Tibetan
ས། མ་བྱས་རྣམ་པར་མ་བྱས་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅུང་ཟད་གནས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །གལ་ ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོན་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །གཉི་ག་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ནི་ཐ་དད་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ནས་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་གིས་བརྒལ་བ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་དགུ་བསྟན་ནས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་བ། །དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཡུལ་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་པ། མི་མཐུན
Chinese
。以未作、不作、不现、不集之方式，应行于般若波罗蜜多，如是说。所谓安住于三乘，即是三乘之分别念。其对治品，即是所谓于法亦无少许可得。此二者乃是请问。世尊，若如是云云，乃至应信如幻而行于般若波罗蜜多，如是说。若如来如幻，云何于彼得有功德，此乃于功德不净之分别念。所谓以如来之名及如来之法性为量，即是对治品。此二者乃是请问。世尊，若如是如幻云云，乃至应无有任何差别，如是说。行于般若波罗蜜多，入于法性，此乃一切法之法性，是为行相错乱之分别念。错乱即是分别差别，彼即是分别念。其对治品，即是善现，如是云云，乃至不住于此而转为异，亦不可得，如是说。法之法性云云，乃至不应错乱云云，是为显示对治品。错乱之分别念，应以暗示而领会。其后，乃是善现以言词诘难，世尊以教令回答。如是显示如何执持之第一九种分别念后，即作第二执持之分别念之自在，谓：有情假立及彼因，有境修道相关联，于彼为害所作故，相违品类异九种。如是说，所谓于有情假立，即是于佛及菩萨等假立。彼之因，即是一切种智等。彼等之境相关联，如其所有，此是彼之境，故为有境。修道相关联，不顺
English
. It is said that one should practice the Perfection of Wisdom in the manner of not doing, not making, not manifesting, and not assembling. The so-called abiding in the three vehicles is the conceptualization of the three vehicles. Its antidote is what is said to be that even a little bit of dharma is not found. These two are questions. O Blessed One, if so and so, up to believing in illusion and practicing the Perfection of Wisdom, it is said. If the Tathagata is like an illusion, how can there be merit in him? This is the conceptualization of impure merit. What is said to be taking the name of the Tathagata and the Dharma-nature of the Tathagata as a measure is the antidote. These two are questions. O Blessed One, if it is like this illusion and so on, up to there should be no difference, it is said. Practicing the Perfection of Wisdom and entering the Dharma-nature, this is the Dharma-nature of all dharmas, which is the conceptualization of confused aspects. Confusion is to distinguish differences, which is the conceptualization. Its antidote is Subhuti, so and so, up to not abiding here and changing to another, it is not found, it is said. The Dharma-nature of dharmas and so on, up to not being confused and so on, is to show the antidote. The conceptualization of confusion should be understood by implication. After that, it is Subhuti who questions with words, and the Blessed One answers with teachings. After showing the first nine conceptualizations of how to hold, he makes the second conceptualization of holding free, saying: Sentient beings are established and their cause, the object of meditation is related to the path, because it harms them, the opposite categories are nine different kinds. It is said that the so-called establishment of sentient beings is the establishment of Buddhas and Bodhisattvas. Its cause is all-knowing wisdom and so on. The objects of these are related, as they are, this is their object, so it is the object. The path of meditation is related, not in accordance with
Tibetan
་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ གི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང༌། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང༌། མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང༌། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་པ་གསུངས་ཏེ། རྨོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཐ་མར་གྱུར་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་རང་དང་འབྲེལ་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལམ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཞི་བའི་ལམ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་གང་ལ་གནས་ནས་ཞི་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞི་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྨོངས་པའོ། །གང་ཡང་གནས་མེད་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལས་འོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས
Chinese
“ཕྱོགས་（phyogs）”这个词的意思是，与修道不一致的方面。 “以其损害彼（དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིས།）”的意思是，因为它能摧毁它。“其他（གཞན་）”这个词是指能取所取的第二种分别念。那怎么是九种相呢？因为：一切智性三者之，自性如实三品障，寂道如是真如等，具有不具有及不等，痛苦等及烦恼性，于无二中普愚昧，分别念立为最后。如是说，愚昧的意思是愚昧的自性。最后的意思是从所取和能取的分别念中成为最后的。一切智性三者之，自性如实，是指各自相关的三种障碍，即愚昧。其中，分别念是：请问，世尊，一切相智性，乃至对圆满正等觉佛陀们而言，是对一切相智性愚昧。善现，无论是谁这样说，乃至一切道菩萨摩诃萨应知，是对道智愚昧。请问，世尊，为了什么，乃至不是一切道，是对一切智愚昧。请问，世尊，乃至为什么是般若波罗蜜多，是对寂灭道愚昧。此处，住在何处而现证寂灭，那就是寂灭道，即愚昧。无论谁以无住而现证真实边际，这是对治品，因此也显示了般若波罗蜜多本身就是寂灭，对任何事物都没有住处。其余的是顺带而来的。以真如等，般若波罗蜜多具有和不具有，这是具有和不具有的分别念。其中的对治品是，善现，另外，乃至以无相而成为一个相的缘故，这样说了。
English
