Tibetan
མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་གློ་བྲུ་བ་ཉིད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྔོན་དུ་བསྟན་པའི་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིག་ཅེ་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམས་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་འདིར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པས་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ན་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང༌། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོད་ཅིང་དེ་འཛིན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྟག་བཟོད་པ་ཉིད་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ངའི་ནུས་མཐུས་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟད་ཅེས་པར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། །འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་སྟེ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་གསལ་བའི་རྒྱུན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལ། །དེ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ནི་སེམས་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་སེམས་ལ་གསུངས་པ། ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་སྟེ། བལྟ་བ་ནི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མས་སོ། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གོ་སྐབས་ལས་འོངས་པ་རྣམས་བཤད་ནས། གཙོར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེར་ནི། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྡུད་པ་གང༌། །སྐད་ཅིག་ཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་ མཐུན་དང༌། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཞན་རྣམས་འདུས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །ཕན་ཚུན་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་གོ །བསྡུས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་འདིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གཟུང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དེ་ལུང་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཞེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མི་མཐུན་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་བརྗོད་པའོ། །ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོངས་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར
Chinese
应当知晓其为空性，此即应证悟为大乘之菩提。大乘自性清净。大乘之自性即是清净。所谓一切法之垢染，乃是虚妄分别，因此，知晓其真如是无尽无生之体性，即是菩提之义。现在，为了驳斥先前所说之其他体性，宣说了“尽与不生之智慧即是菩提”： “于无阻碍之自性中， 以见道之道路， 何种分别念灭尽？ 又获得何种不生之法？” 此乃因诸法之自性，乃是取与舍之空性。此空性乃是无始无终，遍在于一切处。因此，与其不相符之虚妄分别之取与舍之自性，则烦恼等一切垢染皆不存在于此。因此，见道之路，何种分别念之种类灭尽，又获得何种不生之法？意即一无所得。若说一切法于取与舍之自性中，所知之障尽除， 则应如何宣说？对此，经中说道： “他法亦存在， 亦示现于所知境， 何谓说障尽除？ 我对此深感惊异。” 此乃是说，色蕴等诸法，以实有之名而存在，并且执持此等法之佛陀世尊，其所知之障尽除，对此我深感惊异。色蕴等法，乃是可被观察之法，以我之能力，于彼处虚妄分别所知之障。因此，所知之障如何能尽除？对此，经中说道： “于此无须去除任何事物， 亦无需添加任何事物， 如实地观见真实， 若见真实则得解脱。” 此中“于此”之意，是指以无二之心之光明相续，一切法皆由自性还灭，以所作之差别而完全观察之
English
It should be known as emptiness, and this should be realized as the Bodhi of the Mahayana. The Mahayana is pure in nature. The very nature of the Mahayana is purity. The so-called defilements of all dharmas are mere fabrications, therefore, knowing that its suchness is the nature of inexhaustibility and non-arising is the meaning of Bodhi. Now, in order to refute the other characteristics previously stated, it is said that "the wisdom of exhaustion and non-arising is Bodhi": "In the unobstructed nature, By the path called seeing, What kind of discriminating thoughts are exhausted? And what kind of unborn dharma is attained?" This is because the nature of all dharmas is the emptiness of grasping and holding. This emptiness is without beginning or end, and pervades everywhere. Therefore, the nature of grasping and holding of fabricated discriminations, which is incompatible with it, means that all defilements such as afflictions do not exist here. Therefore, on the path of seeing, what kind of discriminating thoughts are exhausted, and what kind of unborn dharma is attained? It means that nothing is attained. If it is said that in the nature of grasping and holding of all dharmas, the obscurations of knowable objects are completely eliminated, then how should it be explained? To this, the sutra says: "Other dharmas also exist, And are also shown in the knowable realm, What is said to be the elimination of obscurations? I am amazed by this." This is to say that dharmas such as the aggregates of form exist under the name of reality, and the obscurations of knowable objects of the Buddha, the Bhagavan, who holds these dharmas, are completely eliminated, and I am amazed by this. Dharmas such as the aggregates of form are objects that can be examined, and with my ability, the obscurations of knowable objects are fabricated there. Therefore, how can the obscurations of knowable objects be completely eliminated? To this, the sutra says: "There is nothing to be removed here, Nor is there anything to be added, See reality as it is, If you see reality, you will be liberated." Here, "here" means that with the clear continuum of the non-dual mind, all dharmas are reversed by their own nature, and are completely observed by the distinctions made by
Chinese
空性和执著皆是空性。因此，对于这个空性，没有什么需要去除的。作为其所依的心之自性，从那上面，空性也会被去除。对于这个，没有什么可以增加的，是心等之自性。那么应该怎么做呢？心中说道：如实地观看真实，如实见则解脱。观看要通过自证现量来实现。真实要通过量来实现。真实即是真如，是空性的本体。谁如实见而解脱，那就会从轮回的束缚中解脱。在讲述了菩提等从机会中产生的事物之后，主要要展示的是见道，说道：布施等每一个，它们互相摄持，刹那的忍，摄持的这个是见道。然后进入狮子奋迅三摩地，对顺应和不顺应缘起之理进行思考。布施等，是指以七结尾的。布施等一个之中包含了其他的。它们，是指除了自己之外的五个。互相，是指一个对一个。摄持，是指顶峰的现观。见道要在刹那间证悟。那也是指在苦上获得法智忍的刹那，确定不是其他的。这里所说的见道，是指心自在的意义，在经文中广为人知。然后菩萨进入狮子奋迅三摩地，对十二缘起的顺生，即无明缘行等，以及逆生，即无明灭则行灭等进行思考。思考，是指观察，即是说见道。现在为了展示这个修道上的顿超等持，所以说：在具有止息的九次第定中，以两种方式来回，属于欲界的各种
English
Emptiness and clinging are both emptiness. Therefore, there is nothing to be removed from this emptiness. As the nature of the mind that serves as its basis, even emptiness would be removed from that. There is nothing to add to this, it is the nature of mind and so on. Then what should be done? It is said in the mind: Look at the truth as it is, and if you see the truth, you will be liberated. Seeing is to be realized through self-awareness. Truth is to be realized through valid cognition. Truth is suchness, the essence of emptiness. Whoever sees the truth and is liberated will be liberated from the bonds of samsara. After explaining the things that arise from opportunities such as Bodhi, what is mainly to be shown is the path of seeing, saying: Each of the giving and so on, whatever they hold each other, the forbearance of a moment, this that is held is the path of seeing. Then, entering the Lion's Play Samadhi, one contemplates the accordance and discordance with the principle of dependent origination. Giving and so on, means ending with seven. Giving and so on, one includes the others. They, means the five other than oneself. Mutually, means one to one. Holding, refers to the peak realization here. The path of seeing is to be realized in a single moment. That is also to be taken as the moment of forbearance of knowing the Dharma on suffering, and it is certain that it is not the other. The path of seeing mentioned here refers to the meaning of the mind being in control, which is widely known in the scriptures. Then, the Bodhisattva enters the Lion's Play Samadhi and contemplates the arising of the twelve links of dependent origination, that is, ignorance conditions action, and so on, and the reverse arising, that is, with the cessation of ignorance, action ceases, and so on. Contemplation means observation, that is, speaking of the path of seeing. Now, in order to show the sudden transcendence samadhi on this path of meditation, it is said: In the nine successive absorptions with cessation, coming and going in two ways, various forms belonging to the desire realm