Tibetan
་རྣམས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། རང་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང༌། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་པད་མ་བཞིན་དུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཡོད་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་གསར་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་མ་གྲུབ་པས་གོ་རིམས་ལྟར་གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མི་རུང་བར་གསུངས་པ། འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་དང་དངོས་པོ་འཇིག་པ་དང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ནས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤངས་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་དེའི་ལུགས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བར་གསུངས་པ། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་དང༌། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སྤང་བ་དང་བསྐྱེད་དུ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པས་དེ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཁས་འཆེ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཆེར་འགལ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁོ་བོས་ཡ་མཚན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དོན་འདི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་ལུགས་བསྟན་པ་གསུངས་པ། འདི་ལས་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ལ་གདོད་མ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྔར་ཡོད་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། གསར་དུ་གཞག་པར་བྱ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་བྱས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པར་ལྡོག་པས་མཐར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པ་མཐའ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་དང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། དེ་ཁོ་ནར་འགའ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱས་པས་གདོད་མ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དངོས་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེར་ནི། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང༌། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་མཐོང་བའི་བྱེད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རེ་རེར་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་
Chinese
这些是一和多的体性，以及自和他等的原因，和从有和无中产生的果实空性等等的道理，就像虚空的莲花一样，没有止息和产生。因此，先前存在的事物已经耗尽，并且已经完成了新的不再产生，因为没有成立，所以按照顺序，从原始开始，无论是耗尽还是不产生，都要如实地彻底领悟，智慧法身的自性应该被理解为伟大的菩提。此外，据说不可能理解耗尽和不产生。在无止息的自性中，通过被称为见的道，什么分别念的种类会耗尽？什么不生的相会获得？这就是所说的。无论什么，事物毁灭并且之后不再产生，就认为是耗尽和不产生，如果认为这样理解耗尽和不产生就是菩提，那是不合逻辑的。因为止息是如是的体性，从原始开始就是不存在的自性。已经产生的和未产生的，按照顺序，具有阻止耗尽和产生的特征，通过你的见道的威力，应该断除的分别念的种类，先前产生的什么会耗尽呢？应该证得的不生的法性，未产生的又会产生什么呢？根本没有。而且见道不是通过它的威力来做到耗尽和不产生的，因为它是缘于不存在的自性的止息，也应该这样说。还有，关于那个宗派，所安立的相违之处是这样说的：其他的法也存在，对于所知也显示，说遮障耗尽，我对此感到惊讶。就像这样，如果知识和所知的特征，刹那的法性的体性，在胜义谛中是存在的，那么由于执着于不可断除和不可产生的自性，就像虚空一样，通过修习对治，对它们也丝毫不起作用。因此，那些对事物显现执着的人们，声称诸法是真实存在的，然而如来却认为对于那些应该被了解的事物，一切遮障的相都已耗尽，这二者是彼此非常矛盾的说法。
English
These are the nature of one and many, and the causes such as self and other, and the reasons such as emptiness of fruits arising from existence and non-existence, just like a lotus in the sky, there is no cessation and arising. Therefore, the things that existed before have been exhausted, and the new non-arising has been accomplished, because it has not been established, so in order, from the beginning, whether it is exhaustion or non-arising, it should be thoroughly understood as it is, the nature of the wisdom Dharmakaya should be understood as the great Bodhi. Furthermore, it is said that it is impossible to understand exhaustion and non-arising. In the nature of non-cessation, through the path called seeing, what kind of conceptual thoughts will be exhausted? What kind of unborn aspect will be obtained? That is what is said. Whatever, things are destroyed and no longer arise afterwards, it is considered exhaustion and non-arising, if it is thought that understanding exhaustion and non-arising in this way is Bodhi, it is illogical. Because cessation is the nature of suchness, from the beginning it is the nature of non-existence. Those that have arisen and have not arisen, in order, have the characteristics of preventing exhaustion and arising, through the power of your path of seeing, the types of conceptual thoughts that should be eliminated, what will be exhausted by what has arisen before? What will be born from the unborn Dharma nature that should be attained? There is nothing at all. Moreover, the path of seeing is not to make exhaustion and non-arising through its power, because it is based on the cessation of the nature of non-existence, it should also be said. Also, regarding that doctrine, the contradiction of what is established is said like this: other dharmas also exist, and also show to the knowable, saying that obscurations are exhausted, I am surprised by this. Like this, if the characteristics of knowledge and the knowable, the nature of momentary dharmas, exist in the ultimate truth, then due to clinging to the self-nature that cannot be eliminated and cannot be produced, like the sky, by practicing the antidote, they will not do anything to them at all. Therefore, those who cling to the appearance of things claim that all dharmas are truly existent, but the Tathagata thinks that for those things that should be known, all aspects of obscurations have been exhausted, these two are very contradictory statements.
