Tibetan
།སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང༌། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་དབྱེ་བདག་ཉིད་དང༌། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང༌། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་དང༌། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོར་ཏེ། །ཤེས་པར་བྱ་བར་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་སྐྱེ་བས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང༌། སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་དང༌། །གང་ཟག་དང་ཆོས་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལམ་ལ་ཆགས་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དམན་པ་འཆད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་མདོར་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་དེ་ཡིས་རྣམ་འཇོམས་པས། །བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་པ་དང༌། དེར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པའི་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལམ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང༌། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང༌། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང༌། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཁྱི་རང་བཞིན་དང༌། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་
Chinese
众生假立之行境，法假立及非空性，贪著及善分别自性，实事而作及三乘，功德非清净，行持极扰乱，执持而作第一者，是应知而宣说。如是说。以实有不生故，假立为众生，唯是显现故，假立色等为法，由补特伽罗与法为空，然以自性而住故，非为空性，以缘与不缘彼等之门径而贪著于道，以色等自与共相之体性各别故，善为分辨，如所说之义，不作应作之事，故劣者作应说之事，以不缘色等故，决定由三乘而出离，以未真切善入故，功德非为清净，以布施等缘三轮故，有行持极扰乱之士夫而执持，如是执持之分别念第一者，当知为修道之加行位之境相九种。彼之后，执持之分别念第二者，略说云：众生假立及彼因，境性彼能善摧毁，与修道相连之，相违品另有九种。如是说。假立为异生与圣者，于彼安立之因，由无明与智慧所摄之蕴流，而显现 执著之境性，乃是修道所应真切摧毁者，与道彼相连之相违品，执持之分别念第二者有九种。如何是九种耶？中间之偈颂云：一切智性三者之，自性如实三障别，寂道如是性等与，具足相似与不具，不平等痛苦等与，烦恼诸如犬自性，于二无有皆愚昧，分别念立为最后。如是说。以未知一切相故，一切相智性之障
English
The field of activity imputed to sentient beings, the imputation of phenomena and non-emptiness, attachment and the nature of good discrimination, acting as entities and the three vehicles, merit that is not pure, conduct that is extremely disturbed, and holding on to acting as the first, are what should be known and proclaimed. Thus it is said. Because it does not arise as something real, it is imputed as sentient beings; because it is exhausted as mere appearance, it is imputed as phenomena such as form. Although the person and phenomena are empty of other things, they are not empty because they abide in their own nature. Through the gateway of focusing on and not focusing on them, there is attachment to the path. Because the characteristics of form and so on, both self and general, are distinct, they are well distinguished. Because one does not do what should be done for the sake of what has been said, the inferior one does what should be said. Because one does not focus on form and so on, one definitely emerges from the three vehicles. Because one has not truly entered well, merit is not pure. Because one focuses on the three spheres in giving and so on, there is holding on to the existence of a person whose conduct is extremely disturbed. Thus, the first of the discriminating thoughts that hold on in this way should be known as the nine aspects of the object of the stage of application of the path of meditation. After that, the second of the discriminating thoughts that hold on is briefly stated: The imputation of sentient beings and its cause, the object of which is well destroyed by it, the other nine aspects of the opposing side that is connected with the path of meditation. Thus it is said. Imputed as ordinary beings and noble beings, the cause of establishing them, the stream of aggregates gathered by ignorance and wisdom, and the object of manifest Attachment, which is what should be truly destroyed by the path of meditation, the opposing side connected with that path, the second of the discriminating thoughts that hold on, has nine aspects. How are there nine aspects? The intermediate verse says: The nature of the three omniscient ones, the three obscurations as they are, the peaceful path, suchness and so on, possessing similarity and not possessing, inequality, suffering and so on, afflictions like the nature of a dog, all are ignorant of non-duality, discriminating thought is established as the last. Thus it is said. Because one does not know all aspects, the obscuration of the nature of all-knowingness.
