ་ཉིད་དང༌། གཅིག་ཉིད་དང༌། དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་དག་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཙམ་དེའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གི་ལས་ཤེ་ན། དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་མེད་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་དང༌། གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་ནི་དེ་མེད་དོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་དངོས་པོའི་ཆེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིངས་གཅིག་ཡིན་ཡང་གཅད་ན་དུ་མར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅོད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་དེ་གཞན་བསྟན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གཞན་བསྟན་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །འདི་ཙམ་ནི་རྒྱས་པར་བསྡུས་ཏེ། གང་གིས་ཤེས་ན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང༌། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང༌། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང༌། །ཆོས་
Chinese
如是性被安立为一。所谓“是何者即是彼”之义。所谓“如是性一”者，如是广为开示之如是性，即是唯一。若此一性是指无差别，或仅是少许差别？抑或如穿山般以一之数量而说？故说“多之事物与非事物及离”。多之事物与非事物即是多性与一性。离彼等，乃因彼等是事物之法性，仅是无差别，即是所谓一性之义。若彼等之作用是多性之故，及种种性之故，彼二者亦是事物之法性之故。所谓“不尽之故”，即是二者皆无。若与彼相连，则会有人、象、马等之差别，如是性如虚空般，则无彼等。若以状态之差别而有差别与非差别，则说“无转变之故及无二之故”，从事物空性之体性中，无事物之最胜差别之故。犹如虚空虽一，若分割则会变成多般，蕴等世尊亦是如是性耶？故说“无二之故”。意谓因无自性故，不应分割。以“善现如是”等，宣说了现证菩提之智慧。以“善现如是若”等，宣说了彼他示现之智慧。其余易于理解。此乃如是性现证菩提他示现，即第二十三（品）。论典中说：“以一切智性之缘起，是知识之体性之摄略。”如是说乃是结尾。仅此是广略，以何而知？以一切智性之自在而知知识之体性之义。空性有相无相与，愿已彻底断除与，无生无灭等与，法
English
Suchness is established as one. The meaning of "what is it is only that." The so-called "suchness is one" means that suchness, which is extensively taught in this way, is only one. Is this oneness referring to non-difference, or just a slight difference? Or is it spoken of with the number one, like piercing a mountain? Therefore, it is said, "many things and non-things and separation." Many things and non-things are the nature of many and the nature of one. Separating from them is because they are the dharma nature of things, and only non-difference is the meaning of so-called oneness. If their function is because of the nature of many and because of the nature of various kinds, both of them are also the dharma nature of things. The so-called "because of inexhaustibility" means that both are non-existent. If there are distinctions such as humans, elephants, and horses associated with it, then suchness, like the sky, does not have them. If there are differences and non-differences due to differences in states, then it is said, "because of no change and because of no duality," because there is no supreme difference of things from the nature of emptiness of things. Just as space is one, but if divided, it becomes many, are the aggregates and so on also suchness by the Blessed One? Therefore, it is said, "because of non-duality." It is intended that it is not appropriate to divide because there is no self-nature. With "Subhuti, thus," etc., the wisdom of manifest enlightenment is proclaimed. With "Subhuti, if thus," etc., the knowledge of showing others is proclaimed. The rest is easy to understand. This is the manifestation of suchness, the enlightenment of others, which is the twenty-third (chapter). In the treatise it is said: "By the occasion of all-knowingness, it is a summary of the nature of knowledge." Saying this is the conclusion. Only this is extensively summarized. How is it known? It is known by the freedom of all-knowingness, the meaning of the nature of knowledge. Emptiness with and without characteristics, and with the wish completely abandoned, and without arising and without ceasing, etc., and dharma.