Chinese
因为是这样的缘故，我对此感到惊讶。那么，这件事应该如何进行辨析呢？中间的偈颂中说，已经阐述了无自性的道理。其中说：‘此中无须去除任何事物，也无须安立任何事物，如实看待真实，如实见即解脱。’这些以见道等所摄持的自性之法，从原始以来，以其本然的自性，本来就没有任何需要去除的相违品，也没有任何需要新安立的对治品。然而，见道等，以其相同的味道，真实的边，没有任何需要遮破和建立的，以不颠倒的智慧，如实地看待事物的真实面貌。因此，就像幻术师之王被其他的幻术师之王所击败一样，通过颠倒的转变，最终以未见真实边的方式见到，就能从一切执着中解脱。这样，通过生灭的空性而达到无我，通过外境的不成立而达到唯识，通过无所取就没有能取而达到二取不二的自性，通过对任何事物都没有执着而达到无相的瑜伽。通过这种力量，就像虚空一样，一切法以不分别的自性，各自以自己的方式显现出来，从而获得证悟原始以来无生无灭、灭尽和不生的自性的果位。这应该理解。在那之后，真实地阐述了见道的自性。‘布施等一一，彼等相互摄，一刹那忍所，摄者此乃见道。’就是这首偈颂。以见道的行为，对布施等六度进行详细的区分，从而产生三十六种形态，也就是各自布施等的自性，相互摄持而成就的，就像这样
English
Because it is so, I am amazed at this. So, how should this matter be analyzed? In the intermediate verse, it is said that the principle of no self-nature has been explained. It says: 'There is nothing to be removed from this, and there is nothing to be established. Look at the truth as it is, and seeing the truth is liberation.' These self-nature dharmas, which are encompassed by the path of seeing and so on, from the very beginning, with their natural self-nature, originally have no conflicting aspects to be removed, and there are no opposing aspects to be newly established. However, the path of seeing and so on, with their same taste, the true edge, there is nothing to be refuted or established, with undeceiving wisdom, looking at the true face of things as they are. Therefore, just as the king of illusionists is defeated by another king of illusionists, through the transformation of reversal, ultimately seeing in the way of not seeing the true edge, one will be liberated from all attachments. In this way, through the emptiness of birth and death, one attains selflessness, through the non-establishment of external objects, one attains only mind, through the absence of the grasped, there is no grasper, and one attains the self-nature of non-duality, and through not being attached to anything, one attains the yoga of no characteristics. Through this power, like the sky, all dharmas manifest in their own way with the nature of non-discrimination, thereby obtaining the fruit of realizing the self-nature of no birth and no death, exhaustion and no birth from the very beginning. This should be understood. After that, the nature of the path of seeing is truly explained. 'Generosity and so on, each one, those mutually gathered, by one moment's patience, the gathered is the path of seeing here.' This is the verse. With the action of the path of seeing, the six perfections, such as generosity, are distinguished in detail, thereby producing thirty-six forms, that is, the self-nature of each of generosity and so on, mutually holding each other and accomplishing, like this