Tibetan
ས་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང༌། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང༌། སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འཁྲུག་མེད་དང༌། །འདུ་མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་སྒྲས་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་དག་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གང་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །མཚན་མ་མེད་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྨོན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འཁྲུག་མེད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་བར་བྱ་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཉིད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འདུ་མི་བྱེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་ས། །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་དག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རབ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང༌། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང༌། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང༌། །ཀུན་དུ་འཇུག་མཁྱེན་གང་ཡིན་དང༌། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང༌། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང༌། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང༌། །བསམ་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣམ་པར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །གུས་པར་བྱ་བ་དང༌། བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང༌། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་དེ་ལ་རིམ་གྲོར་མཛད་པ་དང༌། བླ་མར་མཛད་པ་དང༌། མཆོད་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་གསུངས་ས། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང༌། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གསུམ་མོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སྟེ། མཐོང་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང༌། ཤེས་པ་མཛད་པ་དང༌། སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་
Chinese
地的（敬语）。“是知识的体性之概括。”这叫做结尾。以通达道之智的自性而说，空性无相连同有，愿望完全断除，无生无灭等等，法性则是无扰乱，不造作且无分别，善分别无自性之自性，以通达道之智的语境而言，认为是知识的体性。从“是知识的体性”开始，说了九种知识。所谓“知识的体性”，知识的词语要和具有第七格结尾的词语相连接，他们就成为知识的体性，这样认为。空性的知识，从“凡是那”开始，到“这是空性的体性”之间，说了空性的知识。所谓“无相连同有”，从“天子们”开始，到“无相的体性”之间，说了无相的知识。所谓“愿望完全断除”，从“天子”开始，到“无愿的体性”之间，说了无愿的知识。所谓“无生无灭等等”，从“天子们”开始，到“就胜义谛而言则不是”之间，说了无生无灭等等的知识。所谓“法性则是无扰乱”，从“凡是天子们”开始，到“不可能被知晓”之间，说了法性无扰乱的知识。所谓“不造作”，从“凡是天子”开始，到“直至一切种智之间不是造作的”之间，说了不造作的知识。 所谓“无分别”，从“凡是天子们”开始，到“虚空界不是造作的缘故”之间，说了无分别的知识。所谓“善分别无自性之自性”，就是善分别和无自性。其中，所谓善分别，从“凡是世尊所说”开始，到“体性善分别太稀奇了”之间，说了善分别的知识。如是祈请之后，贪
English
The earth (honorific). "It is a summary of the characteristics of knowledge." This is called the conclusion. Having made the power of the knowledge of the path itself, emptiness, signlessness together with, wishes completely abandoned, unborn, unceasing, etc., the nature of reality is undisturbed, non-doing and non-discriminating, the very nature of good distinction and signlessness, in the context of the knowledge of the path, it is considered to be the characteristic of knowledge. From "It is the characteristic of knowledge," nine kinds of knowledge are spoken of. The so-called "characteristic of knowledge" means that the word "knowledge" should be connected with those ending in the seventh case, and they become the characteristic of knowledge, so it is considered. The knowledge of emptiness, from "whatever that" to "this is the characteristic of emptiness," speaks of the knowledge of emptiness. The so-called "signlessness together with" means from "sons of the gods" to "the characteristic of signlessness," speaks of the knowledge of signlessness. The so-called "wishes completely abandoned" means from "son of the gods" to "the characteristic of wishlessness," speaks of the knowledge of wishlessness. The so-called "unborn, unceasing, etc." means from "sons of the gods" to "it is not ultimately true," speaks of the knowledge of unborn, unceasing, etc. The so-called "the nature of reality is undisturbed" means from "whatever sons of the gods" to "it is impossible to be known," speaks of the knowledge of the undisturbed nature of reality. The so-called "non-doing" means from "whatever son of the gods" to "it is not made up until the all-knowing," speaks of the knowledge of non-doing. The so-called "non-discriminating" means from "whatever sons of the gods" to "the realm of space is not made up," speaks of the knowledge of non-discriminating. The so-called "good distinction, the very nature of signlessness" is good distinction and signlessness. Among them, the so-called good distinction, from "whatever the Blessed One said" to "the good distinction of characteristics is very wonderful," speaks of the knowledge of good distinction. After praying thus, greed
Chinese
具有自在的智慧者等之间，说的是了知无自性。通达道之自性时，认为是有智慧的自性。这是结尾。在作一切种智的自在后，那是依于自之法，安住和恭敬，上师和欢喜，于彼供养和无作，何为普入智，示现未见，世间空性之相，说和知作现量，不可思议且示寂静。于止息世间想，于一切种智之理，说是智慧之自性。名为智慧者，应于一切处连用。依于自之法而安住的智慧，从何处起名为薄伽梵，乃至依此而行持之间，说的是依于自之法而安住的智慧。恭敬和上师以及欢喜，于彼供养和无作等，于彼无有作供养者，即是对法作承事，作上师，作供养等，乃至观所作意之间，说的是恭敬等智慧。无作之智慧，从何处善现复次等，乃至所作意之间，说的是无作之自性智慧。名为普入智者，从何处善现复次等，乃至示此世间之间，说的是于一切处行之智慧。示现未见者，从何处善现请问等，乃至生且示现世间之间，说的是示现未见之义的智慧。世间空性之相，说和知作现量等，是三种智慧。依于根之故是现量，是令见之义。有些经中出现令见。以空性之相而说，作知，作示现之义。其中说的是善现复次
English
Between those with the wisdom of self-mastery, it is said that understanding the absence of characteristics is wisdom. In the context of understanding the path itself, it is considered to be the nature of wisdom. This is the conclusion. Having made it the domain of the All-Knowing, that is, relying on one's own Dharma, abiding and revering, the very Lama and delight, offering to that and non-action, what is all-pervading knowledge, showing the unseen, the aspect of the emptiness of the world, speaking and knowing making manifest, inconceivable and showing peace itself. In stopping worldly perception, in the manner of all-knowing, it is said to be the nature of wisdom. The term 'wisdom' should be applied everywhere. The wisdom that abides relying on one's own Dharma, from where it is called Bhagavan, until acting relying on this, speaks of the wisdom that abides relying on one's own Dharma. Reverence and the very Lama and delight, offering to that and non-action, etc., in that there is no offering to it, that is, serving the Dharma, making it the Lama, making offerings, etc., until contemplating what has been done, speaks of reverence and so on as wisdom. The wisdom of non-action, from where Subhuti again, etc., until the intention of what has been done, speaks of the wisdom of the nature of non-action. The one called all-pervading knowledge, from where Subhuti again, etc., until showing this world, speaks of the wisdom of going everywhere. Showing the unseen, from where Subhuti asked, etc., until giving birth and showing the world, speaks of the wisdom of showing the meaning of the unseen. The aspect of the emptiness of the world, speaking and knowing making manifest, etc., are three kinds of wisdom. Because of relying on the senses, it is manifest, it is the meaning of making see. In some texts, 'making see' appears. Speaking with the aspect of emptiness, making know, making the meaning of showing. Among them, speaking is Subhuti again.