Tibetan
གས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་མི་གནས་པ་ནི་རྩེ་མོའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རྟག་མི་རྟག་དང༌། བདེ་སྡུག་དང༌། བདག་ཡོད་མེད་དང༌། སྡུག་མི་སྡུག་དང༌། ཞི་མ་ཞི་དང༌། དབེན་མི་ དབེན་དང༌། སྟོང་མི་སྟོང་དང༌། མཚན་མ་ཡོད་མེད་དང༌། སྨོན་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའམ། ས་དང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཆོག་གོ །མི་གནས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཅི་ལ་གནས་སྙམ་པ་དང༌། རབ་འབྱོར་གྱིས་མགོ་བསྒྲེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅིལ་གནས། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་ལ་མི་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་མགོན་པོས། རང་འབྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །གང་དང་གང་དོན་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་ལྟར། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང༌། །རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་དངོས་ནི། གཟུང་བར་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང༌། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པ་དྲུག་བཅད་ནས། །མེ་ཏོག་གི་དཔེས་མཚོན་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་དེས་ན་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་སྐད་དང་རང་རང་གི་ཚིག་གིས་བསྟན་ན་ཤེས་པར་རུང་གི །རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། སུས་ཀྱང་སྨྲས་པ་མེད་ཐོས་པ་མེད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་
Chinese
从色蕴到一切智之间，不住于所缘之相，是为顶位。从色蕴到一切智之间，对于常与无常、乐与苦、有我与无我、净与不净、寂静与不寂静、空寂与不空寂、空与不空、有相与无相、有愿与无愿等，不住于所缘之相，是为忍位。对于入流果等有为法与无为法作种种分别，或者称为布施之境，或者从初地到现证圆满正等觉，再到转法轮之间，不以所缘之相而安住，是为世第一法。不住的理由是，舍利子菩萨行于般若时，心想他住于何处？以及善现尊者举头，以及如来住于何处？舍利子说：如来不住于色蕴到有为与无为之界之间，因为如来没有见到一切法。善现说：如来住于色蕴到一切智之间也不是，不住也不是。同样，菩萨行于般若波罗蜜多时，住也不是，不住也不是。声闻乘认为独觉乘的道更为殊胜，世尊说：为了自己证悟自生之性，即使他人指示也不需要，像犀牛角一样的智慧，被说是甚深的。无论什么和什么意义，无论如何听闻，就像那样，即使没有声音，也有意义，那就是那样显现。独觉乘的真实道是：因为能取之分别已经息灭，并且因为没有舍弃所取，所以像犀牛角一样的道的所依，应当了知是真实摄略。这样断除了六种增益和损减之后，以花朵的比喻来表示无生之法没有自性，因此欲界和色界中享用的天子们会这样想：如果夜叉们用各自的语言和词语来表示，就可以理解了。善现却认为不是那样。善现说：没有人说，没有人听，谁也不会知道的。那
English
Not abiding in the aspect of objects from form to omniscience is the peak. Not abiding in the aspect of objects, such as permanence and impermanence, happiness and suffering, self and no-self, impurity and purity, peace and non-peace, solitude and non-solitude, emptiness and non-emptiness, signs and no-signs, wishes and no-wishes, from form to omniscience, is patience. Not abiding in the aspect of objects from stream-enterer and so forth, distinguished by the unconditioned, or called the place of giving, or from the first ground to the manifestation of complete perfect enlightenment, and then to the turning of the wheel of Dharma, is the supreme Dharma. The reason for non-abiding is that Shariputra, the Bodhisattva, practicing the Mother, wondered where he abides. And Subhuti raised his head, and where does the Tathagata abide? Shariputra said: The Tathagata does not abide between form and the realm of the conditioned and unconditioned, because the Tathagata has not seen all Dharmas. Subhuti said: The Tathagata neither abides nor does not abide between form and omniscience. Likewise, the Bodhisattva practicing the Perfection of Wisdom neither abides nor does not abide. The Hearers consider the path of the Solitary Realizer to be particularly superior, the Lord said: For the sake of realizing self-originated nature, even if others show it, it is not needed. The wisdom like a rhinoceros horn is said to be profound. Whatever and whatever meaning, however one listens, just like that, even without sound, there is meaning, that is how it appears. The actual path of the Solitary Realizer is: Because the conceptualization of grasping has ceased, and because grasping has not been abandoned, the basis of the path like a rhinoceros horn should be known as truly condensed. Having cut off the six kinds of addition and subtraction, showing that the unborn has no nature with the example of a flower, therefore the sons of the gods who enjoy in the desire realm and the form realm will think: If the Yakshas show it in their own languages and words, it can be understood. Subhuti thought it was not so. Subhuti said: No one speaks, no one hears, no one will know. That
Tibetan
