Tibetan
མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དག་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའོ། །དེ་ནས་འདི་བསྟན་པ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དག་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་གནས་བརྟན་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང༌། ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱས་དྲིས་པའོ། །སུ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་འདོད་པའོ། །ཟབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་པར་དཀའ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་བསམ་པའི་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བར་དཀའ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པའོ། །མཁས་པ་དང་མཛངས་པས་རིག་བར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་དག་གི་ཚིག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དགག་པ་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པའི་ལན་ནི། དེ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཡན་ཆད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་སོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་བསྟན་པའོ། །དེ་མི་དགོས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་གཉིས་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་རང་བྱུང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལས་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉན་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དེ་ནི། གང་དང་གང་དོན་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང༌། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་དེ་དག་གི་འཕགས་པའི་ལམ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཞེ་ན། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང༌། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱིས་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཏགས་པ་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོ་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་དང་མི་འགལ་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ནི་དྲོ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྩེ་མོའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དགག་པའི་རྣམ་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ །མདོ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་ལས་འོག་ཏུ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གང་སློབ་པ་དག་ཉིས་སུ་བྱར་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་ལ་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དྲོད་ཀྱིའོ། །གཟུགས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ནས། གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྩེ་མོའིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཟོད་པའོ། །དེའི་འོག་ནས་མི་སློབ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ །དེ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ
Chinese
因为没有如其自性的缘故。这样一来，如犀牛角一样的人，是没有舍弃执著的分别念的。从那以后，当宣说这个时，寻求意义和不寻求意义的，如其情况一样。对具寿善现说，还有那六位具寿，以及百千万亿的天子所提问的。谁寻求意义呢？是贪欲。甚深是因为难以证悟的缘故。难以衡量是因为各自自己觉知的缘故。不是寻思的行境是因为超离思虑之道的缘故。微细是因为一切分别念的戏论寂静的缘故。贤善是因为对于一切法如实通达是贤善之因的缘故。 难以见到是因为不是五种识聚的对境的缘故。难以证悟是因为不是意的意识的对境的缘故。寂静是因为一切烦恼都寂灭的缘故。殊妙是因为一切痛苦都寂灭的缘故。从诸法中最为殊胜的是最为殊胜的。应由智者和贤者所了知是因为应由不退转者等所了知的缘故。对于如犀牛角一样的种姓者，寻求词义的辩驳和包括反驳的回答是：从那以后，具寿善现对那些天子说，直到世尊对帝释天说为止。从那以后，世尊对帝释天说等等，是说如犀牛角一样的种姓也是法的界限。以法眼来说，就是以法眼。像这样，没有生起的是非花朵，同样，没有生起色的是非色，乃至没有生起正等觉的是非正等觉，这是如犀牛角一样的种姓。这里，作者说：为了证悟自生自性，即使他人指示也不需要，如犀牛角一样的智慧，显说是甚深的。这样说了。他人指示就是由其他人指示。不需要那个和智慧
English
Because it does not exist as its own nature. In this way, those like rhinoceros horns have not abandoned the conceptualization of grasping. From then on, when this is taught, those who seek meaning and those who do not seek meaning are as they are in their situation. To the venerable Subhuti, and those six venerable ones, and the sons of the gods who were asked by hundreds of thousands of billions. Who seeks meaning? It is desire. Profound because it is difficult to realize. Difficult to measure because each one knows for himself. Not the object of thought because it transcends the path of thought. Subtle because all the proliferation of conceptualization is pacified. Wise because understanding all dharmas as they are is the cause of wisdom. Difficult to see because it is not the object of the five aggregates of consciousness. Difficult to realize because it is not the object of the consciousness of mind. Peaceful because all afflictions are pacified. Wonderful because all suffering is pacified. The most excellent of all dharmas is the most excellent. It should be known by the wise and the intelligent because it should be known by the non-retreaters and others. For those of the rhinoceros horn lineage, the answer to the refutation and including the rebuttal of seeking the meaning of words is: From then on, the venerable Subhuti said to those sons of the gods, until the Blessed One said to Indra. From then on, the Blessed One said to Indra, etc., saying that the rhinoceros horn lineage is also the limit of dharma. To say with the eye of dharma is to say with the eye of dharma. Like this, what is not born is a non-flower, similarly, what is not born of form is non-form, until what is not born of perfect enlightenment is non-perfect enlightenment, this is the rhinoceros horn lineage. Here, the author says: In order to realize the self-born nature, even if others instruct, it is not necessary, the wisdom like a rhinoceros horn, it is said to be profound. It has been said like this. Others' instruction is instructed by others. No need for that and wisdom.
