Tibetan
ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་བསྡུས་པ་དང་གཡེངས་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་བཞི་བའོ། །མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་འདོན་པ་ནི། ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་བཤད་དོ། །འདི་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བརྗོད་དེ། སེམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཞན་ལས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ།།བྱིན་གྱི་རླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་མིག་ནས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའོ། །གནས་མེད་པ་དང༌། རྟེན་མེད་པ་ནི་དེ་ལ་དབང་པོ་དྲུག་གི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།།ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལྔ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒས་ནི་མ་གསུངས་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཏེ། དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང༌། ཞུམ་པ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཤེས་པ་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟད་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ༌། །དེ་ལ་དང་པོ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེས་ན་གནས་མེད་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་གློ་བུར་པ་ཉིད་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་འོད་གསལ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
Chinese
返回到以自己的体性为空性，是这个意思。了知心是收摄和散乱，这是第四。从经藏中引出“不尽之相”等，是从诸大佛母所说的。这是说无量、无数、不尽。心的无量和不尽，这方面的解说是从其他经中说的，如《善现》等。如何是这样呢？这是提问。善现等的回答是这样的。加持的意思是，不是从来没有从眼中消失，法性是从无始无终开始的意思。因此，有为法的体性是不存在的，所以没有生和灭。无处和无依是说，因为在那里没有六根的作用。因为无数，所以不可衡量。因为不尽，所以不穷尽。以什么来说呢？以加持等来说。如同虚空等，如何虚空是无量和不尽的，同样心也是如此。善现，像这样等是总结。了知不可衡量和不尽，这是第五。以不可衡量和不尽来说，这是包含没有说到的意思。因此，完全了知烦恼和非烦恼，了知退怯和完全执取，了知有漏和无漏。其中，首先“另外，善现”等两个是说烦恼和非烦恼。完全的烦恼就是烦恼。被烦恼法染污的就是完全的烦恼。没有完全烦恼就是没有完全烦恼。因为所有的烦恼，因此没有处所，心的法性在那里没有真实的存在，因为那些是暂时的。自性光明等，心的法性自性就是光明，是没有垢染的。这是了知心不是完全的烦恼，是第六。另外，善现等
English
Returning to emptiness with its own characteristics, that is the meaning. Knowing whether the mind is collected or scattered is the fourth. Quoting "inexhaustible aspect" etc. from the scriptures is explained in the Great Mothers. This refers to immeasurable, countless, and inexhaustible. The explanation of the mind's immeasurability and inexhaustibility is mentioned in other sutras, such as "Subhuti" etc. How is it like that? This is a question. The answer from Subhuti etc. is like this. The meaning of blessing is that it has never disappeared from the eyes, and the nature of Dharma is from the beginning without beginning or end. Therefore, the nature of conditioned phenomena does not exist, so there is no birth or death. No place and no support mean that there is no function of the six senses there. Because it is countless, it is immeasurable. Because it is inexhaustible, it is not exhausted. What is it based on? It is based on blessings etc. Just like space etc., how space is immeasurable and inexhaustible, so is the mind. Subhuti, like this etc. is a summary. Knowing the immeasurable and inexhaustible is the fifth. Saying immeasurable and inexhaustible is to include the meaning of what is not said. Therefore, completely knowing afflictions and non-afflictions, knowing shrinking and complete grasping, knowing defilements and non-defilements is completely grasped. Among them, the first two, "Furthermore, Subhuti" etc., speak of afflictions and non-afflictions. Complete affliction is affliction. What is stained by the Dharma of affliction is complete affliction. No complete affliction is no complete affliction. Because of all the afflictions, therefore there is no place, the Dharma nature of the mind does not truly exist there, because those are temporary. Self-luminous etc., the Dharma nature of the mind itself is luminous, it is without impurity. This is knowing that the mind is not completely afflicted, it is the sixth. Furthermore, Subhuti etc.
Tibetan
པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞི་མེད་པ་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞི་མེད་པ་ནི་གནས་མེད་པའོ། །གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཞུམ་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་དེ་སེམས་ཀྱི་རངས་བཞིན་ལ་ནི་སྐྱེ་པ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་དུ་མེད་པ་ནི་སེམས་དེ་དག་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཟུང་བ་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །རབ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དགག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་འམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་དང་གཟུང་བ་མེད་པར་ཤེས་པེ་སྟེ་བདུན་པའོ། ། ༄༅།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །འདི་དག་གི་སེམས་འཛག་པར་བྱེད་པས་ན་ཟག་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་ཟག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །ཆགས་བཅས་ལ་སོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང༌། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང༌། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་སེམས་ཀྱི་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲལ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་གཉིས་གསུ
Chinese
两个“是”字说了第二个，所谓“无基而萎”，无基即无处。无基即萎。心萎者，无自性，因为心的自性无生无灭。不可取，因为那些心不是可以被取用的。不可取即不可取。极的语气，仅仅是否定的意思。意指进入或出生。这是知心萎靡不振且不可取，是为第七。 再者，两个“善现”之词说了第三个，无自性即无事物，无事物即无自性。这些使心漏失，故为漏失，即于非有而遍计。与此相应，故为有漏。为何如此？因为于非有之遍计，乃是对欲、色、无色之遍计。所谓“无事物之状态”等，无事物即空性。于此有如是状态，故称如是，因此是任运成就。于欲、色、无色之有中，因离于漏失。故说为离漏。这是知有漏与无漏之心，是为第八。所谓“有贪等”，即知有合集，知离贪，知有嗔，知离嗔，知有痴，知离痴。其中，所谓“善现，复次”等，最初二句，是说所谓“心有贪”等。心有贪，非心之自性，因此无贪即有贪之义。所谓“心之离”等，离即空性。彼非有贪，彼即是离贪之义，此乃知心有贪与离贪，是为第九。复次，所谓“善现”等，二句说
English