ཅིས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ། །སྒྲོ་འདོགས་ གཅོད་པ་ནི་རྨི་ལམ་ན་རྨི་ལམ་གྱིས་སྟོན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་འཁོར་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་བསྟན་ན། སུས་ཀྱང་སྨྲས་པ་དང་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་སྙམ་མམ། ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ། བྲག་ཅ། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སུས་ཀྱང་སྨྲས་པ་དང་ཐོས་པ་མེད་དོ། །ཟབ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་ནི་ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་ནི་ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཟབ་པ་སྟོན། ཕྲ་བ་བས་ཀྱང་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་ནི་ལྷའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང༌། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཅིས་ན། དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་གདགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟོད་པ་འདི་ལ་མི་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །བརྒྱ་བྱིན་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་གྲོ་འདོགས་རྣམ་པ་གསུམ་གཅོད་པ་ལ། ཉན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་ནི་ལྷའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཅིག་གིས་མཉན་སྙམ་པ་དང༌། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཅིག་ཡོད་ན་མྱང་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །རྟོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་སྤྱིས་སྨྲས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟར་ཟབ་པ་འདི་ལྟར་ཕྲ་བ་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་འདི་སུས་རྟོགས། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང༌། བདེན་པ་མཐོང་བ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་དང༌། དགེ་བའི་ཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་བཞིས་འདི་ལྟར་དུ་རྟོགས་ཏེ། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནས། རྣམ་བྱང་གི་བར་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ། མཚན་མ་ཡོད་མེད་སྨོན་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགག །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང༌། །ཞེ་བ་དང་མ་ཞེ་བ། གཟུགས་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར། དབེན་པ་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་
Chinese
何以故？三世的一切菩提是超越一切言语和文字的。断除增益是，如在梦中，梦境的显现者在梦境的四众等面前宣说佛法，谁会认为有人在说话、听闻和了解呢？天子说没有。同样，如幻术、回声、化身等，谁也没有说话和听闻。断除甚深增益是，天子说：善现比甚深更甚深地显示，进入比微细更微细。对此，善现说：色蕴到一切智之间，不是甚深，不是微细。它们的自性也不是甚深，不是微细。断除假立增益是，天子心中想：从色蕴到一切智之间，连假立也没有。善现说：如是，何以故？三世的菩提是无法用一切言语和文字来假立的。三世的一切圣者不应动摇于此忍。释天品第十五。从本品断除三种增益。断除听闻增益是，天子心中想：具寿善现以何种方式听闻佛法呢？善现说：从色蕴到涅槃之间，如梦如幻。如果有比这更殊胜的法，那也如幻如梦。断除思择增益是，舍利子等眷属说：如此甚深、如此微细、如此难以证悟、非思择境地的般若波罗蜜多，谁能证悟？善现说：不退转菩萨、见谛者、漏尽阿罗汉、为善知识所摄持的四者如此证悟：色即是空性。乃至清净之间，空与非空，有相与无相，有愿与无愿，生与灭，杂染与清净，寂静与非寂静。不以色是寂静来分别，不以寂静是色来分别。
English
Why is that? All the Bodhi of the three times is beyond all words and letters. Cutting off the superimposition is like in a dream, when the manifester of the dream teaches the Dharma to the four assemblies of the dream, who would think that someone is speaking, hearing, and understanding? The son of the gods said there is none. Similarly, like illusion, echo, emanation, etc., no one speaks and no one hears. Cutting off the profound superimposition is when the son of the gods said: Subhuti shows what is deeper than deep, and enters what is finer than fine. To this, Subhuti said: From form to omniscience is neither deep nor fine. Their nature is also neither deep nor fine. Cutting off the imputed superimposition is when the son of the gods thought: From form to omniscience, there is not even imputation. Subhuti said: Thus, why is that? The Bodhi of the three times cannot be imputed by all words and letters. All the noble ones of the three times should not waver in this forbearance. Chapter Fifteen, Shakra. From this chapter, three kinds of superimpositions are cut off. Cutting off the superimposition of listening is when the son of the gods thought: How does the venerable Subhuti listen to the Dharma? Subhuti said: From form to Nirvana is like a dream, like an illusion. If there is a Dharma more excellent than that, that too is like an illusion, like a dream. Cutting off the superimposition of thinking is when Shariputra and other retinues said: This Prajnaparamita, so profound, so subtle, so difficult to realize, not an object of thought, who can realize it? Subhuti said: Non-returning Bodhisattvas, those who see the truth, Arhats who have exhausted defilements, and the four who are upheld by virtuous friends realize it in this way: Form is emptiness. Up to purification, emptiness and non-emptiness, sign and no-sign, aspiration and no-aspiration, arising and ceasing, defilement and purification, peace and non-peace. One does not discriminate that form is peace, and one does not discriminate that peace is form.