Tibetan
པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང༌། ལམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང༌། གཞི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང༌། བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཁོ་ནས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་དགུ་ཉིད་ འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་ན་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་བོ། །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེའི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྤང་བར་བྱས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་རབ་མཛེས་པའི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུན་རིང་དུ་ལེགས་པར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིམས་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེར་ན་ནད་ལས་ཐར་པའི་སྐྱེས་བུ་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་བདེ་བར་གནས་པ་ཐོབ་སྟེ་དབུགས་ཕྱིན་པ་ལྟར། སྙིང་རྗེ་དང་ཐབས་མཁས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྩེ་གཅིག་པས་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་མངོན
Chinese
对于一切都完全愚昧，对于一切道路都完全不了解，因此被了解道路本身的障碍所遮蔽；对于一切基础都完全不了解，因此被了解一切基础本身的障碍所遮蔽；由于没有证悟般若波罗蜜多，因此没有证悟一切寂静之道；由于没有完全了解色等和如是性，因此对于如是性等，以及与之相应和不相应的方面不了解；由于没有完全了解魔等自身的体性，因此不了解不平等性；由于执着于意义与声音完全一致，因此不了解痛苦的真谛等；由于没有完全了解贪欲等体性的突发性，因此不了解烦恼的自性；由于没有完全了解所取和能取的相状，因此对于无二愚昧。这样，执着的最后分别念，被认为是修行道的心的九种状态和心所产生的状态的对境。因此，仅仅通过区分修行道的四种不顺品，也应该理解四种对治品的差别。这样，所取和能取的四种分别念，各自的九种，通过欲界、色界和无色界的区分，舍弃了一百零八种分别念，那么与这些分别念相关的，一百零八种烦恼的习气，通过缘起之法性而获得解脱。因此，通过舍弃修行道的作用，以究竟清净的方式宣说：这些瘟疫疾病都已耗尽，就像长期痊愈后呼吸顺畅一样，以各种方式利益众生的，安乐成就功德圆满，如同河流汇入大海，以殊胜的果实庄严的，对于伟大的菩萨，以各种方式依止。这是它的意思。由于长期串习的力量，分别念的瘟疫会造成损害，这些变成瘟疫疾病的分别念都已耗尽，由于不再造成损害，就像从疾病中解脱的人，经过很长时间后获得安乐，呼吸顺畅一样。凭借慈悲和方便的威力，以各种方式一心一意地利益众生。
English
Being completely ignorant of everything, and not fully understanding all paths, one is obscured by the very obscuration of understanding the path itself; not fully understanding all bases, one is obscured by the very obscuration of understanding all bases; not realizing the Perfection of Wisdom, one does not realize the path of all peace; not fully understanding form and suchness, one does not understand suchness and so forth, and whether they are concordant or discordant; not fully understanding the nature of demons and so forth, one does not understand inequality; by clinging to meaning as being exactly like sound, one does not understand the truth of suffering and so forth; not fully understanding the adventitious nature of desire and so forth, one does not understand the nature of afflictions; not fully understanding the characteristics of the apprehended and the apprehender, one is completely ignorant of non-duality. Thus, the final conceptual thought of clinging is considered to be the nine states of mind and mental events of the path of meditation, which are objects of the state. Therefore, by distinguishing only the four unfavorable aspects of the path of meditation, one should also understand the distinction between the four distinct antidotes. Thus, the four conceptual thoughts of the apprehended and the apprehender, each of which is ninefold, by distinguishing between the desire realm, the form realm, and the formless realm, abandoning the one hundred and eight conceptual thoughts, then the one hundred and eight habitual tendencies of afflictions gathered by them are freed by the nature of dependent origination. Therefore, by abandoning whatever is done by that path of meditation, it is taught in the manner of ultimate purification: 'These epidemic diseases are exhausted, just as after a long time, one breathes easily after recovering; in every way, the happiness-achieving qualities of beings are all complete, like rivers into a great ocean; adorned with excellent fruits, in every way, one relies on that great bodhisattva.' This is its meaning. By the power of long-term habituation, the plague of conceptual thought causes harm, and these conceptual thoughts that have become epidemic diseases are exhausted, and because they no longer cause harm, it is like a person freed from disease, who after a long time obtains happiness and breathes easily. By the power of compassion and skillful means, in every way, with one-pointedness, the happiness of beings is manifested.