Chinese
名为“甚深”者，以及二是如犀牛角般，名为独觉。为何不需要呢？因为他们是自生自性的显现证悟之故。如犀牛角般如何利益他人呢？仅凭意愿而已。如何从他们那里听闻呢？仅凭想要听闻的意愿而已。即是：无论何人于何事，如何听闻彼事物，于彼无声亦显义，彼即如是如是显。如是宣说。之后，他们的圣道有多少呢？ 以所取之分别念衰损故，以及执着未舍弃故，以缘起故当知犀牛角般之道，是真实摄集。如是宣说。安立与法性不相违，显示之相乃为暖，成为顶端之色等，以无减等而分判，以内空性等，不执色等故为忍，色等无生等之，相状者乃为法之胜。于此，色等与安立不相违，故显示色等法性之相为暖。色等之增长与衰减皆无之相为顶。以内空性等十六者，遮止对诸法之执着的相为忍。色等各自无生等，无灭等十种相为法之胜。经部是于如犀牛角般的种姓之下。之后，世尊对帝释天说，从“于一切种智所学者，不可作二，而学无数无量之佛法”之间是暖位。从“不为色增长与衰减而学”至“不为完全执取色及灭除而学”之间是顶位。从“为何如此”开始，至“以不执着一切法之方式而生起一切种智”之间是忍位。其后，从“不学不生”之方式至之间是法之胜位。此乃是开示独觉之道。
English
That which is called "profound," and the second is like a rhinoceros horn, called Pratyekabuddha. Why is it not needed? Because they are manifested and realized by their own nature. How does one like a rhinoceros horn benefit others? By mere intention. How does one hear from them? By merely wanting to hear. That is: Whatever person, in whatever matter, however hears that thing, in that, even without sound, meaning appears, that appears just as it is. Thus it is said. Then, how much is their noble path? Because the concept of what is grasped diminishes, and because attachment is not abandoned, by dependence, one should know that the path like a rhinoceros horn is truly gathered. Thus it is said. Without contradicting the imputed nature, the aspect of showing is warmth, becoming the peak, form and so on, distinguished by no decrease and so on, by inner emptiness and so on, forbearance because not grasping form and so on, the aspect of form and so on, of no birth and so on, is the best of Dharma. Here, because form and so on do not contradict the imputation, the aspect of showing the nature of form and so on is warmth. The aspect of no increase and decrease of form and so on is the peak. The aspect of preventing the grasping of all phenomena by the sixteen, such as inner emptiness, is forbearance. The ten aspects of form and so on, each without birth and so on, without cessation and so on, are the best of Dharma. The Sutra is below the lineage of those like rhinoceros horns. Then, the Blessed One said to Indra, the lord of the gods, from "Those who study all-knowingness, cannot make it twofold, but study the countless and immeasurable Buddha Dharma" is the stage of warmth. From "One does not study for the sake of increasing and decreasing form" to "One does not study for the sake of completely grasping and eliminating form" is the stage of the peak. Starting from "Why is that?" to "All-knowingness arises in the manner of not grasping all phenomena" is the stage of forbearance. After that, from the manner of "not studying, not arising" to is the stage of the best of Dharma. This is the teaching of the path of the Pratyekabuddha.