The two "is" words speak of the second. The so-called "unfounded and withered," unfounded means without a place. Unfounded itself is withered. The withered mind has no self-nature, because the self-nature of the mind has no birth and no cessation. It is not to be grasped, because those minds are not to be grasped. Ungraspable means not to be grasped. The word "extreme" is merely a negative meaning. It refers to entering or being born. This is knowing the mind is withered and ungraspable, which is the seventh. Furthermore, the two words "Subhuti" speak of the third. No self-nature means no thing, and no thing means no self-nature. These cause the mind to leak, hence they are leaks, which is to universally conceive of what is non-existent. Being associated with this, it is with leaks. Why is this so? Because the universal conception of what is non-existent is the conception of desire, form, and formlessness. The so-called "state of no thing," etc., no thing is emptiness. Having such a state in this, it is called such, therefore it is spontaneously accomplished. In the existence of desire, form, and formlessness, because of being separated from leaks. Therefore, it is said to be separated from leaks. This is knowing the mind with and without leaks, which is the eighth. The so-called "with attachment, etc.," means knowing with assembly, knowing without attachment, knowing with anger, knowing without anger, knowing with ignorance, and knowing without ignorance. Among them, the so-called "Subhuti, furthermore," etc., the first two sentences speak of the so-called "mind with attachment," etc. The mind with attachment is not the self-nature of the mind, therefore without attachment means the meaning of with attachment. The so-called "separation of the mind," etc., separation means emptiness. That is not with attachment, that itself is the meaning of without attachment, this is knowing the mind with and without attachment, which is the ninth. Furthermore, the so-called "Subhuti," etc., two sentences speak of
Tibetan
ངས་པ་ལ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང༌། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་དང༌། ཆད་མེད་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤེས་པ་དང༌། སིམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་དང༌། སེམས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་གིས་མ་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་དེ་ནི་འདིར་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ། ཚད་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་མི་ལྡོང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཚུལ་ལོ། །སོ་སོར་འབྲང་བ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་མི་ལྡང་བའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་དེ་དག་མི་འབྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མི་འབྲི་བ་ནི་འགྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་རྒྱ་མི་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་འཕེལ་བ་ནི་འཕེལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། འོང་བ་ནི་ཐ
Chinese
理解这些是容易的。这是知晓具有嗔恨和不具有嗔恨的心，这是第十个。此外，以“善现”等两个词语指示了第三个，这是知晓具有愚痴和不具有愚痴的心，这是第十一个。如经中所说：“广大、已成广大、无间断”。广大是宽广，即以欲界一切为所缘的处所等等。已成广大是以色为所缘，因为色界胜过欲界。以无色为所缘，以及以三种方式为所缘和不为所缘是无量。因此，在《大般若经》中说，知晓三种是：知晓心是广大的，知晓心已成广大，知晓心是无量的。世尊，这里因为无量之故没有说，总结起来，与“依此”相连。广大和非广大，已成广大和非已成广大，以及无量，这里有三种知晓：知晓广大和非广大的心，知晓已成广大和非已成广大的心，知晓无量的心。此外，善现，如来所说的前两个词语中，不完全具备是广大。否定具备它就是不具备的方式。因为否定了各自随行，所以属于不完全具备之中，这是法性，因此是非广大。所说的心不减少等等，不减少是没有减少，因此不是不广大。不增长是没有增长，因此不是广大。没有解脱是不会特别改变，因此不是广大和不是不广大。因为没有解脱，所以仅仅是没有改变。心是心的法性。这是知晓心非广大，这是第十二个。此外，善现等两个词语中，来是
English
It is easy to understand these. This is knowing the mind with hatred and without hatred, this is the tenth. Furthermore, the two words "Subhuti" and so on indicate the third, which is knowing the mind with ignorance and without ignorance, this is the eleventh. As stated in the scriptures: "Vast, become vast, uninterrupted." Vast is broad, that is, the place that takes all of the desire realm as its object, and so on. Become vast is taking form as its object, because the form realm is superior to the desire realm. Taking the formless as its object, and taking it as an object in three ways and not taking it as an object is immeasurable. Therefore, in the Great Perfection of Wisdom Sutra, it is said that knowing three things is: knowing that the mind is vast, knowing that the mind has become vast, and knowing that the mind is immeasurable. World Honored One, here, because of immeasurability, it is not said, summarized, and connected to "relying on this." Vast and not vast, become vast and not become vast, and immeasurable, here there are three kinds of knowing: knowing the vast and not vast mind, knowing the become vast and not become vast mind, knowing the immeasurable mind. Furthermore, Subhuti, in the first two words spoken by the Tathagata, not fully possessing is vast. Negating possessing it is the way of not possessing. Because of negating each following, it belongs to the category of not fully possessing, this is the Dharma nature, therefore it is not vast. The mind that is said not to decrease, etc., not decreasing is without decreasing, therefore it is not not vast. Not increasing is without increasing, therefore it is not vast. Without liberation is not particularly changing, therefore it is not vast and not not vast. Because there is no liberation, it is only without change. The mind is the Dharma nature of the mind. This is knowing the mind is not vast, this is the twelfth. Furthermore, in the two words Subhuti and so on, coming is