The term "aspect" means the inconsistent aspect of the path of meditation. "By harming it" means that it destroys it. The term "other" refers to the second kind of conceptualization, that of the grasper and the grasped. How are there nine aspects? Because: Of the three all-knowing natures, the three obscurations are like their own nature, the peaceful path, suchness, etc., having and not having equally, unequal suffering, etc., the nature of afflictions, all being ignorant in the non-duality, conceptualization is established as the last. It is said that ignorance is the nature of ignorance. The last means that it is the last of the conceptualizations of the grasped and the grasper. Of the three all-knowing natures, as their own nature, refers to the three obscurations related to each, namely ignorance. Among them, conceptualization is: Asked, Blessed One, all-aspects of knowledge, up to the perfect and complete Buddhas, is ignorance of all-aspects of knowledge. Subhuti, whoever says this, up to all paths, Bodhisattva Mahasattvas should know, is ignorance of the knowledge of the path. Asked, Blessed One, for what reason, up to not all paths, is ignorance of all knowledge. Asked, Blessed One, up to why is the Prajnaparamita, is ignorance of the peaceful path. Here, residing in what place, one directly realizes peace, that is the peaceful path, which is ignorance. Whoever directly realizes the true limit by non-abiding, this is the antidote, and thus it is also shown that the Prajnaparamita itself is peace, and there is no abiding in anything. The rest comes along the way. With suchness, etc., Prajnaparamita having and not having, this is the conceptualization of having and not having. The antidote to this is, Subhuti, also, up to because it becomes one aspect without aspects, it is said.
Tibetan
་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལམ་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའོ། གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དོན་ཡང་མ་ཡིན་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་བཅོམ་འདས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་ན་ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པ་མི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་བསྟན་ན་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ ཡི། །བདེ་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་པ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་མཐོང་བ་ད
Chinese
等。般若波罗蜜多，其他道同等性，是指对非同等性的愚昧。其对治品方面，从“善现，再者”开始，到“应当用于意义”之间所说。对于般若波罗蜜多的行持，对于无常和痛苦等不应行持，这是对此的愚昧。其对治品方面，从“善现，再者”开始，到“如是应当用于般若波罗蜜多的意义”之间所说。非意义亦非无意义，这是烦恼的自性，是对此愚昧的分别念。其对治品方面，从“请问，世尊”开始，到“不是以二的方式”之间所说。不缘二和无二，是无二的体性，对于谁能获得它而愚昧，这是对它的分别念。其对治品方面，从“请问，世尊，是什么”开始，到“从执着有情中完全解脱”之间所说。此处世尊所说的“不缘时”，是指就二和无二不缘的角度而说的意义。如是，能执的两种分别念，因为是对事物不如实之体性的分别念，菩萨的行持将变得无意义吗？如果这样说，就说了“这样请问”等，菩萨行持苦行并非无意义，是考虑到为了成办所欲之义。如是，显示了九种能执的分别念。如果善妙地显示了以修习断除的三十六种分别念及其对治品，将如何成为功德呢？这些瘟疫病耗尽后，如久远之后气息呼出般，一切方式的行者，成办安乐功德圆满的一切，如大海之于河流般，以殊胜果实成熟的，对于彼大心者，一切方式都应依止。如是说，凡所见
English
Etc. The Prajñāpāramitā, the equality of other paths, refers to ignorance of non-equality. Regarding its antidote, it is said from "Subhuti, furthermore" to "should be used for meaning." Regarding the practice of Prajñāpāramitā, one should not practice impermanence and suffering, etc., which is ignorance of this. Regarding its antidote, it is said from "Subhuti, furthermore" to "Thus, one should use the meaning of Prajñāpāramitā." Neither meaning nor meaningless, this is the nature of afflictions, which is the conceptualization of ignorance of this. Regarding its antidote, it is said from "Please ask, Blessed One" to "not in the manner of two." Not focusing on two and non-two is the nature of non-two, and ignorance of who can attain it is the conceptualization of it. Regarding its antidote, it is said from "Please ask, Blessed One, what is it?" to "completely liberated from clinging to sentient beings." Here, the Blessed One's saying "when not focusing" refers to the meaning of speaking from the perspective of not focusing on two and non-two. Thus, the two conceptualizations of grasping, because they are conceptualizations of the nature of things that are not as they are, will the conduct of the Bodhisattva become meaningless? If you say so, then it is said "ask like this," etc. The Bodhisattva's practice of asceticism is not meaningless, it is considered to be for the purpose of accomplishing the desired meaning. Thus, nine conceptualizations of grasping are shown. If the thirty-six conceptualizations to be abandoned by cultivation and their antidotes are well shown, how will it become a merit? After these epidemic diseases are exhausted, like breathing out after a long time, all ways of practitioners, accomplishing all the perfections of happiness and merit, like the ocean to the rivers, ripening with excellent fruits, for that great-hearted one, all ways should be relied upon. Thus it is said, whatever is seen